Interpelacja w sprawie braku kompleksowych regulacji prawnych w zakresie przeciwdziałania emisji odorów i ochrony przed ich uciążliwym oddziaływaniem (tzw. ustawa antyodorowa)

Szanowna Pani Minister,

przedmiotem interpelacji jest trudna sytuacja mieszkańców gminy Gołcza (powiat miechowski), a w szczególności miejscowości Wielkanoc i okolicznych terenów, którzy od lat narażeni są na oddziaływania intensywnych i uciążliwych odorów związanych z działalnością zakładu zajmującego się utylizacją odpadów pochodzenia zwierzęcego, prowadzonego przez firmę SARIA Polska sp. z o.o. Oddział SecAnim w Wielkanocy.

Pomimo podejmowanych przez lokalną społeczność, samorząd oraz Stowarzyszenie „Stop Smród 3xS“ licznych interwencji i działań, a także składanych przez przedsiębiorstwo deklaracji dotyczących ograniczenia emisji odorów, podejmowane dotychczas działania, w tym modernizacja zakładu oraz zastosowanie instalacji filtracyjnych, okazują się niewystarczające do trwałego rozwiązania problemu.

Uciążliwe emisje odorów w istotny sposób wpływają na codzienne funkcjonowanie mieszkańców, ograniczając możliwość swobodnego wietrzenia domów, korzystania z ogrodów oraz lokalnej infrastruktury publicznej, w tym boisk szkolnych. Problem ten ma szczególne znaczenie ze względu na jego długotrwały i powtarzający się charakter oraz brak skutecznych instrumentów prawnych pozwalających na jednoznaczne stwierdzenie występowania przekroczeń lub uciążliwości odorowej.

Problem emisji odorów nie powinien być traktowany wyłącznie jako kwestia komfortu życia. Mieszkańcy narażeni na długotrwałe oddziaływanie intensywnych zapachów, zgłaszają dolegliwości takie jak bóle i zawroty głowy, migreny, nudności, zaburzenia oddychania, zaburzenia snu, stany lękowe czy rozdrażnienie, a także wskazują na istotne obniżenie jakości i komfortu życia. Skala i długotrwałość tych oddziaływań uzasadniają potrzebę stworzenia skutecznych mechanizmów prawnych umożliwiających ocenę ich wpływu na zdrowie i warunki życia mieszkańców.

Jedną z głównych barier w skutecznym rozwiązaniu konfliktu pomiędzy mieszkańcami a zakładem SARIA Polska sp. z o.o. Oddział SecAnim w Wielkanocy jest brak w polskim porządku prawnym kompleksowych i jednoznacznych regulacji dotyczących emisji odorów, w tym norm, metod pomiaru oraz kryteriów pozwalających na obiektywną ocenę występowania uciążliwości zapachowej.

W związku z licznymi zapytaniami i prośbami o interwencję dotyczącymi nierozwiązanego od lat problemu emisji odorów, występującego również w innych regionach Polski, oraz wobec braku w polskim systemie prawnym kompleksowych regulacji pozwalających jednoznacznie ocenić skalę i uciążliwość emisji odorów, zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Na jakim etapie znajdują się obecnie prace legislacyjne nad kompleksową ustawą regulującą kwestie emisji odorów w Polsce, potocznie określaną jako „ustawa antyodorowa“, oraz jaki jest przewidywany termin skierowania projektu pod obrady Sejmu?
2. Czy w ramach planowanych regulacji przewiduje się wprowadzenie norm dotyczących dopuszczalnych stężeń lub poziomów substancji odpowiedzialnych za powstawanie odorów w powietrzu? Jeżeli tak, jakie rozwiązania są obecnie rozważane?
3. Czy planowane regulacje będą zawierały szczegółowe przepisy dotyczące metodologii prowadzenia pomiarów emisji odorów oraz oceny ich uciążliwości, w tym wskazania organów właściwych do przeprowadzania takich pomiarów i kontroli?
4. Jakie konkretne instrumenty prawne, organizacyjne i finansowe rząd zamierza udostępnić jednostkom samorządu terytorialnego, aby mogły one skutecznie chronić mieszkańców przed uciążliwymi emisjami odorów generowanymi przez zakłady przemysłowe i inne podmioty prowadzące działalność mogącą powodować tego rodzaju oddziaływania?
5. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska oraz Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Krakowie planują przeprowadzenie w najbliższym czasie kompleksowej kontroli zakładu SARIA Polska sp. z o.o. Oddział SecAnim w Wielkanocy, obejmującej w szczególności stosowane technologie oraz źródła i wielkość emisji mogących powodować uciążliwości odorowe? Jeżeli tak, jaki jest przewidywany termin przeprowadzenia takiej kontroli?