Interpelacja w sprawie rozliczania badań cytologicznych wykonanych w pracowni mobilnej

Szanowna Pani Minister,

w odpowiedzi na wystosowaną przeze mnie interpelację nr 18907 w sprawie zgłaszalności kobiet do programu profilaktyki raka szyjki macicy w ramach NFZ poinformowano mnie, iż według danych z Systemu Informatycznego Monitorowania Profilaktyki, stan na 1 sierpnia 2026 r., wskaźnik objęcia rocznej populacji kwalifikującej się do przedmiotowego programu wyniósł w skali kraju 14,55%. Najwyższy wskaźnik odnotowano w województwie pomorskim – 19,00%, a następnie śląskim – 18,00%. Najniższe wartości wystąpiły w województwach opolskim – 10,17% i lubuskim – 10,55%. Dodatkowo, w całym województwie lubuskim, które reprezentuję, jest dziś tylko 40 świadczeniodawców wykonujących test HPV HR.

W moich rozmowach dotyczących czynników utrudniających skuteczną profilaktykę raka szyjki macicy w Polsce pojawia się kwestia braku możliwości rozliczania badań cytologicznych wykonanych w pracowni mobilnej. Wiele osób jest zdania, że cytobusy mogłyby być rozwiązaniem dla kobiet z terenów wiejskich, o utrudnionym dostępie do stacjonarnych placówek medycznych i wykluczonych komunikacyjnie. Jednakże zarządzenie Nr 111/2022/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 2 września 2022 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju programy zdrowotne – w zakresach: profilaktyczne programy zdrowotne, z późn. zm. nie zawiera produktu dedykowanego pracowni mobilnej w tym obszarze profilaktyki. Ta luka systemowa uniemożliwia mobilnym jednostkom dotarcie do wielu kobiet, co bezpośrednio wpływa na niską zgłaszalność do programu.

Równocześnie, zgodnie z rozporządzeniem koszykowym PRO, etap podstawowy programu profilaktyki raka szyjki macicy może być realizowany w trybie stacjonarnym lub mobilnym. Nie zdecydowano się jednak do tej pory na wydzielenie zakresu świadczeń dla programu profilaktyki raka szyjki macicy realizowanego w trybie mobilnym – analogicznie jak w przypadku profilaktyki raka piersi. NFZ stoi bowiem na stanowisku, że dostępność świadczeń profilaktyki raka szyjki macicy – etap podstawowy (PPRSzM) – jest istotnie większa niż świadczeń profilaktyki raka piersi – etap podstawowy (PPRP), wobec czego nie ma potrzeby uruchamiania odrębnego zakresu oraz produktów rozliczeniowych na pracownie mobilne – cytobusy – dla PPRSzM. Jednak gdy poruszam ten temat z włodarzami małych gmin, są oni zdecydowanie innego zdania i wręcz proszą mnie o interwencję celem ułatwienia ich mieszkankom dostępu do cytobusów.

Mając na uwadze powyższe, uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy ministerstwo ma dokładne dane wskazujące, że dostępność świadczeń profilaktyki raka szyjki macicy – etap podstawowy (PPRSzM) – jest istotnie większa niż świadczeń profilaktyki raka piersi – etap podstawowy (PPRP), co wpływa na brak potrzeby wydzielenia zakresu świadczeń dla PPRSzM w trybie mobilnym? Jeśli tak, proszę o ich przedstawienie.
2. Czy w świetle powyższych danych ministerstwo podejmie działania mające na celu wdrożenie odpowiednich rozwiązań, które umożliwią funkcjonowanie cytobusów? Jeśli nie, dlaczego?

Z wyrazami szacunku

Posłanka Katarzyna Osos