Interpelacja w sprawie skutków narzucenia szkołom i przedszkolom nowych zasad żywienia dzieci i młodzieży

Szanowne Panie Minister,

z dniem 1 września 2026 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 16 lutego 2026 r. regulujące zasady żywienia zbiorowego w jednostkach systemu oświaty. Przepisy przewidują między innymi podawanie w ramach obiadu mięsa dwa razy w tygodniu, ryby co najmniej raz w tygodniu oraz co najmniej jednej potrawy przygotowanej na bazie nasion roślin strączkowych bez dodatku produktów odzwierzęcych.

W praktyce oznacza to narzucenie tysiącom szkół i przedszkoli jednolitego sposobu komponowania jadłospisów, istotnie ograniczającego swobodę placówek, organów prowadzących i rodziców. Rozwiązania te są publicznie przedstawiane jako wdrożenie elementów tzw. diety planetarnej, której założenia uwzględniają nie tylko kwestie zdrowotne, lecz także cele klimatyczne i środowiskowe.

Nie można zaakceptować sytuacji, w której na dzieciach przeprowadzany jest ogólnopolski eksperyment żywieniowy bez wcześniejszego wykazania, że nowe posiłki będą przez nie spożywane, zapewnią odpowiednią wartość odżywczą, nie spowodują wzrostu opłat oraz nie doprowadzą do zwiększenia skali marnowania żywności. O sposobie żywienia dzieci nie powinny rozstrzygać postulaty ideologiczne ani naciski określonych środowisk, lecz rzetelna wiedza medyczna, potrzeby rozwojowe dzieci oraz rzeczywiste możliwości szkół i rodzin.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Kto podjął decyzję o wprowadzeniu przepisów określających częstotliwość podawania dzieciom mięsa, ryb oraz potraw bez produktów odzwierzęcych?
2. Na podstawie jakich konkretnych badań medycznych i żywieniowych ustalono, że mięso ma być podawane w ramach obiadu dwa razy w tygodniu?
3. Czy ministerstwo dysponuje badaniami potwierdzającymi, że taki model żywienia jest odpowiedni dla wszystkich grup wiekowych objętych rozporządzeniem?
4. Czy przeprowadzono ogólnopolski pilotaż nowych jadłospisów? Jeżeli tak, w ilu placówkach, przez jaki okres i z jakimi wynikami?
5. Czy w ramach pilotażu lub innych badań sprawdzono, jaka część dzieci rzeczywiście spożywała potrawy oparte na nasionach roślin strączkowych, a jaka część pozostawiała je niezjedzone?
6. Dlaczego przepisy wprowadzono w całym kraju bez wcześniejszego przedstawienia opinii publicznej wyników badań dotyczących ich akceptacji przez dzieci?
7. Czy wykonano analizę ryzyka zwiększenia skali marnowania żywności? Jeżeli tak, jakie były jej wyniki?
8. Czy szkoły zostały zobowiązane do ewidencjonowania ilości niespożytych i wyrzucanych posiłków? Jeżeli nie, w jaki sposób rząd zamierza ocenić rzeczywiste skutki regulacji?
9. Ile szkół, przedszkoli, samorządów oraz firm cateringowych zgłosiło problemy z wdrożeniem nowych wymagań?
10. Czy przed wejściem przepisów w życie ministerstwo ustaliło, ile placówek nie posiada odpowiedniego wyposażenia, personelu lub środków finansowych potrzebnych do realizacji nowych jadłospisów?
11. Czy oszacowano wpływ nowych regulacji na koszt przygotowania jednego posiłku? Proszę wskazać przewidywaną zmianę kosztów w ujęciu kwotowym i procentowym.
12. W ilu placówkach po 1 września 2026 r. podwyższono opłaty za wyżywienie ponoszone przez rodziców i jaka była przeciętna wysokość podwyżki?
13. Dlaczego wraz z nałożeniem nowych obowiązków nie zapewniono szkołom i samorządom odrębnego, gwarantowanego finansowania ich realizacji?
14. Ile dodatkowych środków zostanie przeznaczonych na wsparcie stołówek szkolnych i przedszkolnych w roku szkolnym 2026/2027?
15. Czy przeprowadzono ocenę bezpieczeństwa nowych jadłospisów pod względem podaży białka, żelaza, wapnia, witaminy B12 i innych składników istotnych dla rozwoju dzieci?
16. Jak nowe wymagania mają być stosowane wobec dzieci z alergiami pokarmowymi, nietolerancjami, zaburzeniami odżywiania lub szczególnymi potrzebami zdrowotnymi?
17. Czy rodzice mogą wystąpić o przygotowanie dla dziecka innego posiłku, w tym dodatkowego dania zawierającego mięso, jeżeli nie akceptują jadłospisu opartego na nowych regulacjach?
18. Czy dyrektor szkoły, organ prowadzący albo rada rodziców mogą zdecydować o zwiększeniu liczby posiłków mięsnych ponad częstotliwość wskazaną w rozporządzeniu?
19. Czy ministerstwo analizowało wpływ nowych regulacji na polskich rolników, hodowców oraz przedsiębiorstwa z branży mięsnej, mleczarskiej, rybackiej i jajczarskiej?
20. Dlaczego tak istotna zmiana dotycząca codziennego żywienia milionów dzieci została wprowadzona rozporządzeniem bez szerokiej debaty parlamentarnej i społecznej?
21. Ile skarg rodziców, dyrektorów szkół, samorządów i przedsiębiorców wpłynęło od momentu wejścia nowych przepisów w życie?
22. Czy rząd jest gotowy zmienić albo uchylić kontrowersyjne rozwiązania, jeżeli monitoring wykaże wzrost cen posiłków, rezygnację uczniów z obiadów, niedobory żywieniowe lub zwiększenie ilości wyrzucanej żywności?
23. Kiedy zostanie przeprowadzona pierwsza kompleksowa ocena skutków rozporządzenia i czy jej wyniki zostaną opublikowane w pełnym zakresie?
    
    Z wyrazami szacunku
    Olga Semeniuk - Patkowska