Interpelacja w sprawie objęcia systemem SENT olejów przemysłowych oraz preparatów chłodząco-smarujących

Szanowny Panie Ministrze,

zwracam się z uprzejmą prośbą o przedstawienie stanowiska ministerstwa w sprawie stosowania systemu monitorowania SENT wobec olejów przemysłowych oraz preparatów smarowych i chłodząco-smarujących klasyfikowanych m.in. do kodów CN 2710 i CN 3403.

System SENT został wprowadzony przede wszystkim jako narzędzie służące przeciwdziałaniu nielegalnemu obrotowi paliwami oraz ograniczaniu nadużyć podatkowych. Jest to cel istotny z punktu widzenia interesu Skarbu Państwa i uczciwej konkurencji. Jednocześnie jednak zwracają się do mnie przedsiębiorcy wskazujący, że obowiązkami wynikającymi z tego systemu objęte są również produkty wykorzystywane typowo w działalności przemysłowej, takie jak oleje hydrauliczne, maszynowe i przekładniowe oraz preparaty chłodząco-smarujące.

W części przypadków są to produkty, które ze względu na swój skład i właściwości fizykochemiczne nie nadają się do wykorzystania jako paliwa silnikowe lub opałowe. W odniesieniu do preparatów chłodząco-smarujących klasyfikowanych do kodu CN 3403 znaczną część ich składu może stanowić woda.

Z punktu widzenia przedsiębiorców problemem jest nie tylko sam obowiązek zgłoszeniowy, lecz także łączna dokuczliwość regulacji w codziennej działalności. Każdy dodatkowy obowiązek ewidencyjny, zgłoszeniowy czy organizacyjny oznacza czas pracowników, dodatkowe procedury i koszty, które ostatecznie obciążają przedsiębiorstwo. Przy dużej liczbie powtarzalnych dostaw nawet stosunkowo niewielkie obowiązki administracyjne mogą mieć realne znaczenie dla efektywności działania firmy.

Dotyczy to szczególnie małych i średnich przedsiębiorców obsługujących zakłady przemysłowe, dla których oleje, smary i chłodziwa są podstawowymi materiałami eksploatacyjnymi. W wielu przypadkach przewozy odbywają się pomiędzy stałymi kontrahentami, są udokumentowane fakturami, a towar trafia bezpośrednio do konkretnego procesu technologicznego.

Dla polskiej gospodarki istotne jest oczywiście skuteczne przeciwdziałanie oszustwom podatkowym, ale równie ważne powinno być ograniczanie obowiązków, które nie są konieczne dla osiągnięcia tego celu. Regulacje powinny być możliwie proporcjonalne do rzeczywistego ryzyka nadużyć, tak aby administracja publiczna mogła koncentrować swoje zasoby na obszarach najbardziej narażonych na nieprawidłowości, a przedsiębiorcy na prowadzeniu i rozwijaniu swojej działalności.

Osobnym zagadnieniem są przewozy związane z wykonywaniem usług takich jak filtracja, odwodnienie, regeneracja lub badanie oleju. W takich sytuacjach olej należący do klienta jest przewożony do wykonawcy usługi, a następnie wraca do tego samego właściciela. Nie dochodzi zatem do sprzedaży ani do zmiany właściciela produktu. Podobne wątpliwości występują przy wysyłaniu oleju do badań laboratoryjnych, przewozie transformatorów zawierających olej do remontu czy urządzeń do serwisu.

W takich przypadkach zasadne jest ustalenie, czy zakres obowiązków nakładanych na przedsiębiorców pozostaje adekwatny do rzeczywistego ryzyka podatkowego i czy nie prowadzi do tworzenia dodatkowych barier administracyjnych bez odpowiadających im korzyści dla państwa.

W związku z powyższym uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Ile zgłoszeń SENT dotyczących produktów klasyfikowanych do kodów CN 2710 oraz CN 3403 dokonano w latach 2023, 2024, 2025 oraz w 2026 r.?
2. Ile kontroli przewozów produktów klasyfikowanych do kodów CN 2710 i CN 3403 przeprowadziła w tym okresie Krajowa Administracja Skarbowa?
3. W ilu spośród tych kontroli stwierdzono nieprawidłowości, w szczególności związane z uszczupleniem należności podatkowych lub nielegalnym obrotem towarami?
4. Jaka była łączna wartość stwierdzonych w tych przypadkach uszczupleń podatkowych?
5. Czy ministerstwo dysponuje danymi umożliwiającymi rozróżnienie nieprawidłowości dotyczących paliw silnikowych i opałowych od nieprawidłowości związanych z olejami hydraulicznymi, maszynowymi, przekładniowymi oraz preparatami chłodząco-smarującymi? Jeżeli tak, uprzejmie proszę o przedstawienie tych danych.
6. Czy ministerstwo prowadziło analizę rzeczywistego ryzyka podatkowego związanego z krajowym przewozem olejów przemysłowych oraz preparatów chłodząco-smarujących, które nie mogą być wykorzystywane jako paliwa silnikowe lub opałowe?
7. Czy ministerstwo analizowało możliwość wyłączenia z obowiązków SENT preparatów chłodząco-smarujących i smarowych klasyfikowanych do kodu CN 3403, których właściwości wykluczają wykorzystanie ich jako paliwa?
8. Czy ministerstwo analizowało możliwość wprowadzenia wyłączeń lub uproszczeń dla krajowych przewozów olejów przemysłowych pomiędzy przedsiębiorcami, w szczególności w sytuacji gdy odbiorcą jest zakład wykorzystujący dany produkt w procesie produkcyjnym lub technologicznym?
9. Jak, w ocenie ministerstwa, należy prawidłowo stosować przepisy SENT w przypadku przewozu oleju należącego do klienta w celu wykonania usługi filtracji, regeneracji, odwodnienia, badania laboratoryjnego lub serwisu, jeżeli nie dochodzi do sprzedaży ani zmiany właściciela towaru?
10. Czy ministerstwo dostrzega potrzebę jednoznacznego uregulowania powyższych przypadków w celu wyeliminowania wątpliwości interpretacyjnych po stronie przedsiębiorców?
11. Czy ministerstwo dysponuje analizami dotyczącymi kosztów administracyjnych ponoszonych przez przedsiębiorców w związku z realizacją obowiązków SENT dla tych kategorii produktów i ich relacji do skali wykrywanych nieprawidłowości?
12. Czy ministerstwo rozważa zmianę obowiązujących przepisów wykonawczych poprzez rozszerzenie katalogu wyłączeń z SENT o wybrane oleje przemysłowe, preparaty chłodząco-smarujące lub przewozy dokonywane wyłącznie w związku z wykonaniem usługi technicznej?
13. Jeżeli obecnie nie są planowane zmiany w tym zakresie, uprzejmie proszę o wskazanie, jakie przesłanki fiskalne lub kontrolne przemawiają za dalszym obejmowaniem pełnymi obowiązkami SENT produktów, które nie mogą zostać wykorzystane jako paliwa silnikowe lub opałowe.

Będę wdzięczny za możliwie szczegółowe przedstawienie danych dotyczących skali zgłoszeń, kontroli i ujawnionych nieprawidłowości. Pozwoli to ocenić, czy zakres obowiązków nakładanych obecnie na przedsiębiorców pozostaje proporcjonalny do rzeczywistego ryzyka występowania nadużyć w tej grupie produktów.

W interesie polskiej gospodarki leży zarówno skuteczny system kontroli, jak i tworzenie przedsiębiorcom możliwie prostych i przewidywalnych warunków prowadzenia działalności. Dlatego uprzejmie proszę również o rozważenie, czy w przypadkach, w których ryzyko nadużyć jest niewielkie, możliwe byłoby zastosowanie bardziej proporcjonalnych rozwiązań ograniczających zbędne obowiązki administracyjne bez osłabiania skuteczności systemu SENT.

Z wyrazami szacunku

Ryszard Wilk

Poseł na Sejm RP