Interpelacja w sprawie realnej wartości limitu zwolnienia podmiotowego z podatku VAT

Szanowny Panie Ministrze,

od 1 stycznia 2026 r. limit wartości sprzedaży uprawniający do korzystania ze zwolnienia podmiotowego z podatku VAT został podwyższony z 200 tys. zł do 240 tys. zł. Jest to pierwsza zmiana tego limitu od 2017 r., kiedy próg 200 tys. zł zastąpił wcześniejszy limit 150 tys. zł.

Podwyższenie limitu należy ocenić pozytywnie, jednak jego skala rodzi pytanie, czy rzeczywiście odpowiada zmianom wartości pieniądza, jakie nastąpiły w ciągu ostatnich lat.

Próg 200 tys. zł obowiązywał niezmiennie przez dziewięć lat. Tymczasem według danych Głównego Urzędu Statystycznego, biorąc pod uwagę średnioroczne wskaźniki cen towarów i usług konsumpcyjnych, między 2017 r. a 2025 r. skumulowany wzrost cen wyniósł około 54,5 proc. Oznacza to, że 200 tys. zł z 2017 r. odpowiada dziś kwocie około 309 tys. zł. Tymczasem obowiązujący od początku 2026 r. limit został zwiększony jedynie o 20 proc. – do 240 tys. zł. Inaczej mówiąc, obecne 240 tys. zł ma realną wartość odpowiadającą zaledwie około 155 tys. zł w pieniądzu z 2017 r. Realna wartość limitu jest więc nadal o ponad jedną piątą niższa niż w momencie wprowadzenia progu 200 tys. zł.

Ma to bardzo praktyczne znaczenie dla mikroprzedsiębiorców. Wzrost nominalnych obrotów firmy nie musi oznaczać wzrostu skali jej działalnosci ani zwiększenia realnych dochodów przedsiębiorcy. Firma może obsługiwać podobną liczbę klientów i świadczyć podobną liczbę usług jak kilka lat wcześniej, ale ze względu na wzrost cen materiałów, energii, wynagrodzeń i innych kosztów musi podnosić ceny swoich usług lub produktów. W konsekwencji przedsiębiorca może przekroczyć limit zwolnienia z VAT nie dlatego, że jego firma realnie się rozwinęła, lecz dlatego, że zmieniła się wartość pieniądza. Problem ten może być szczególnie dotkliwy dla najmniejszych przedsiębiorców świadczących usługi bezpośrednio konsumentom. Wejście w VAT oznacza dla nich nie tylko dodatkowe obowiązki podatkowe i administracyjne, ale może również wymuszać zmianę cen lub oznaczać zmniejszenie faktycznej marży.

Sam rząd, przedstawiając podwyższenie limitu do 240 tys. zł, wskazywał, że umozliwi ono skorzystanie ze zwolnienia około 20 tys. podmiotów. Pokazuje to, że nawet relatywnie niewielka nominalna zmiana progu dotyczy znaczącej grupy najmniejszych przedsiębiorców.

W tej sytuacji zasadne jest pytanie, czy limit zwolnienia podmiotowego z VAT nie powinien odzwierciedlać realnej wartości pieniądza, a w przyszłości być regularnie waloryzowany, zamiast pozostawać przez wiele lat na niezmienionym poziomie.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

1. Czy Ministerstwo Finansów, ustalając limit zwolnienia podmiotowego z VAT na poziomie 240 tys. zł, analizowało zmianę realnej wartości limitu 200 tys. zł obowiązującego od 2017 r., w szczególności w kontekście skumulowanej inflacji?
2. Ilu podatników – według analiz lub prognoz Ministerstwa Finansów – może w 2026 r. i 2027 r. przekroczyć limit 240 tys. zł i utracić prawo do zwolnienia podmiotowego z VAT?
3. Czy Ministerstwo Finansów rozważa dalsze podniesienie limitu zwolnienia podmiotowego z VAT do poziomu odpowiadającego realnej wartości 200 tys. zł z 2017 r., czyli obecnie około 310 tys. zł?
4. Czy rząd rozważa wprowadzenie mechanizmu automatycznej, okresowej waloryzacji limitu zwolnienia podmiotowego z VAT, np. w oparciu o wskaźnik inflacji publikowany przez GUS?
5. Jakie działania zamierza podjąć Ministerstwo Finansów, aby wzrost cen i wynikający z niego nominalny wzrost obrotów nie powodowały, że mikroprzedsiębiorcy tracą prawo do zwolnienia z VAT mimo braku realnego wzrostu skali prowadzonej działalności?

Z poważaniem

Małgorzata Niemczyk