Interpelacja w sprawie wykonania art. 33wa ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", w szczególności wniosków ministra właściwego do spraw transportu o przekazanie skarbowych papierów wartościowych na modernizację Rejonu Przeładunkowego Małaszewicze

Szanowny Panie Ministrze,

na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej składam interpelację w sprawie wykonania przepisów ustanawiających mechanizm finansowania modernizacji Rejonu Przeładunkowego Małaszewicze – kolejowego przejścia granicznego Terespol-Brześć, największego węzła przeładunkowego na wschodniej granicy Unii Europejskiej.

Zgodnie z art. 33wa ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego „Polskie Koleje Państwowe” (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 967), dodanym art. 5 pkt 4 ustawy z dnia 16 czerwca 2023 r. o zmianie ustawy o publicznym transporcie zbiorowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1720) z dniem 12 września 2023 r., w latach 2023–2028 minister właściwy do spraw finansów publicznych może przekazać PKP Polskim Liniom Kolejowym SA – na wniosek ministra właściwego do spraw transportu – skarbowe papiery wartościowe z przeznaczeniem na podwyższenie kapitału zakładowego tej spółki. Ustęp 2 tego artykułu – w brzmieniu nadanym powołaną ustawą z 2023 r. – określa maksymalną łączną wartość nominalną tych papierów w poszczególnych latach:

2023 r. – 7 412 000 zł,

2024 r. – 222 265 000 zł,

2025 r. – 989 331 000 zł,

2026 r. – 897 104 000 zł,

2027 r. – 780 336 000 zł,

2028 r. – 498 852 000 zł,

co daje łącznie 3 395 300 000 zł. Środki uzyskane z tych papierów mogą być przeznaczone wyłącznie na podwyższenie kapitału zakładowego spółki Cargotor sp. z o.o. i objęcie przez PKP PLK SA nowo utworzonych udziałów, a Cargotor może je przeznaczyć wyłącznie na przygotowanie i realizację projektu „Modernizacja infrastruktury kolejowej w Rejonie Przeładunkowym Małaszewicze na granicy UE z Białorusią”.

Suma limitów przypadających na lata 2023, 2024 i 2025 wynosi 1 219 008 000 zł. Z publikacji prasowych z maja 2026 r., powołujących się na odpowiedź Ministerstwa Infrastruktury na oświadczenie senatora Grzegorza Biereckiego, wynika, że kwoty te nie zostały wykorzystane i wygasły wraz z upływem kolejnych lat budżetowych, a resort infrastruktury wystąpił o środki dopiero na rok 2026. Jeżeli tak było, oznaczałoby to, że ponad jedna trzecia ustawowego limitu przestała być dostępna zanim inwestycja się rozpoczęła.

Sprawa wymaga wyjaśnienia także dlatego, że mechanizm ustawowy został skonstruowany w sposób wiążący przekazanie środków z sytuacją korporacyjną, która przez długi czas nie zachodziła. Skoro środki z papierów mogą służyć wyłącznie dokapitalizowaniu spółki Cargotor przez PKP PLK SA, a PKP PLK SA nabyła 100% udziałów w tej spółce dopiero 16 stycznia 2026 r. – po trzech latach od wydania przez prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zgody na koncentrację w styczniu 2023 r. – to powstaje pytanie, czy i w jakim zakresie wnioski o przekazanie papierów za lata 2023–2025 były w ogóle składane, a jeśli nie, czy Ministerstwo Finansów sygnalizowało resortowi infrastruktury nadchodzący upływ kolejnych limitów rocznych.

Pełną wiedzą o tym, czy wnioski wpłynęły, kiedy i na jakie kwoty, dysponuje wyłącznie organ, do którego są one kierowane. Z tego powodu kieruję niniejszą interpelację do Pana Ministra, równolegle kierując interpelację w sprawie stanu przygotowania samej inwestycji do ministra infrastruktury.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

I. Wnioski ministra właściwego do spraw transportu

1. Wykaz wniosków

Czy w okresie od dnia wejścia w życie art. 33wa, to jest od 12 września 2023 r., do dnia udzielenia odpowiedzi na niniejszą interpelację do ministra finansów i gospodarki wpłynął jakikolwiek wniosek ministra właściwego do spraw transportu o przekazanie PKP PLK SA skarbowych papierów wartościowych na podstawie tego przepisu? Proszę o wykaz wszystkich takich wniosków ze wskazaniem daty wpływu, znaku pisma, roku budżetowego, którego dotyczyły, oraz wnioskowanej wartości nominalnej.

2. Lata 2023, 2024 i 2025

Czy w odniesieniu do limitów przypadających na lata 2023 (7 412 000 zł), 2024 (222 265 000 zł) i 2025 (989 331 000 zł) wpłynął jakikolwiek wniosek? Jeżeli w którymkolwiek z tych lat wniosku nie złożono, proszę o wyraźne potwierdzenie tego faktu odrębnie dla każdego roku.

3. Rok 2026

Czy wpłynął wniosek dotyczący limitu na 2026 r. w wysokości 897 104 000 zł? Jeżeli tak – kiedy, na jaką kwotę, jaki jest obecnie status jego rozpatrywania i czy przekazanie papierów nastąpi do końca 2026 r.? Jeżeli wniosku nie złożono – czy Ministerstwo Finansów posiada informację o zamiarze jego złożenia i w jakim terminie?

4. Rozstrzygnięcia odmowne

Czy którykolwiek ze złożonych wniosków został załatwiony odmownie, zwrócony do uzupełnienia albo pozostawiony bez rozpoznania? Jeżeli tak – z jakich przyczyn, i czy powołano się przy tym na przesłanki wskazane w art. 33z ust. 2 ustawy, to jest na konieczność zapewnienia stabilności finansów publicznych, poziom długu sektora finansów publicznych albo poziom deficytu i długu sektora instytucji rządowych i samorządowych?

5. Sygnalizowanie upływu limitów

Czy Ministerstwo Finansów informowało Ministerstwo Infrastruktury o zbliżającym się upływie limitów rocznych określonych w art. 33wa ust. 2 albo o konsekwencjach ich niewykorzystania? Jeżeli tak – proszę o wskazanie dat i formy tych wystąpień. Jeżeli nie – czy w ocenie resortu istniał obowiązek takiego sygnalizowania?

II. Wykonanie przepisu i wygaśnięcie limitów

6. Faktyczne przekazania

Ile skarbowych papierów wartościowych i o jakiej łącznej wartości nominalnej faktycznie przekazano PKP PLK SA na podstawie art. 33wa w latach 2023–2026? Czy w odniesieniu do którejkolwiek transzy wydano list emisyjny określający warunki emisji i sposób realizacji świadczeń, a jeśli tak – kiedy?

7. Podstawa wygaśnięcia

Czy limity przypadające na lata 2023, 2024 i 2025 wygasły wraz z upływem tych lat budżetowych? Proszę o wskazanie podstawy prawnej takiego skutku oraz o wyjaśnienie, czy niewykorzystane kwoty mogły być przeniesione na lata następne w ramach obowiązującego brzmienia przepisu. Proszę także o potwierdzenie, czy harmonogram określony w art. 33wa ust. 2 obowiązuje nadal w brzmieniu przytoczonym powyżej, czy też był po 2023 r. zmieniany.

8. Kwota niewykorzystana

Czy łączna wartość limitów niewykorzystanych w latach 2023–2025 wynosi 1 219 008 000 zł? Jeżeli Ministerstwo Finansów dysponuje inną kwotą, proszę o jej podanie wraz z wyliczeniem.

9. Ujęcie w ustawach budżetowych

Czy limity wynikające z art. 33wa były odzwierciedlone w ustawach budżetowych na lata 2023, 2024, 2025 i 2026 – w szczególności w limicie emisji skarbowych papierów wartościowych przeznaczonych na wykonanie zobowiązań Skarbu Państwa wynikających z ustaw – i w jakiej wysokości? Czy brak odpowiedniego ujęcia w ustawie budżetowej stanowił w którymkolwiek z tych lat samodzielną przeszkodę w przekazaniu papierów?

III. Nowelizacja przepisu i dalsze finansowanie

10. Uzgodnienia z resortem infrastruktury

Czy Ministerstwo Infrastruktury wystąpiło do Ministerstwa Finansów z propozycją nowelizacji art. 33wa i określenia nowego harmonogramu przekazywania środków? Jeżeli tak – kiedy, jaki harmonogram zaproponowano i jakie stanowisko zajął Pana resort? Jeżeli takie wystąpienie nie miało miejsca – proszę o potwierdzenie tego faktu.

11. Możliwość odtworzenia limitu

Czy w ocenie Ministerstwa Finansów możliwe jest przywrócenie w drodze nowelizacji kwot odpowiadających niewykorzystanym limitom z lat 2023–2025, czy też jedynie rozpisanie na nowo limitu w granicach wynikających z bieżącej sytuacji budżetowej? Jakie ograniczenia – w tym wynikające ze stabilizującej reguły wydatkowej oraz z reguł fiskalnych Unii Europejskiej – należy w tym zakresie uwzględnić?

12. Poselski projekt ustawy

Jakie stanowisko Ministerstwo Finansów zajęło wobec złożonego w lutym 2026 r. projektu ustawy o zmianie ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego „Polskie Koleje Państwowe”, przewidującego rozpisanie finansowania modernizacji Małaszewicz na lata 2026–2030? Czy resort opiniował ten projekt i jakie zgłosił uwagi?

13. Budżet na 2027 r.

Czy w projekcie ustawy budżetowej na rok 2027 przewidziano środki lub limit emisji skarbowych papierów wartościowych umożliwiające przekazanie transzy przypadającej na ten rok w wysokości 780 336 000 zł? Jeżeli nie – z jakiego powodu?

IV. Pozostałe strumienie finansowania i skutki budżetowe

14. Fundusz Kolejowy

Czy ze środków Funduszu Kolejowego sfinansowano nabycie przez PKP PLK SA udziałów w spółce Cargotor za kwotę 28,8 mln zł oraz nabycie przez Skarb Państwa od PKP SA prawa własności nieruchomości lub użytkowania wieczystego gruntów niezbędnych do realizacji inwestycji? Proszę o wskazanie kwot i dat, a jeżeli którakolwiek z tych czynności nie została sfinansowana z funduszu – o wskazanie źródła rzeczywistego.

15. Skutki dla budżetu

Czy Ministerstwo Finansów dysponuje danymi o wpływach budżetu państwa z tytułu należności celnych oraz podatku od towarów i usług związanych z odprawami dokonywanymi na kolejowym przejściu granicznym Terespol-Brześć w latach 2023, 2024 i 2025? Czy wielkości te były brane pod uwagę przy ocenie zasadności uruchomienia finansowania modernizacji Rejonu Przeładunkowego Małaszewicze?

Uprzejmie proszę o udzielenie szczegółowych i merytorycznych odpowiedzi na powyższe pytania, popartych datami i kwotami, a w odniesieniu do pytań o wnioski – o jednoznaczne wskazanie, czy dany wniosek wpłynął, czy nie. Proszę jednocześnie o dochowanie terminu określonego w art. 193 ust. 1 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej.

Z wyrazami szacunku

Michał Moskal

Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej