Interpelacja w sprawie kompleksowej reformy polityki przeciwpowodziowej państwa po doświadczeniach z 2024 r. i 2026 r.

Szanowny Panie Premierze,

powódź z września 2024 r. była jednym z najpoważniejszych zdarzeń hydrologicznych ostatnich lat. W jej wyniku szczególnie ucierpiały m.in. Nysa i Głuchołazy. Dwa lata później, 17 sierpnia 2026 r., Głuchołazy ponownie zostały dotknięte poważnymi podtopieniami. W 2026 r. głównym czynnikiem był bardzo intensywny krótkotrwały opad i gwałtowny spływ powierzchniowy. Jednak właśnie ta różnica pokazuje, że polityka przeciwpowodziowa nie może ograniczać się do budowy wałów i zabezpieczania głównych rzek.

Wody Polskie informują obecnie o opracowaniu programów redukcji ryzyka powodziowego dla poszczególnych zlewni, w tym Białej Głuchołaskiej, oraz o przygotowaniu studium redukcji ryzyka powodziowego dla zlewni Nysy Kłodzkiej. Jednocześnie Wody Polskie wskazują, że w latach 2024–2025 na zabezpieczenie terenów popowodziowych przeznaczono ponad 284 mln zł, a na 2026 r. zaplanowano kolejne 102 zadania o wartości 120 mln zł. Teoretycznie wszystko wygląda bardzo dobrze, jednak praktyka dowodzi, że państwo nie jest w stanie zapewnić bezpieczeństwa powodziowego mieszkańcom gminy Głuchołazy, czego przykładem są sierpniowe podtopienia miejscowości znajdujących się na jej terenie.

Doświadczenia ostatnich 2 lat wskazują, że konieczne jest przejście od polityki reagowania na powódź do polityki zarządzania całym ryzykiem wodnym – obejmującej retencję naturalną i sztuczną, zagospodarowanie przestrzenne, ochronę terenów zalewowych, kanalizację deszczową, rowy i urządzenia melioracyjne, systemy ostrzegania oraz inwestycje hydrotechniczne. Strona społeczna i samorządowa oczekuje przede wszystkim odpowiedzi, czy państwo posiada spójny plan, który pozwoli ograniczyć ryzyko zarówno dużych powodzi rzecznych, jak i coraz częstszych powodzi błyskawicznych, oraz jak ten plan jest realizowany.

W związku z powyższym zwracamy się z następującymi pytaniami:

1. Czy Rada Ministrów przygotowuje aktualizację ogólnopolskiej strategii ochrony przeciwpowodziowej uwzględniającą doświadczenia powodzi z 2024 r. oraz gwałtownych podtopień z 2026 r.?
2. Czy w ramach tej polityki zostanie zwiększony udział inwestycji w małą retencję, retencję naturalną, odtwarzanie terenów zalewowych i zatrzymywanie wody w górnych częściach zlewni?
3. Czy rząd planuje wprowadzenie jednolitego systemu monitorowania i finansowania infrastruktury odpowiadającej za odprowadzanie wód opadowych – w tym rowów, przepustów i kanalizacji deszczowej – niezależnie od tego, który szczebel administracji jest formalnie jej właścicielem?
4. Czy ministerstwo przeprowadzi analizę, ile środków publicznych jest obecnie przeznaczanych na usuwanie skutków powodzi, a ile na działania prewencyjne, i czy rząd zamierza zwiększyć udział wydatków prewencyjnych?
5. Czy Rada Ministrów przedstawi kompleksowy raport dotyczący realizacji wniosków po powodzi z 2024 r. oraz uwzględniający zdarzenia z sierpnia 2026 r., obejmujący m.in. Nysę, Głuchołazy i inne najbardziej poszkodowane miejscowości, wraz z wykazem inwestycji wykonanych, opóźnionych i planowanych?