Interpelacja w sprawie rzeczywistej dostępności przestrzeni publicznej i usług publicznych dla osób z niepełnosprawnościami

Szanowna Pani Minister,

zwracamy się w sprawie utrzymujących się barier w dostępie osób z niepełnosprawnościami do przestrzeni publicznej i usług publicznych. Problem został ponownie wskazany przez Najwyższą Izbę Kontroli w opublikowanej w lipcu 2026 r. informacji dotyczącej dostępności miejsc powszechnie dostępnych dla osób starszych i osób z niepełnosprawnościami (https://www.nik.gov.pl/aktualnosci/sprawy-spoleczne/gminy-nie-sa-gotowe-na-starzenie-sie-spoleczenstwa-nik-wskazuje-luki-w-opiece-nad-seniorami.html). NIK wskazuje m.in. na utrzymujące się niedostosowanie części przestrzeni publicznej oraz problemy z zapewnieniem osobom z niepełnosprawnościami możliwości samodzielnego korzystania z przestrzeni i usług.

Szczególnie istotne są bariery komunikacyjne. W materiałach NIK dotyczących dostępności dla osób z niepełnosprawnością słuchu wskazywano, że niedostosowanie form przekazu informacji i komunikowania się do potrzeb osób głuchych i niedosłyszących może prowadzić do faktycznego ograniczenia ich udziału w życiu publicznym i stanowić przejaw dyskryminacji. Problem nie dotyczy zatem wyłącznie wejścia do budynku. Obejmuje również możliwość samodzielnego uzyskania informacji, skorzystania z usługi publicznej, komunikowania się z urzędem oraz załatwienia sprawy bez konieczności korzystania z pomocy osoby trzeciej.

Strona społeczna od lat postuluje odejście od traktowania dostępności jako fakultatywnego elementu inwestycji na rzecz zasady projektowania uniwersalnego i pełnego uwzględniania potrzeb osób z różnymi rodzajami niepełnosprawności.

W związku z powyższym zwracamy się z następującymi pytaniami:

1. Jakie działania rząd zamierza podjąć w związku z najnowszymi ustaleniami NIK dotyczącymi utrzymujących się barier w dostępności przestrzeni publicznej?
2. Czy ministerstwo prowadzi centralny monitoring realizacji zaleceń dotyczących dostępności, wydawanych przez NIK i inne organy kontrolne, a jeśli tak, ile zaleceń pozostaje obecnie niewykonanych?
3. Czy rząd rozważa wprowadzenie obowiązkowych terminów usuwania stwierdzonych barier architektonicznych, cyfrowych i komunikacyjnych w jednostkach sektora publicznego?
4. Czy planowane jest zapewnienie dodatkowego finansowania dla jednostek samorządu terytorialnego, które nie są w stanie usunąć istniejących barier ze środków własnych?
5. Czy rząd rozważa zmianę zasad finansowania inwestycji publicznych w taki sposób, aby uzależnić możliwość uzyskania części środków publicznych od wykazania zgodności inwestycji z zasadami projektowania uniwersalnego i dostępności?