Interpelacja w sprawie rosnących kosztów ponoszonych przez pracowników w związku z wykorzystywaniem prywatnych pojazdów do wykonywania obowiązków zawodowych

Panie Ministrze,

do mojego biura coraz częściej zgłaszają się pracownicy, którzy wskazują na narastający problem związany z kosztami ponoszonymi przez nich w związku z wykonywaniem obowiązków zawodowych z wykorzystaniem prywatnych samochodów.

Są to osoby, których charakter pracy wymaga regularnego przemieszczania się, często pomiędzy wieloma miejscowościami i miejscami wykonywania obowiązków. Dla części z nich korzystanie z własnego samochodu nie jest kwestią wygody, lecz warunkiem faktycznego wykonywania pracy.

Pracownicy wskazują przede wszystkim na rosnące koszty paliwa, ale również na koszty eksploatacji pojazdów, w tym serwisowania, wymiany części, ogumienia, ubezpieczenia oraz stopniową utratę wartości samochodu.

Problem jest szczególnie dotkliwy dla osób, które każdego miesiąca przejeżdżają setki lub tysiące kilometrów w związku z wykonywaniem obowiązków zawodowych. W ich przypadku koszty związane z wykorzystywaniem prywatnego samochodu nie są pojedynczym, incydentalnym wydatkiem, lecz stałym obciążeniem domowego budżetu.

Obowiązujące zasady zwrotu kosztów używania prywatnych pojazdów do celów służbowych zostały określone w rozporządzeniu ministra infrastruktury. Obecne stawki zostały ustalone w grudniu 2022 r. i wynoszą 0,89 zł za kilometr dla samochodów osobowych o pojemności silnika do 900 cm³ oraz 1,15 zł za kilometr dla samochodów o większej pojemności. Dla motocykli jest to 0,69 zł, a dla motorowerów 0,42 zł.

Od czasu ustanowienia tych stawek zmieniły się warunki ekonomiczne, a pracownicy ponoszą dziś koszty wynikające z użytkowania swoich samochodów w warunkach innych niż w momencie ustalania obecnych wartości.

W praktyce może to prowadzić do sytuacji, w której część kosztów wykonywania obowiązków zawodowych zostaje przeniesiona na pracownika.

Nie można bowiem sprowadzać kosztu przejazdu wyłącznie do ceny paliwa. Każdy dodatkowy kilometr oznacza również zużycie samochodu, szybszą konieczność wykonania przeglądów i napraw, zużycie opon i innych elementów eksploatacyjnych, a także utratę wartości pojazdu.

Z perspektywy pracownika oznacza to bardzo prosty problem: im więcej kilometrów musi przejechać w związku z pracą, tym większą część kosztów użytkowania własnego samochodu może faktycznie ponosić z własnego budżetu.

W związku z tym zasadne jest pytanie, czy obecny system nadal właściwie realizuje swój cel i czy wysokość zwrotu odpowiada rzeczywistym kosztom ponoszonym przez pracowników.

Ceny paliw a sytuacja pracowników

Szczególnego znaczenia nabiera w tym kontekście poziom cen paliw.

W czerwcu 2022 r. Donald Tusk, zapytany, ile kosztowałoby paliwo następnego dnia po objęciu przez niego funkcji premiera, odpowiedział: 5,19 zł za litr. Deklaracja ta była następnie publicznie powtarzana i stała się punktem odniesienia dla oczekiwań kierowców dotyczących cen paliw.

W grudniu 2025 r. premier Donald Tusk odniósł się ponownie do tej kwestii, publikując zdjęcie stacji z ceną 5,18 zł za litr benzyny. Jednocześnie dane dotyczące średnich cen na rynku wskazywały, że tak niska cena nie była ceną przeciętną na większości stacji.

Dla pracowników, którzy codziennie wykorzystują samochód w pracy, nie jest jednak najważniejsze, czy na pojedynczej stacji można znaleźć określoną cenę. Istotny jest rzeczywisty, przeciętny koszt paliwa ponoszony przez nich w miejscu zamieszkania i wykonywania pracy.

To właśnie ten koszt wpływa bezpośrednio na ich wynagrodzenie pozostające do dyspozycji.

Jeżeli pracownik otrzymuje określony zwrot za przejechane kilometry, a jednocześnie cena paliwa i pozostałe koszty eksploatacji pozostają wysokie, różnica pomiędzy kwotą otrzymywaną a rzeczywistym kosztem użytkowania samochodu staje się realnym obciążeniem pracownika.

Dlatego wysokość stawek zwrotu kosztów oraz ceny paliw powinny być analizowane również z perspektywy osób, które samochód wykorzystują do pracy, a nie tylko osób, które używają go prywatnie.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

1. Czy Ministerstwo Infrastruktury prowadzi obecnie analizę adekwatności obowiązujących stawek zwrotu kosztów używania prywatnych pojazdów do rzeczywistych kosztów ponoszonych przez pracowników?
2. Czy ministerstwo posiada aktualne wyliczenia dotyczące przeciętnego kosztu przejechania 1 km samochodem osobowym, uwzględniające zarówno koszt paliwa, jak i pozostałe koszty eksploatacji pojazdu?
3. Czy w analizach ministerstwa uwzględniane są koszty serwisowania, części eksploatacyjnych, ogumienia, ubezpieczenia oraz utraty wartości pojazdu?
4. Czy ministerstwo uważa, że obecne stawki, ustalone w 2022 r., nadal zapewniają pracownikom odpowiednią rekompensatę kosztów ponoszonych w związku z wykorzystywaniem prywatnego samochodu do wykonywania obowiązków zawodowych?
5. Czy ministerstwo zna skalę grupy zawodowej pracowników, którzy regularnie wykorzystują prywatne samochody w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych?
6. Czy resort analizował, jak obecny poziom stawek wpływa na sytuację finansową pracowników, którzy miesięcznie pokonują setki lub tysiące kilometrów w związku z wykonywaniem pracy?
7. Czy prowadzone są obecnie prace nad podwyższeniem obowiązujących stawek?
8. Jeżeli ministerstwo nie prowadzi takich prac, jakie są merytoryczne przyczyny utrzymywania poziomu stawek ustalonych w grudniu 2022 r.?
9. Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie mechanizmu regularnej waloryzacji stawek, tak aby ich wysokość była powiązana ze zmianami cen paliw oraz rzeczywistych kosztów eksploatacji pojazdów?
10. Czy ministerstwo analizuje możliwość uzależnienia wysokości zwrotu od obiektywnych wskaźników ekonomicznych, które pozwalałyby na bieżące reagowanie na wzrost kosztów ponoszonych przez pracowników?
11. Czy ministerstwo prowadzi rozmowy lub analizy dotyczące wpływu cen paliw na sytuację pracowników, którzy w związku z wykonywaniem obowiązków zawodowych regularnie korzystają z samochodu?
12. Czy Ministerstwo Infrastruktury zwracało się do Ministerstwa Energii lub innych właściwych organów o analizę wpływu cen paliw na koszty ponoszone przez pracowników wykorzystujących samochody do celów zawodowych?
13. Jakie działania podejmuje obecnie rząd w celu ograniczenia obciążeń ponoszonych przez osoby, których praca wymaga codziennego lub regularnego korzystania z samochodu?
14. Czy rząd nadal podtrzymuje cel osiągnięcia poziomu cen paliwa wskazywanego przez premiera Donalda Tuska jako 5,19 zł za litr?
15. Jeżeli tak, jakie konkretne działania są obecnie podejmowane, aby cena ta była realnie dostępna dla kierowców, a nie jedynie występowała na pojedynczych stacjach paliw?
16. Czy ministerstwo może przedstawić aktualną ocenę przeciętnej ceny benzyny i oleju napędowego w Polsce oraz wskazać, jak kształtuje się ona względem poziomu 5,19 zł za litr?
17. Czy w ocenie ministerstwa obecny poziom cen paliw powinien zostać uwzględniony przy ponownej ocenie wysokości stawek zwrotu kosztów ponoszonych przez pracowników?
18. Czy ministerstwo zamierza podjąć działania, aby pracownik wykorzystujący własny samochód do wykonywania obowiązków zawodowych nie był zmuszony do faktycznego finansowania części kosztów wykonywania swojej pracy z własnego wynagrodzenia?
19. Jaki jest przewidywany termin ewentualnego przedstawienia propozycji zmian przepisów dotyczących wysokości stawek?