Interpelacja w sprawie statusu prawnego skuterów elektrycznych przeznaczonych dla osób z niepełnosprawnościami oraz zasad poruszania się nimi po drogach publicznych

Szanowny Panie Ministrze,

zwracam się z interpelacją w sprawie zasad poruszania się po drogach publicznych osób z niepełnosprawnościami korzystających z elektrycznych skuterów inwalidzkich oraz potrzeby zapewnienia jednoznacznej i jednolitej wykładni przepisów w tym zakresie.

Do mojego biura poselskiego zwróciła się osoba z niepełnosprawnością ruchową, która porusza się specjalistycznym skuterem elektrycznym przeznaczonym dla osób z niepełnosprawnościami. W trakcie jazdy drogą pozbawioną chodnika doszło do poważnego zdarzenia drogowego z udziałem samochodu osobowego. W toku czynności prowadzonych po zdarzeniu pojawiły się wątpliwości dotyczące tego, którą stroną drogi użytkownik takiego skutera powinien się poruszać.

Problem ten ma charakter szerszy i może dotyczyć wielu osób korzystających z elektrycznych urządzeń kompensujących ograniczenia w poruszaniu się.

Zgodnie z art. 2 pkt 48 ustawy Prawo o ruchu drogowym wózek inwalidzki jest pojazdem konstrukcyjnie przeznaczonym do poruszania się osoby z niepełnosprawnością, napędzanym siłą mięśni lub za pomocą silnika, którego konstrukcja ogranicza prędkość jazdy do prędkości pieszego. Jednocześnie art. 2 pkt 18 tej ustawy zalicza osobę poruszającą się w wózku inwalidzkim do pieszych.

Z kolei zgodnie z art. 11 ust. 1 i 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym pieszy powinien korzystać przede wszystkim z drogi dla pieszych lub drogi dla pieszych i rowerów, a w przypadku ich braku - z pobocza. Pieszy poruszający się poboczem lub jezdnią obowiązany jest iść lewą stroną drogi.

W praktyce powstają jednak wątpliwości, czy każdy elektryczny skuter przeznaczony dla osoby z niepełnosprawnością spełnia ustawową definicję wózka inwalidzkiego, w szczególności jak należy rozumieć ustawowe kryterium ograniczenia prędkości jazdy „do prędkości pieszego”. Brak jednoznaczności może prowadzić do odmiennego kwalifikowania podobnych urządzeń, a w konsekwencji do rozbieżności w ocenie praw i obowiązków ich użytkowników przez Policję, organy prowadzące postępowania oraz sądy.

Problem ma szczególne znaczenie na terenach wiejskich i w mniejszych miejscowościach, gdzie często brakuje chodników, a osoba z ograniczoną sprawnością ruchową jest zmuszona korzystać z pobocza lub jezdni.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy elektryczny skuter inwalidzki, konstrukcyjnie przeznaczony do przemieszczania się osoby z niepełnosprawnością, należy w świetle obowiązujących przepisów kwalifikować jako „wózek inwalidzki” w rozumieniu art. 2 pkt 48 ustawy Prawo o ruchu drogowym? Jakie dokładnie parametry techniczne decydują o takiej kwalifikacji?
2. W jaki sposób należy interpretować pojęcie „prędkości pieszego” zawarte w definicji wózka inwalidzkiego? Czy istnieje konkretna maksymalna prędkość wyrażona w km/h, której przekroczenie powoduje utratę statusu wózka inwalidzkiego?
3. Którą stroną drogi powinna poruszać się osoba korzystająca z elektrycznego skutera inwalidzkiego w sytuacji, gdy na danym odcinku nie ma chodnika ani innej drogi przeznaczonej dla pieszych?
4. Czy w ocenie ministerstwa obecne przepisy w sposób wystarczająco jednoznaczny regulują status prawny elektrycznych skuterów i innych urządzeń służących osobom z niepełnosprawnościami do przemieszczania się?
5. Czy do ministerstwa, Policji lub innych podległych jednostek docierały sygnały dotyczące rozbieżności w interpretacji przepisów odnoszących się do użytkowników skuterów inwalidzkich? Jeżeli tak, jaka jest skala takich przypadków?
6. Czy funkcjonariusze Policji dysponują jednolitymi wytycznymi lub materiałami szkoleniowymi dotyczącymi kwalifikacji skuterów inwalidzkich i zasad poruszania się nimi po drogach publicznych?
7. Czy planowane jest wydanie wytycznych, objaśnień lub innych materiałów informacyjnych, które pozwolą użytkownikom skuterów inwalidzkich jednoznacznie ustalić, jakie przepisy ich obowiązują?
8. Czy ministerstwo dostrzega potrzebę nowelizacji ustawy Prawo o ruchu drogowym, w szczególności poprzez doprecyzowanie definicji elektrycznego wózka lub skutera inwalidzkiego, jego parametrów technicznych oraz zasad poruszania się nim po drogach?
9. Czy rozważane jest wprowadzenie dodatkowych rozwiązań zwiększających bezpieczeństwo osób z niepełnosprawnościami korzystających z tego rodzaju urządzeń, zwłaszcza na drogach pozbawionych chodników i odpowiednio przygotowanych poboczy?

Z poważaniem

Iwona Hartwich

Posłanka na Sejm RR