Interpelacja w sprawie krajowego wdrożenia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/40 z dnia 19 grudnia 2024 r. w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (PPWR), proporcjonalności obowiązków dla MŚP, kosztów systemu ROP oraz zapewnienia przedsiębiorcom pewności prawa

Szanowna Pani Minister,

zwracam się z interpelacją w związku z apelem Organizacji Pracodawców Rada Przedsiębiorców, podpisanym przez prezesa Adama Abramowicza, dotyczącym skutków rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/40 z dnia 19 grudnia 2024 r. w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (dalej: PPWR).

Rozporządzenie weszło w życie 11 lutego 2025 r., a jego przepisy co do zasady stosuje się od 12 sierpnia 2026 r. Jednocześnie poszczególne obowiązki mają odrębne terminy rozpoczęcia stosowania, a ich zakres zależy od rodzaju opakowania, statusu podmiotu i czynności wykonywanych w łańcuchu dostaw.

Przedsiębiorcy potrzebują zatem nie tylko informacji o ogólnym terminie stosowania rozporządzenia, ale przede wszystkim jednoznacznego określenia, jakie obowiązki dotyczą ich obecnie, jakie zaczną obowiązywać później oraz które wynikają z prawa unijnego, a które z obowiązujących lub projektowanych przepisów krajowych.

Krajowy projekt UC100 i jego rzeczywisty stan legislacyjny

Ministerstwo Klimatu i Środowiska prowadzi prace nad projektem ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych oznaczonym numerem UC100. Projekt ma służyć ustanowieniu ram stosowania PPWR oraz dostosowaniu krajowego systemu rozszerzonej odpowiedzialności producenta.

Pierwszy projekt został opublikowany 13 sierpnia 2025 r. Po konsultacjach i uzgodnieniach przygotowywano kolejne wersje. Z uwagi na zmiany w projekcie niezbędne jest przedstawienie aktualnej wersji, jej dokładnej daty i etapu legislacyjnego, bez utożsamiania wcześniejszych założeń z ostatecznymi rozwiązaniami.

Konieczne jest również wyraźne rozdzielenie obowiązków wynikających bezpośrednio z PPWR od projektowanych rozwiązań krajowych, w tym mechanizmu poboru opłat, organizacji systemu ROP i kompetencji organów.

Rejestracja, przedstawiciele i koszty dla małych firm

Art. 44 PPWR przewiduje rejestrację producentów w państwach, w których po raz pierwszy udostępniają opakowania lub produkty w opakowaniach. Przepisy umożliwiają w określonych sytuacjach wykonywanie obowiązków przez organizację odpowiedzialności producenta lub upoważnionego przedstawiciela.

Art. 45 ust. 3 przewiduje obowiązek wyznaczenia przedstawiciela przez określonych producentów prowadzących sprzedaż transgraniczną. Jednocześnie Komisja Europejska przedstawiła projekt COM(2025) 982 final, który ma zawiesić stosowanie tego obowiązku do 1 stycznia 2035 r. Projekt ten nie jest jeszcze obowiązującym prawem.

W aktualnym stanie prawnym szczególnie istotne jest, aby przedsiębiorcy otrzymali od administracji rządowej jasne informacje o relacji między obowiązkami wynikającymi z PPWR a dotychczasowymi krajowymi systemami EPR. Nie może dochodzić do sytuacji, w której podmiot ponosi podwójne koszty za ten sam obowiązek lub jest zmuszany do wykonywania czynności niewynikających z obowiązujących przepisów.

Rozporządzenie przewiduje mechanizmy proporcjonalności. Art. 44 ust. 8 ustanawia uproszczony zakres sprawozdawczości dla producentów udostępniających mniej niż 10 ton opakowań w ciągu roku kalendarzowego. Art. 46 ust. 5 wymaga równego traktowania producentów i zakazuje nakładania nieproporcjonalnych obciążeń na producentów małych ilości opakowań, w tym MŚP. Przepisy te powinny zostać realnie uwzględnione w krajowym modelu.

Badania PFAS i dokumentacja zgodności

Apel przedsiębiorców wskazuje również na koszty badań dotyczących opakowań, podając przykład ceny 2980 zł netto za badanie jednego rodzaju opakowania. Kwota ta wymaga potwierdzenia, Kwota ta wymaga potwierdzenia, jednak problem kosztów badań i związanej z nimi dokumentacji stanowi uzasadniony przedmiot analizy.

Art. 5 ust. 5 PPWR przewiduje ograniczenia dotyczące PFAS w opakowaniach przeznaczonych do kontaktu z żywnością. Nie oznacza to jednak, że każdy przedsiębiorca ma obowiązek wykonywać odrębne badanie laboratoryjne każdego wariantu dowolnego opakowania.

Wytyczne Komisji Europejskiej z 5 czerwca 2026 r., C(2026) 3702 final, przedstawiają stopniowe podejście do weryfikacji PFAS oraz odnoszą się do opakowań wprowadzonych do obrotu przed rozpoczęciem stosowania ograniczeń. Ministerstwo powinno zapewnić jednolitą interpretację tych wytycznych, wyjaśnić zasady korzystania z dokumentacji dostawców oraz wskazać, kiedy konieczne jest przeprowadzenie dodatkowych badań.

Podobne znaczenie ma rozróżnienie pomiędzy wytwórcą opakowania, producentem w rozumieniu EPR, importerem i dystrybutorem. Przenoszenie wszystkich obowiązków na niewielki sklep internetowy bez analizy jego rzeczywistej roli mogłoby prowadzić do zbędnego powielania dokumentacji.

W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:

1. Jaki jest dokładny stan prac nad projektem UC100 na dzień udzielania odpowiedzi? Proszę wskazać datę i oznaczenie aktualnej wersji, etap legislacyjny, planowany termin przyjęcia przez Radę Ministrów oraz przewidywany termin skierowania do Sejmu.
2. Które rozwiązania projektu UC100 uległy zmianie po konsultacjach publicznych i uzgodnieniach, w szczególności w zakresie obowiązków MŚP, opłat, organizacji ROP, rejestracji i kompetencji organów? Proszę o przedstawienie zestawienia najważniejszych zmian względem wersji z 13 sierpnia 2025 r.
3. Jakie obowiązki wynikające z PPWR stosuje się bezpośrednio od 12 sierpnia 2026 r., a jakie mają późniejsze terminy? Proszę o przygotowanie tabeli obejmującej podstawę prawną, datę stosowania, podmiot zobowiązany i ewentualne wyjątki, ze szczególnym uwzględnieniem MŚP i e-commerce.
4. W jaki sposób aktualny krajowy system rejestracji i ewidencji, w tym BDO, będzie współdziałał z rejestrami przewidzianymi w art. 44 PPWR? Czy przedsiębiorcy będą mogli ponownie wykorzystywać dane już przekazane administracji, zamiast wprowadzać je do kolejnych systemów?
5. Jaki jest stan prac Komisji Europejskiej nad aktem wykonawczym przewidzianym w art. 44 ust. 14 PPWR? Jakie konsekwencje dla terminów tworzenia rejestrów wynikają z art. 44 ust. 1 i czy ministerstwo opublikowało w tej sprawie oficjalne wyjaśnienia?
6. Jak ministerstwo interpretuje obowiązek wyznaczania przedstawicieli EPR w świetle art. 45 ust. 3 PPWR oraz procedowanego projektu COM(2025) 982? Jakie działania podjęto, aby przedsiębiorcy nie ponosili zbędnych kosztów w okresie poprzedzającym ewentualną zmianę prawa UE?
7. Czy krajowy model ROP umożliwi przedsiębiorcom powierzanie wykonywania obowiązków organizacjom odpowiedzialności producenta w sposób ograniczający koszty i powielanie czynności? Jakie zabezpieczenia przewidziano przed nieproporcjonalnymi opłatami dla podmiotów wprowadzających niewielkie ilości opakowań?
8. W jaki sposób zostanie zapewnione stosowanie art. 44 ust. 8 i art. 46 ust. 5 PPWR? Czy planowane są dodatkowe krajowe uproszczenia dla mikro- i małych przedsiębiorstw mieszczące się w granicach prawa unijnego?
9. Czy ministerstwo przeprowadziło analizę ryzyka podwójnego finansowania tych samych kosztów gospodarowania odpadami przez przedsiębiorców uczestniczących w krajowych i zagranicznych systemach EPR? Jakie mechanizmy będą zapobiegały takiej sytuacji?
10. Jakie opłaty administracyjne, rejestracyjne i opłaty związane z ROP przewiduje aktualna wersja UC100? Proszę przedstawić ich podstawy obliczania, prognozowane wysokości i przykładowe obciążenia dla przedsiębiorców wprowadzających 100 kg, 1 tonę oraz 10 ton opakowań rocznie, z rozdzieleniem poszczególnych rodzajów opłat.
11. Czy ministerstwo zweryfikowało podawany przez przedsiębiorców koszt 2980 zł netto za badanie PFAS jednego rodzaju opakowania? Jakie są ustalone przez ministerstwo rzeczywiste przedziały cenowe takich badań, dla jakich materiałów i zakresów analitycznych oraz na podstawie jakich danych?
12. Czy ministerstwo opublikuje szczegółowe wytyczne dotyczące art. 5 ust. 5 PPWR, wyjaśniające, które opakowania podlegają ograniczeniom PFAS, kiedy wymagane są badania, jakie dokumenty dostawcy mogą potwierdzać zgodność oraz czy i w jakich okolicznościach można korzystać z wyników badań dla rodzin podobnych opakowań?
13. Jakie zasady będą stosowane wobec opakowań wyprodukowanych lub wprowadzonych do obrotu przed 12 sierpnia 2026 r.? Czy ministerstwo uwzględniło w swoich wyjaśnieniach odpowiednie przepisy przejściowe oraz wytyczne Komisji dotyczące wyczerpywania zapasów?
14. Jakie obowiązki w zakresie dokumentacji technicznej i deklaracji zgodności wynikają z art. 15, art. 39 oraz załączników VII i VIII PPWR? Czy ministerstwo przygotuje praktyczny przewodnik rozróżniający obowiązki wytwórców, importerów, dystrybutorów i producentów odpowiedzialnych za EPR?
15. Jakie organy będą właściwe do kontroli poszczególnych obowiązków PPWR, jakie środki naprawcze i sankcje będą mogły stosować oraz jakie środki zaskarżenia przysługują przedsiębiorcom? Proszę rozróżnić rozwiązania obowiązujące od projektowanych w UC100.
16. Czy ministerstwo zamierza utworzyć stały punkt konsultacyjny dla MŚP umożliwiający uzyskanie pisemnych wyjaśnień dotyczących klasyfikacji opakowań, obowiązków rejestracyjnych, dokumentacji i terminów stosowania przepisów?
17. Czy przeprowadzono ocenę kosztów wdrożenia PPWR i UC100 dla mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw, z uwzględnieniem kosztów administracyjnych, badań, systemów informatycznych i obsługi prawnej? Proszę o przekazanie wyników wraz z metodologią oraz wskazanie, które koszty wynikają z prawa UE, a które z projektowanych rozwiązań krajowych.
18. Czy ministerstwo przewiduje okresowe przedstawianie Sejmowi informacji o wdrażaniu PPWR, liczbie przedsiębiorców objętych systemem, kosztach administracyjnych, wpływach z opłat oraz efektach środowiskowych?

Proszę o udzielenie odpowiedzi odrębnie na każde pytanie oraz o załączenie aktualnych dokumentów legislacyjnych, analiz kosztów i oficjalnych wytycznych, na których opiera się stanowisko ministerstwa.

Z poważaniem

Jarosław Sachajko

Poseł na Sejm RP