Interpelacja w sprawie pilnych działań na szczeblu Unii Europejskiej na rzecz ograniczenia nieproporcjonalnych obowiązków wynikających z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/40 z dnia 19 grudnia 2024 r. w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (PPWR) dla małych i średnich przedsiębiorstw oraz ochrony jednolitego rynku

Szanowny Panie Premierze,

zwracam się z interpelacją w związku z apelem Organizacji Pracodawców Rada Przedsiębiorców, skierowanym do Pana Premiera przez jej prezesa Adama Abramowicza, dotyczącym skutków rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/40 z dnia 19 grudnia 2024 r. w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych, zmiany rozporządzenia (UE) 2019/1020 i dyrektywy (UE) 2019/904 oraz uchylenia dyrektywy 94/62/WE (dalej: PPWR).

Rozporządzenie weszło w życie 11 lutego 2025 r. i co do zasady jest stosowane od 12 sierpnia 2026 r. Jego celem jest ograniczenie ilości odpadów opakowaniowych, poprawa możliwości recyklingu oraz harmonizacja zasad funkcjonowania rynku wewnętrznego. Cele te nie powinny jednak prowadzić do powstania takich kosztów administracyjnych, które w praktyce ograniczają możliwość prowadzenia sprzedaży transgranicznej przez mikro-, małe i średnie przedsiębiorstwa.

Problem ma szczególne znaczenie dla polskich producentów i sklepów internetowych, którzy dzięki jednolitemu rynkowi mogą docierać bezpośrednio do odbiorców w innych państwach UE. Dla dużego podmiotu koszt obsługi wielu systemów krajowych może stanowić niewielką część obrotów. Dla małego przedsiębiorcy analogiczne koszty mogą przesądzać o opłacalności eksportu.

Istniejący projekt unijny wymaga pilnego zakończenia prac

Należy podkreślić, że Komisja Europejska dostrzegła już problem obowiązkowego wyznaczania przedstawicieli ds. rozszerzonej odpowiedzialności producenta. W dniu 10 grudnia 2025 r. przedstawiła projekt COM(2025) 982 final, procedura 2025/0395(COD), dotyczący zawieszenia stosowania odpowiednich przepisów w odniesieniu do baterii oraz opakowań.

Art. 2 tego projektu przewiduje zawieszenie stosowania art. 45 ust. 3 PPWR do dnia 1 stycznia 2035 r. W uzasadnieniu Komisja wskazuje na potrzebę ograniczenia kosztów i obciążeń administracyjnych przedsiębiorców prowadzących działalność na rynku wewnętrznym. Projekt pozostaje jednak w procedurze ustawodawczej.

Jest to zatem konkretna inicjatywa, wobec której polski rząd powinien przedstawić jednoznaczne stanowisko i podjąć działania na rzecz możliwie szybkiego zakończenia prac. Sama zapowiedź uproszczeń nie rozwiązuje problemu przedsiębiorców, którzy już obecnie muszą podejmować decyzje dotyczące rejestracji, zawierania umów z przedstawicielami i kontynuowania sprzedaży zagranicznej.

Potrzebna jest reforma szersza niż zawieszenie jednego obowiązku

Art. 44 PPWR przewiduje rejestrację producentów w państwach członkowskich, w których po raz pierwszy udostępniają opakowania lub produkty w opakowaniach. Art. 45 reguluje rozszerzoną odpowiedzialność producenta, w tym obowiązki związane z wyznaczaniem przedstawicieli oraz weryfikacją informacji przez określone platformy internetowe.

Nie należy jednak utożsamiać tych regulacji z automatycznym obowiązkiem rejestracji we wszystkich 27 państwach UE. Zakres obowiązków zależy od faktycznych rynków sprzedaży, statusu przedsiębiorcy i rodzaju opakowań. Nie zmienia to faktu, że nawet obsługa kilku państw może stanowić istotne obciążenie dla niewielkiej firmy.

Rozporządzenie przewiduje już pewne mechanizmy proporcjonalności, między innymi uproszczone raportowanie dla producentów udostępniających mniej niż 10 ton opakowań rocznie oraz zakaz nakładania nieproporcjonalnych obciążeń przez organizacje odpowiedzialności producenta. Należy zbadać, czy rozwiązania te są wystarczające w praktyce i czy zapewniają rzeczywistą możliwość korzystania z jednolitego rynku.

W mojej ocenie Polska powinna zabiegać o kompleksowe rozwiązanie obejmujące uproszczoną rejestrację transgraniczną, ograniczenie powielania dokumentacji, możliwość wspólnej obsługi obowiązków oraz proporcjonalne traktowanie przedsiębiorców wprowadzających niewielkie ilości opakowań. Należy rozważyć także zwolnienia lub progi de minimis dla najmniejszych podmiotów, z zachowaniem zasad ochrony środowiska oraz skutecznego finansowania gospodarki odpadami.

Równe warunki konkurencji

Istotne jest również zapewnienie, aby obowiązki były skutecznie egzekwowane wobec przedsiębiorców spoza Unii Europejskiej. Europejski producent nie powinien być obciążany kosztami, których w praktyce unikają konkurenci sprzedający towary bezpośrednio z państw trzecich. Jednocześnie system powinien umożliwiać skuteczną identyfikację podmiotu odpowiedzialnego za opakowanie i finansowanie gospodarowania odpadem.

Ochrona środowiska i konkurencyjność europejskich przedsiębiorstw nie muszą być celami sprzecznymi. Warunkiem jest jednak zaprojektowanie systemu, w którym obowiązki są proporcjonalne do skali działalności, a przepisy nie tworzą nieuzasadnionych barier administracyjnych między państwami członkowskimi.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Premiera z następującymi pytaniami:

1. Jakie stanowisko zajmuje Rada Ministrów wobec projektu COM(2025) 982 final, procedura 2025/0395(COD), przewidującego zawieszenie stosowania art. 45 ust. 3 PPWR do 1 stycznia 2035 r.? Proszę o przedstawienie stanowiska rządu wraz z datami jego przyjęcia i przekazania instytucjom UE.
2. Jakie działania podjął rząd od dnia przedstawienia projektu przez Komisję Europejską, tj. od 10 grudnia 2025 r., w celu przyspieszenia jego przyjęcia? Proszę o wskazanie dat, organów, formy interwencji i jej rezultatów.
3. Czy Polska wystąpiła lub zamierza wystąpić o pilne rozpatrzenie projektu przez Radę UE oraz Parlament Europejski, tak aby ograniczyć okres niepewności prawnej dla przedsiębiorców? Jeśli tak, jaki harmonogram działań przyjęto?
4. Czy rząd podejmował rozmowy z innymi państwami członkowskimi w celu utworzenia koalicji popierającej uproszczenia EPR? Proszę wskazać państwa, przedmiot rozmów oraz uzgodnione stanowiska, o ile takie istnieją.
5. Czy rząd popiera zawieszenie obowiązku wyznaczania przedstawicieli przez przedsiębiorców mających siedzibę w UE jako rozwiązanie przejściowe, a następnie zastąpienie go trwale uproszczonym mechanizmem transgranicznym? Jaki model docelowy Polska proponuje?
6. Czy Polska wystąpi do Komisji Europejskiej o przygotowanie kompleksowej reformy EPR, obejmującej jednolitą lub wzajemnie uznawaną rejestrację, interoperacyjność rejestrów oraz ograniczenie wielokrotnego przekazywania tych samych danych?
7. Czy rząd przeanalizował możliwość wprowadzenia na szczeblu UE progów de minimis, uproszczonych obowiązków lub wyłączeń dla mikroprzedsiębiorstw i małych przedsiębiorstw wprowadzających niewielkie ilości opakowań? Jakie kryteria ilościowe lub ekonomiczne byłyby, zdaniem rządu, uzasadnione?
8. Czy przeprowadzono ocenę wpływu PPWR na polskie MŚP prowadzące sprzedaż transgraniczną, obejmującą koszty rejestracji, przedstawicielstwa, raportowania, badań i dokumentacji? Proszę o przekazanie wyników, metodologii i założeń, a w przypadku braku takiej analizy – o wskazanie terminu jej wykonania.
9. Ile polskich przedsiębiorstw może zostać objętych obowiązkami transgranicznego EPR i jaka część z nich to mikro-, małe i średnie przedsiębiorstwa? Jeżeli rząd nie posiada takich danych, w jaki sposób zamierza je pozyskać?
10. Czy rząd zgłaszał Komisji Europejskiej problem powielania kosztów, rozbieżności interpretacyjnych między państwami oraz ryzyka ograniczenia eksportu przez małe firmy? Proszę przedstawić treść zgłoszonych uwag i odpowiedzi Komisji.
11. Jakie działania rząd zamierza podjąć, aby przedsiębiorcy spoza UE podlegali skutecznym i porównywalnym zasadom egzekwowania obowiązków EPR, bez tworzenia nieuzasadnionej przewagi konkurencyjnej nad firmami mającymi siedzibę w Unii Europejskiej?
12. Czy Polska będzie zabiegała o ustanowienie na poziomie unijnym jednolitego punktu informacyjnego dla przedsiębiorców umożliwiającego ustalenie obowiązków w poszczególnych państwach, weryfikację rejestracji oraz dostęp do oficjalnych informacji o opłatach i terminach?
13. Czy rząd wystąpi o ocenę, czy stosowane przez platformy internetowe mechanizmy weryfikacji EPR są proporcjonalne, nie prowadzą do nieuzasadnionego blokowania legalnej sprzedaży i zapewniają przedsiębiorcom skuteczne możliwości wyjaśnienia lub zakwestionowania błędnych decyzji?
14. Czy rząd przewiduje przedstawienie Sejmowi informacji o stanie negocjacji projektu COM(2025) 982 oraz harmonogramie dalszych działań dotyczących PPWR i reformy EPR?
15. Czy Pan Premier osobiście podejmie interwencję polityczną na szczeblu Komisji Europejskiej i Rady Europejskiej w celu przyspieszenia rozwiązań chroniących konkurencyjność MŚP? Jeśli tak, w jakim terminie i z jakim konkretnym postulatem?

Proszę o udzielenie odpowiedzi odrębnie na każde pytanie, ze wskazaniem dokumentów, dat, przyjętych stanowisk oraz planowanych terminów działań.

Z poważaniem

Jarosław Sachajko

Poseł na Sejm RP