Interpelacja w sprawie wysokości kar za wykroczenia drogowe

Szanowny Panie Ministrze,

w ostatnich latach w Polsce istotnie zwiększono wysokość kar za wykroczenia drogowe oraz zaostrzono system punktów karnych i innych sankcji związanych z naruszeniem przepisów ruchu drogowego. Jednocześnie do mojego biura poselskiego docierają sygnały od kierowców wskazujące, że obecny system kar jest nieproporcjonalny do charakteru niektórych wykroczeń oraz nadmiernie obciąża finansowo obywateli.

Wątpliwości budzi również sposób ustalania wysokości mandatów oraz liczby punktów karnych za poszczególne wykroczenia. W debacie publicznej pojawiają się porównania wysokości kar w Polsce z karami obowiązującymi w innych państwach europejskich, uwzględniające również relację wysokości mandatu do przeciętnego wynagrodzenia w danym państwie.

Przykładowo wskazuje się na znaczące różnice w relacji wysokości kar do przeciętnych miesięcznych zarobków w przypadku takich wykroczeń, jak przekroczenie dozwolonej prędkości, korzystanie z telefonu podczas kierowania pojazdem czy niestosowanie się do sygnalizacji świetlnej.

Należy przy tym pamiętać, że system sankcji powinien z jednej strony skutecznie oddziaływać na bezpieczeństwo ruchu drogowego, z drugiej natomiast zachowywać zasadę proporcjonalności kary do charakteru i okoliczności popełnionego wykroczenia. Szczególne wątpliwości mogą budzić sytuacje, w których na obywatela nakładana jest bardzo wysoka kara finansowa za wykroczenie, którego okoliczności nie powodowały realnego zagrożenia dla innych uczestników ruchu.

W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o odpowiedź na następujące pytania:

1. Jakie kryteria przyjęto przy ustalaniu wysokości mandatów za poszczególne wykroczenia drogowe oraz liczby przypisanych do nich punktów karnych?

2. Czy przed podwyższeniem wysokości mandatów przeprowadzono analizę, w jakim stopniu wyższe kary rzeczywiście wpływają na poprawę bezpieczeństwa ruchu drogowego?

3. Czy ministerstwo analizowało relację wysokości mandatów do przeciętnego wynagrodzenia w Polsce oraz w innych państwach europejskich?

4. Czy analizowano, jaki wpływ obecna wysokość kar ma na sytuację finansową gospodarstw domowych, w szczególności osób o najniższych dochodach i emerytów?

5. Czy ministerstwo przewiduje wprowadzenie mechanizmu okresowej oceny proporcjonalności wysokości mandatów i punktów karnych do charakteru konkretnego wykroczenia oraz rzeczywistego zagrożenia, jakie powoduje ono dla bezpieczeństwa ruchu drogowego?

6. Czy ministerstwo rozważa zmianę obecnego systemu kar w taki sposób, aby wysokość sankcji była ustalana w większym stopniu z uwzględnieniem rzeczywistego zagrożenia spowodowanego przez kierującego, a nie wyłącznie rodzaju formalnie popełnionego wykroczenia?

Z poważaniem
Poseł na Sejm RP
Robert Dowhan