Interpelacja w sprawie skali stosowania kontraktów B2B wobec personelu lotniczego Polskich Linii Lotniczych LOT SA oraz przestrzegania przepisów prawa pracy

Szanowna Pani Minister, Szanowny Panie Ministrze,

według informacji przekazanych przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej ponad 1,5 tys. stewardes i stewardów PLL LOT SA, tj. około 80 proc. tej grupy zawodowej, wykonuje pracę na podstawie umów cywilnoprawnych zawieranych w ramach działalności gospodarczej, tzw. kontraktów B2B. Umowy te mają być zawierane za pośrednictwem LOT Cabin Crew sp. z o.o.

Przedstawiciele personelu pokładowego zwrócili się do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej, wskazując, że sposób wykonywania pracy może – w ich ocenie – wykazywać cechy właściwe stosunkowi pracy, takie jak obowiązek osobistego świadczenia pracy, wykonywanie obowiązków pod kierownictwem oraz realizacja pracy według grafików ustalanych przez spółkę. Resort nie przesądził zasadności tych zarzutów i wskazał, że kwalifikacja konkretnego stosunku prawnego wymaga oceny przez właściwy organ kontrolny.

Zgodnie z art. 22 § 1 Kodeksu pracy przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca – do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. Jednocześnie przepisy wskazują, że zatrudnienie w takich warunkach jest zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy bez względu na nazwę zawartej umowy. Ocena powinna jednak uwzględniać całokształt rzeczywistych warunków wykonywania pracy w każdym konkretnym przypadku.

Od 8 lipca 2026 r. obowiązuje ponadto ustawa z 11 marca 2026 r. o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw, która rozszerzyła kompetencje PIP w zakresie kwalifikowania podstaw wykonywania pracy. Inspektor może, po przeprowadzeniu kontroli i analizie warunków współpracy, zastosować nowe instrumenty zmierzające do usunięcia nieprawidłowości, a w przewidzianych ustawą przypadkach okręgowy inspektor pracy może wydać decyzję stwierdzającą istnienie stosunku pracy. Od decyzji przewidziana jest droga odwoławcza do sądu pracy.

Z informacji prasowych wynika, że Okręgowy Inspektorat Pracy w Warszawie od 23 lipca 2026 r. prowadzi kontrolę w PLL LOT SA oraz spółkach LOT Crew sp. z o.o. i LOT Cabin Crew sp. z o.o., obejmującą m.in. kontrakty B2B pilotów oraz członków personelu pokładowego. Jednocześnie Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej poinformowało, że 28 lipca 2026 r. Pani Minister skierowała wystąpienie przedstawicieli personelu pokładowego do głównego inspektora pracy z prośbą o przeprowadzenie stosownych działań kontrolnych.

Przedstawione informacje nie pozwalają obecnie przesądzić, że kontrakty stosowane wobec członków personelu lotniczego naruszają art. 22 Kodeksu pracy. Ustalenie takie wymaga oceny indywidualnych warunków świadczenia pracy i rezultatów kontroli PIP. Skala stosowania jednej formy zatrudnienia w grupie obejmującej około 1,5 tys. osób uzasadnia jednak zbadanie, czy wybór formy współpracy ma charakter rzeczywiście dobrowolny i odpowiada faktycznemu sposobowi wykonywania obowiązków.

Szczególnego znaczenia nabiera kwestia czasu pracy i wypoczynku personelu lotniczego. Czas pracy członków załóg statków powietrznych podlega przepisom szczególnym Prawa lotniczego, w tym art. 102a–103d, a w sprawach nieuregulowanych w tych przepisach zastosowanie znajduje Kodeks pracy. Regulacje te mają bezpośrednie znaczenie również dla bezpieczeństwa wykonywania operacji lotniczych.

W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:

1. Czy ministerstwo potwierdza, że ponad 1,5 tys. stewardes i stewardów, stanowiących około 80 proc. personelu pokładowego PLL LOT SA, wykonuje pracę na podstawie kontraktów B2B za pośrednictwem LOT Cabin Crew sp. z o.o.? Proszę o podanie aktualnej liczby osób wykonujących obowiązki personelu pokładowego w podziale według formy zatrudnienia, tj. umów o pracę, umów cywilnoprawnych oraz kontraktów zawieranych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

2. Ile osób wykonujących obowiązki pilotów w PLL LOT SA lub spółkach Grupy LOT świadczy pracę na podstawie kontraktów B2B, a ile na podstawie umów o pracę?

3. Ile kontroli dotyczących prawidłowości stosowania umów cywilnoprawnych lub kontraktów B2B przeprowadzono w PLL LOT SA, LOT Crew sp. z o.o. i LOT Cabin Crew sp. z o.o. od 2020 r.?

4. Jaki był dokładny zakres wystąpienia skierowanego 28 lipca 2026 r. przez ministrę rodziny, pracy i polityki społecznej do głównego inspektora pracy i czy wystąpienie to zainicjowało odrębną kontrolę, rozszerzyło zakres kontroli rozpoczętej wcześniej czy też zostało przekazane do wykorzystania w już prowadzonych czynnościach?

5. Czy prowadzona kontrola obejmuje nie tylko formalną treść zawartych kontraktów, lecz również rzeczywisty sposób wykonywania pracy, w szczególności sposób ustalania grafików, możliwość odmowy przyjęcia zlecenia, możliwość zastępstwa przez inną osobę, zakres podporządkowania organizacyjnego, sposób rozliczania czasu pracy oraz sposób wykonywania poleceń służbowych?

6. Czy po otrzymaniu wystąpienia przedstawicieli personelu ministerstwo przekazało ministrowi infrastruktury informacje o możliwym problemie systemowym dotyczącym form zatrudnienia w PLL LOT SA i spółkach zależnych? Jeżeli tak, jakie działania koordynacyjne podjęły oba resorty?

7. Czy w ramach kontroli weryfikowane jest przestrzeganie norm dotyczących czasu pracy i odpoczynku członków załóg statków powietrznych, w tym wpływ stosowanej podstawy zatrudnienia na ewidencjonowanie rzeczywistego czasu wykonywania obowiązków i zapewnienie wymaganych okresów odpoczynku?

8. Czy ministerstwo posiada informacje o liczbie przypadków, w których od wejścia w życie ustawy z 11 marca 2026 r. organy Państwowej Inspekcji Pracy zastosowały nowe instrumenty dotyczące ustalenia istnienia stosunku pracy, oraz czy obecna kontrola w Grupie LOT jest prowadzona z wykorzystaniem tych nowych kompetencji?

9. Czy po zakończeniu kontroli ministerstwo planuje przeprowadzenie analizy systemowej dotyczącej stosowania kontraktów B2B w sytuacjach, w których praca wykonywana jest w warunkach organizacyjnego podporządkowania charakterystycznego dla stosunku pracy, w szczególności w dużych spółkach kontrolowanych przez Skarb Państwa? Jeżeli tak, kiedy analiza zostanie zakończona i czy jej wyniki zostaną przedstawione publicznie?

Z poważaniem