Interpelacja w sprawie uproszczenia kierowania pacjentów onkologicznych po leczeniu operacyjnym na okresowe badania

Szanowna Pani Minister,

zwracam się z interpelacją dotyczącą organizacji badań kontrolnych pacjentów onkologicznych po zakończonym leczeniu operacyjnym, którzy zgodnie z zaleceniami lekarza prowadzącego powinni wykonywać rezonans magnetyczny raz w roku.

Z przekazanych mi informacji wynika, że pacjent posiadający udokumentowane zalecenie corocznego wykonywania rezonansu magnetycznego nie zawsze może otrzymać skierowanie na badanie bezpośrednio w ramach ustalonego planu kontroli pooperacyjnej. W praktyce bywa zobowiązany do uzyskania skierowania od lekarza podstawowej opieki zdrowotnej do poradni neurologicznej lub innej poradni specjalistycznej, a następnie odbycia wizyty u lekarza specjalisty wyłącznie albo przede wszystkim w celu uzyskania kolejnego skierowania – tym razem na rezonans magnetyczny.

Taki model może powodować:

1. wydłużenie czasu oczekiwania na badanie kontrolne istotne dla wczesnego wykrycia wznowy choroby;

2. konieczność odbywania przez pacjenta dodatkowych wizyt, mimo że wskazanie do cyklicznej diagnostyki zostało już ustalone;

3. zajmowanie terminów w poradniach specjalistycznych, które mogłyby zostać przeznaczone dla pacjentów wymagających rzeczywistej konsultacji;

4. powstawanie dodatkowych kosztów po stronie publicznego systemu ochrony zdrowia;

5. ryzyko przerwania ciągłości nadzoru onkologicznego, szczególnie w przypadku pacjentów starszych, osób z niepełnosprawnościami oraz mieszkańców miejscowości o ograniczonym dostępie do ambulatoryjnej opieki specjalistycznej.

Należy przy tym uwzględnić, że rozliczenie świadczeń POZ, ambulatoryjnej opieki specjalistycznej i diagnostyki obrazowej może następować według różnych zasad. Nie każda dodatkowa wizyta musi więc oznaczać odrębną zapłatę Narodowego Funduszu Zdrowia za konkretną poradę. Nie zmienia to jednak faktu, że niepotrzebne wizyty angażują personel, ograniczają dostępność świadczeń oraz generują koszty organizacyjne po stronie placówek i pacjentów.

Wątpliwości budzi zwłaszcza sytuacja, w której potrzeba wykonywania badania została jednoznacznie określona przez lekarza prowadzącego leczenie onkologiczne lub neurochirurgiczne, a stan pacjenta wymaga wieloletniej, regularnej obserwacji. W takim przypadku zasadne wydaje się rozważenie rozwiązania systemowego, które pozwalałoby zapisać w elektronicznej dokumentacji medycznej plan badań kontrolnych i na jego podstawie wystawiać skierowanie na rezonans magnetyczny bez konieczności każdorazowego przechodzenia całej ścieżki od POZ do poradni specjalistycznej.

Rozwiązanie takie mogłoby przyjąć w szczególności formę:

- elektronicznego planu opieki lub nadzoru pooperacyjnego;

- skierowania okresowego ważnego przez oznaczony czas, z możliwością wykonania badania nie częściej niż raz w określonym przedziale;

- automatycznego wystawiania kolejnego e-skierowania zgodnie z harmonogramem ustalonym przez lekarza specjalistę;

- pozostawienia pacjenta pod długoterminową opieką właściwej poradni bez konieczności uzyskiwania każdego roku nowego skierowania z POZ;

- umożliwienia lekarzowi prowadzącemu leczenie onkologiczne, neurochirurgiczne albo inne leczenie specjalistyczne ustalenia wieloletniego harmonogramu diagnostyki kontrolnej;

- powierzenia kontynuacji skierowań lekarzowi POZ na podstawie planu opieki specjalistycznej, bez konieczności ponownego kierowania pacjenta do specjalisty wyłącznie w celu uzyskania skierowania na badanie.

Mechanizm ten powinien jednocześnie uwzględniać bezpieczeństwo pacjenta. Skierowanie na rezonans magnetyczny musi zawierać aktualne dane kliniczne, wskazanie zakresu badania, informację o ewentualnym zastosowaniu środka kontrastowego oraz ocenę przeciwwskazań. Uproszczenie procedury nie powinno zatem oznaczać całkowitego wyłączenia okresowej oceny lekarskiej, lecz usunięcie tych wizyt, które mają wyłącznie formalny charakter i nie wpływają na zmianę zaplanowanego postępowania.

W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:

1. Czy Ministerstwo Zdrowia analizowało skalę przypadków, w których pacjenci onkologiczni po leczeniu operacyjnym muszą odbywać wizytę w POZ, a następnie wizytę w poradni specjalistycznej wyłącznie lub głównie w celu uzyskania skierowania na okresowe badanie rezonansu magnetycznego?

2. Czy obowiązujące regulacje umożliwiają lekarzowi prowadzącemu leczenie onkologiczne, neurochirurgiczne lub neurologiczne wystawienie skierowania na rezonans magnetyczny z odpowiednio odległym terminem realizacji, zgodnym z zaleceniem wykonania badania raz w roku?

3. Czy możliwe jest obecnie wystawienie jednego skierowania obejmującego cykliczne badania rezonansu magnetycznego, wykonywane przez kilka kolejnych lat, z ograniczeniem częstotliwości do jednego badania rocznie? Jeżeli nie, jakie przeszkody prawne, medyczne lub techniczne uniemożliwiają wprowadzenie takiego rozwiązania?

4. Czy Ministerstwo Zdrowia rozważa utworzenie w systemie e-zdrowia elektronicznego planu opieki pooperacyjnej, pozwalającego na zapisanie harmonogramu badań kontrolnych i generowanie e-skierowań zgodnie z zaleceniami lekarza specjalisty?

5. Czy pacjent onkologiczny wymagający wieloletniego nadzoru może pozostawać pod stałą opieką właściwej poradni specjalistycznej bez konieczności corocznego uzyskiwania nowego skierowania z podstawowej opieki zdrowotnej? Jeżeli tak, jakie warunki muszą zostać spełnione i z czego wynikają występujące w praktyce odmienne procedury?

6. Czy lekarz podstawowej opieki zdrowotnej może kontynuować realizację planu badań ustalonego przez lekarza specjalistę poprzez wystawienie skierowania na rezonans magnetyczny, bez ponownego kierowania pacjenta do poradni neurologicznej, onkologicznej lub neurochirurgicznej? Jeżeli nie, czy planowana jest zmiana zakresu uprawnień lekarzy POZ w odniesieniu do takich pacjentów?

7. Czy Narodowy Fundusz Zdrowia posiada dane dotyczące liczby i kosztów porad specjalistycznych, których zasadniczym celem jest wystawienie skierowania na badanie diagnostyczne zalecone wcześniej w ramach leczenia onkologicznego lub kontroli pooperacyjnej?

8. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje wprowadzenie odrębnej, uproszczonej ścieżki kierowania na badania obrazowe dla pacjentów po leczeniu onkologicznym, w tym pacjentów wymagających corocznego rezonansu magnetycznego?

9. Czy rozważane jest wprowadzenie możliwości wystawiania skierowań okresowych lub odnawialnych, które byłyby realizowane nie częściej niż wynika to z harmonogramu określonego przez lekarza specjalistę?

10. Jakie działania zamierza podjąć Ministerstwo Zdrowia, aby ograniczyć wizyty mające wyłącznie formalny charakter, skrócić kolejki do lekarzy specjalistów i przeznaczyć środki publiczne na świadczenia wymagające rzeczywistej konsultacji medycznej?

11. Czy Ministerstwo Zdrowia przewiduje wydanie jednolitych wytycznych dla świadczeniodawców i oddziałów wojewódzkich Narodowego Funduszu Zdrowia w zakresie organizacji długoterminowej diagnostyki kontrolnej pacjentów onkologicznych po leczeniu operacyjnym?

Proszę również o przedstawienie informacji, czy planowane są zmiany legislacyjne, organizacyjne lub informatyczne w opisanym zakresie, a jeżeli tak – jaki jest przewidywany termin ich wdrożenia.

Z wyrazami szacunku