Interpelacja w sprawie przygotowania Inspekcji Weterynaryjnej do wykonywania ustawowych zadań oraz sposobu realizacji obowiązków przez Głównego Lekarza Weterynarii

Warszawa, dnia 28 sierpnia 2026 r.

Szanowny Panie Ministrze,

Inspekcja Weterynaryjna jest jedną z kluczowych służb państwowych odpowiedzialnych za bezpieczeństwo epizootyczne, bezpieczeństwo żywności pochodzenia zwierzęcego, zdrowie i dobrostan zwierząt oraz warunki funkcjonowania i eksportu polskiego sektora rolno-spożywczego. Jej sprawność jest szczególnie istotna w sytuacji wystąpienia chorób zakaźnych zwierząt, gdy w krótkim czasie konieczne jest podejmowanie działań o dużej skali organizacyjnej, finansowej i technicznej.

Od dnia 18 marca 2026 r. obowiązuje ustawa z dnia 21 listopada 2025 r. o zdrowiu zwierząt. Ustawa ta precyzuje zadania Głównego Lekarza Weterynarii (dalej również jako: GLW) m.in. w zakresie opracowywania koncepcji nadzoru, programów nadzoru i likwidacji chorób, przygotowywania i aktualizowania planów gotowości, organizowania ćwiczeń symulacyjnych oraz współpracy z podmiotami dysponującymi zasobami potrzebnymi do likwidacji ognisk chorób. Zadania te należy rozpatrywać łącznie z kompetencjami GLW do ustalania kierunków działania Inspekcji, wydawania instrukcji oraz koordynowania i kontrolowania działalności wojewódzkich i powiatowych lekarzy weterynarii.

Jednocześnie napływają informacje o problemach finansowych i kadrowych części jednostek terenowych Inspekcji, zaległościach finansowych wobec osób wyznaczonych do wykonywania czynności urzędowych, trudnościach w finansowaniu działań związanych ze zwalczaniem chorób, brakach w systemach informatycznych, konieczności aktualizacji instrukcji oraz znacznym zróżnicowaniu praktyk pomiędzy województwami i powiatami.

Celem niniejszej interpelacji jest ustalenie, czy Główny Lekarz Weterynarii posiada pełną i aktualną wiedzę na temat sytuacji w Inspekcji Weterynaryjnej, dysponuje odpowiednimi narzędziami prawnymi i organizacyjnymi oraz ma realne możliwości skutecznego koordynowania funkcjonowania krajowego systemu bezpieczeństwa weterynaryjnego.

W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe grupy pytań, przede wszystkim na podstawie danych, analiz i informacji pozostających w dyspozycji Głównego Lekarza Weterynarii.

I. Rzeczywista sytuacja finansowa Inspekcji Weterynaryjnej

1. Czy Główny Lekarz Weterynarii posiada aktualne, zbiorcze dane pozwalające na ocenę rzeczywistej sytuacji finansowej wszystkich wojewódzkich i powiatowych inspektoratów weterynarii, w szczególności obejmujące wysokość planów finansowych po zmianach, stopień ich wykonania, zobowiązania, należności wymagalne oraz przewidywane niedobory do końca 2026 r.?
2. Proszę wskazać, w ilu jednostkach według danych posiadanych przez GLW istnieje ryzyko braku środków na podstawowe funkcjonowanie do końca roku, jakiej łącznej kwoty dotyczą te niedobory oraz jakie rodzaje wydatków są nimi objęte?
3. Jakie zapotrzebowania finansowe wojewódzcy lekarze weterynarii przekazywali w 2026 r. do GLW w związku z bieżącym funkcjonowaniem powiatowych inspektoratów weterynarii i wojewódzkich inspektoratów weterynarii, zwalczaniem chorób zakaźnych, badaniami urzędowymi i wynagrodzeniami osób wyznaczonych? Proszę wskazać, które potrzeby zostały zabezpieczone, a które pozostają niezaspokojone.
4. Jaka jest według aktualnych danych GLW łączna wartość wymagalnych i niewypłaconych należności lekarzy weterynarii i innych osób wyznaczonych do wykonywania czynności urzędowych, ilu osób dotyczą zaległości oraz jaki jest najstarszy termin wymagalności?
5. Czy GLW analizuje wpływ doraźnego uzupełniania środków i przesunięć pomiędzy grupami wydatków na zdolność jednostek terenowych do wykonywania zadań w kolejnych miesiącach i latach?

II. Odszkodowania, koszty zwalczania chorób i bezpieczeństwo środków publicznych

1. Jaka jest według danych posiadanych przez GLW łączna wartość odszkodowań przyznanych w 2026 r. w związku ze zwalczaniem HPAI, rzekomego pomoru drobiu (ND), ASF i innych chorób zakaźnych, jaka kwota została wypłacona, a jaka pozostaje do wypłaty?
2. W ilu sprawach przeprowadzono szacowanie wartości zwierząt albo wykonano decyzje nakazujące ich zabicie, lecz postępowanie w sprawie odszkodowania nie zostało jeszcze zakończone? Czy GLW analizuje przyczyny takich opóźnień?
3. Czy GLW opracował jednolite krajowe zasady weryfikowania kosztów i nakładów przedstawianych do zwrotu w związku ze zwalczaniem chorób, w tym kosztów uśmiercania, transportu, utylizacji, oczyszczania, dezynfekcji i najmu sprzętu?
4. Czy w całym kraju obowiązuje jednolity minimalny katalog dokumentów źródłowych pozwalających potwierdzić nie tylko wystawienie faktury, lecz również rzeczywiste wykonanie usługi, jej zakres, miejsce, czas, wykonane czynności oraz bezpośredni związek z działaniami przeciwepizootycznymi?
5. Czy GLW gromadzi i porównuje stawki jednostkowe usług związanych ze zwalczaniem chorób pomiędzy województwami, w szczególności ceny utylizacji, transportu, gazowania lub innego sposobu uśmiercania, dezynfekcji i wynajmu sprzętu? Jeżeli tak, czy w 2026 r. stwierdzono ceny istotnie odbiegające od stawek występujących w innych regionach i jakie działania podjęto?
6. Czy GLW widzi potrzebę utworzenia centralnego rejestru kosztów likwidacji ognisk, umożliwiającego benchmarking, identyfikowanie nietypowych stawek oraz planowanie przyszłych potrzeb finansowych, a także opracowania orientacyjnych przedziałów referencyjnych dla najczęściej nabywanych usług?
7. Czy analizowany jest poziom koncentracji rynku usług utylizacyjnych, transportowych i innych usług kryzysowych oraz ryzyko uzależnienia organów od jednego lub bardzo ograniczonej liczby wykonawców na określonym obszarze?

III. Szacowanie wartości zwierząt i jednolitość praktyki odszkodowawczej

1. Czy GLW monitoruje różnice w szacowaniu wartości porównywalnych grup zwierząt w sąsiadujących powiatach i województwach, zwłaszcza w przypadkach, gdy zwierzęta mają ten sam kierunek użytkowania, podobny wiek i parametry produkcyjne?
2. Czy w 2026 r. zidentyfikowano przypadki wycen rażąco niskich lub rażąco wysokich oraz czy GLW podejmował działania koordynacyjne lub kontrolne w takich przypadkach?
3. Czy opracowano lub planuje się opracowanie jednolitej metodyki pomocniczej dla zwierząt, dla których nie istnieje łatwo dostępna i wiarygodna cena rynkowa, w tym niektórych grup produkcyjnych drobiu?
4. Czy GLW rozważa system okresowo aktualizowanych danych referencyjnych o cenach zwierząt, przygotowywanych przy udziale jednostek analitycznych i reprezentatywnych organizacji hodowców, które służyłyby jako materiał pomocniczy, bez zastępowania indywidualnego szacowania?

IV. Koncepcje nadzoru oraz programy nadzoru i likwidacji chorób

1. Art. 13 ustawy o zdrowiu zwierząt nakłada na GLW obowiązek opracowywania koncepcji nadzoru. Proszę wskazać, dla ilu i jakich chorób od dnia 18 marca 2026 r. opracowano takie koncepcje, kiedy zostały przekazane do uzgodnienia, które zostały zaakceptowane oraz w jaki sposób są obecnie wdrażane.
2. Jeżeli dla części chorób prace nie zostały jeszcze rozpoczęte albo zakończone, proszę wskazać przyczyny i harmonogram wykonania tego obowiązku.
3. Jakie programy nadzoru oraz obowiązkowe i nieobowiązkowe programy likwidacji chorób są obecnie przygotowywane albo realizowane z udziałem GLW i w jaki sposób GLW monitoruje ich wykonanie?
4. Czy GLW posiada jednolity mechanizm okresowego przeglądu koncepcji i programów pod kątem zmieniającej się sytuacji epizootycznej, wyników badań, zmian prawa UE oraz doświadczeń z działań terenowych?

V. Plany gotowości i praktyczna realizacja art. 23 ustawy o zdrowiu zwierząt

1. Jakie krajowe plany gotowości obowiązują obecnie, kiedy każdy z nich został ostatnio kompleksowo zaktualizowany oraz czy GLW posiada harmonogram ich okresowego przeglądu?
2. Czy po zmianach prawa Unii Europejskiej obowiązujących od maja 2026 r. dokonano pełnego przeglądu planów dotyczących HPAI i ND wraz ze wszystkimi załącznikami, instrukcjami, wzorami decyzji, pism i projektów aktów prawa miejscowego? Jeżeli tak, proszę wskazać datę zakończenia tego przeglądu oraz zakres zmian.
3. Czy GIW stosuje formalny system zarządzania wersjami planów, instrukcji i wzorów, pozwalający jednoznacznie ustalić, który dokument jest aktualny i kiedy poprzednia wersja została wycofana?
4. W jaki sposób GLW weryfikuje, czy powiatowi lekarze weterynarii i wojewódzcy lekarze weterynarii faktycznie wykorzystują aktualne plany i wzory oraz czy podobne stany faktyczne są rozstrzygane według porównywalnych standardów w różnych województwach?
5. Do jakich kategorii podmiotów zewnętrznych zwrócono się w wykonaniu art. 23 ustawy o zdrowiu zwierząt w celu zapewnienia sprzętu, transportu, utylizacji, dezynfekcji, personelu i innych zasobów potrzebnych do likwidacji ognisk?
6. Ile umów lub porozumień dotyczących zapewnienia takich zasobów zawarto od wejścia w życie ustawy o zdrowiu zwierząt? Czy GLW opracował wzór albo minimalne standardy takich umów oraz czy rozważane jest finansowanie rzeczywistej gotowości wykonawców, a nie wyłącznie usług wykonanych już po wystąpieniu ogniska?
7. Czy przeprowadzono analizę zdolności systemu do równoczesnej likwidacji kilku dużych ognisk choroby w różnych województwach, w szczególności pod względem liczby ekip, środków transportu, mocy zakładów utylizacyjnych, sprzętu i środków dezynfekcyjnych?
8. Ile ćwiczeń symulacyjnych przeprowadzono od 18 marca 2026 r., jakich chorób dotyczyły, jakie podmioty zewnętrzne w nich uczestniczyły, jakie problemy ujawniono oraz jakie działania naprawcze wprowadzono po zakończeniu ćwiczeń?

VI. Przygotowanie do HPAI i ND oraz zasadność poleceń kierowanych do terenu

1. Jakie konkretne działania podjął GLW w celu przygotowania Inspekcji do sezonowego wzrostu ryzyka HPAI i ND w sezonie 2026/2027, w tym w zakresie aktualizacji planów, zabezpieczenia laboratoriów, wykonawców, środków technicznych i finansowych oraz szkoleń?
2. W materiałach dotyczących działalności Inspekcji pojawia się informacja o poleceniach GLW dotyczących szeroko zakrojonych kontroli gospodarstw utrzymujących drób. Proszę przede wszystkim jednoznacznie wskazać, jaki był faktyczny zakres tych poleceń: jakiej kategorii gospodarstw dotyczyły, jaka liczba podmiotów miała zostać objęta kontrolą, w jakim terminie i na podstawie jakich kryteriów ryzyka.
3. Czy przed wydaniem takich poleceń GLW analizował liczbę dostępnych pracowników w poszczególnych PIW, koszty realizacji, czas niezbędny do wykonania zadania oraz wpływ dodatkowych kontroli na możliwość realizacji innych ustawowych obowiązków?
4. Na podstawie jakich analiz epidemiologicznych i produkcyjnych GLW rozdziela pomiędzy powiaty zadania dotyczące próbkobrania i innych działań monitoringowych? Czy skala tych zadań jest różnicowana z uwzględnieniem liczby gospodarstw, wielkości produkcji, struktury chowu i rzeczywistego poziomu ryzyka?
5. Czy GLW dokonuje po zakończeniu szeroko zakrojonych akcji kontrolnych oceny ich efektywności, w szczególności liczby stwierdzonych niezgodności, ich wagi oraz relacji uzyskanych efektów do poniesionych nakładów kadrowych i finansowych?

VII. Laboratoria i realizacja badań urzędowych

1. Czy GLW przeprowadził w 2026 r. kompleksową ocenę zdolności Zakładów Higieny Weterynaryjnej do wykonania wszystkich badań urzędowych wynikających z planów, programów i bieżącego zwalczania chorób?
2. Czy zidentyfikowano laboratoria, w których braki finansowe, awarie lub brak możliwości terminowego serwisowania aparatury, niedobór odczynników albo braki kadrowe mogą zagrozić terminowej realizacji badań?
3. Jakie zapotrzebowania dotyczące napraw, serwisów, remontów, odczynników i aparatury przekazywali wojewódzcy lekarze weterynarii do GLW w 2026 r. i w jaki sposób informacje te zostały wykorzystane do oceny bezpieczeństwa systemu laboratoryjnego?
4. Czy GLW posiada procedury awaryjne na wypadek nagłego zwiększenia liczby próbek, awarii kluczowego laboratorium albo jednoczesnego wystąpienia kilku dużych ognisk chorób?

VIII. Dane, sprawozdawczość i systemy informatyczne

1. Czy GLW posiada dziś jednolity system pozwalający na bieżąco gromadzić i porównywać dane z Głównego Inspektoratu Weterynarii, Wojewódzkich Inspektoratów Weterynarii i Powiatowych Inspektoratów Weterynarii dotyczące realizacji zadań, chorób zakaźnych, kontroli, zobowiązań finansowych, laboratoriów i wykonania programów?
2. Jeżeli część dotychczas wykorzystywanych narzędzi utraciła wsparcie informatyczne albo poszczególne jednostki posługują się różnymi rozwiązaniami, w jaki sposób GLW zapewnia kompletność, aktualność i porównywalność danych niezbędnych do wykonywania funkcji koordynacyjnej i kontrolnej?
3. Jakie systemy informatyczne są obecnie obowiązkowo wykorzystywane przez Inspekcję, kto odpowiada za ich utrzymanie i rozwój oraz jakie koszty poniesiono na nie w latach 2024-2026?
4. Jaki jest aktualny stan prac nad jednolitym rozwiązaniem informatycznym dla Inspekcji oraz nad elektroniczną dokumentacją leczenia zwierząt i stosowanych weterynaryjnych produktów leczniczych?
5. W jaki sposób GLW gromadzi i analizuje dane dotyczące zużycia środków przeciwdrobnoustrojowych oraz czy dostępne narzędzia pozwalają na terminowe wykonywanie obowiązków sprawozdawczych wynikających z prawa UE?

IX. Instrukcje, listy kontrolne, szkolenia i jednolite stosowanie prawa

1. Ile nowych instrukcji GLW wydano od dnia 18 marca 2026 r. w związku z wejściem w życie ustawy o zdrowiu zwierząt, ile wcześniejszych instrukcji zaktualizowano, a ile nadal wymaga dostosowania?
2. Ile list kontrolnych i innych narzędzi stosowanych przez terenowe jednostki zostało dostosowanych do nowego stanu prawnego oraz czy istnieje termin zakończenia całego procesu aktualizacji?
3. Jakie szkolenia dotyczące ustawy o zdrowiu zwierząt, zmian prawa UE, planów gotowości, zwalczania chorób kategorii A, finansów publicznych i kontroli kosztów GLW zorganizował w 2026 r. dla pracowników Inspekcji?
4. W jaki sposób GLW sprawdza, czy instrukcje i wiedza przekazywana podczas szkoleń są następnie stosowane w praktyce przez powiatowych i wojewódzkich lekarzy weterynarii?
5. Czy GLW analizuje rozbieżności pomiędzy praktyką poszczególnych województw oraz wykorzystuje wyniki kontroli, skargi, odwołania i inne sygnały do zmiany instrukcji lub wydawania nowych wytycznych?

X. Kadry i obsada stanowisk kierowniczych

1. Ile etatów pozostaje obecnie nieobsadzonych w PIW, WIW, GrIW i GIW, z wyodrębnieniem stanowisk wymagających wykształcenia weterynaryjnego? Jak zmieniała się liczba wakatów w latach 2024-2026?
2. Czy GLW przeprowadził analizę przyczyn trudności z pozyskiwaniem i utrzymywaniem lekarzy weterynarii oraz innych pracowników merytorycznych i jakie konkretne działania naprawcze zostały na tej podstawie podjęte?
3. Ile zmian na stanowiskach wojewódzkich, powiatowych i granicznych lekarzy weterynarii oraz ich zastępców nastąpiło w latach 2024-2026?
4. Czy GLW stosuje albo zamierza rekomendować bardziej transparentny standard wyłaniania kandydatów na stanowiska kierownicze, obejmujący publiczną informację o możliwości kandydowania, jasne kryteria merytoryczne, ocenę doświadczenia i kompetencji kierowniczych, rozmowę kwalifikacyjną oraz pisemne uzasadnienie rekomendacji?
5. W ilu przypadkach powołania na stanowiska WLW, PLW, GrLW i ich zastępców w latach 2024-2026 zastosowano elementy otwartej lub konkurencyjnej oceny kandydatów?
6. Ile wyższych stanowisk w służbie cywilnej w samym Głównym Inspektoracie Weterynarii, w szczególności stanowisk dyrektorów i zastępców dyrektorów komórek organizacyjnych, pozostaje obecnie nieobsadzonych i jak długo trwają poszczególne wakaty?
7. Ile zmian na wyższych stanowiskach w służbie cywilnej w GIW nastąpiło w latach 2024-2026? Proszę wskazać liczbę powołań, odwołań, rezygnacji i czasowego powierzania obowiązków.
8. Jakie kryteria stosuje GLW przy obsadzaniu wyższych stanowisk w służbie cywilnej w GIW, w szczególności w zakresie doświadczenia zawodowego, znajomości prawa weterynaryjnego, zarządzania administracją publiczną, kierowania zespołami oraz doświadczenia w strukturach Inspekcji Weterynaryjnej?
9. Czy przed powołaniem na wyższe stanowiska w służbie cywilnej w GIW prowadzona jest sformalizowana procedura porównania kandydatów, obejmująca rozmowę kwalifikacyjną, ocenę kompetencji kierowniczych albo analizę doświadczenia zawodowego? W ilu przypadkach w latach 2024-2026 rozważano więcej niż jednego kandydata?
10. Czy sporządzana jest dokumentacja uzasadniająca wybór konkretnej osoby na wyższe stanowisko w służbie cywilnej w GIW, a jeżeli tak – jaki jest jej zakres?
11. Czy GLW analizuje stabilność kadry kierowniczej GIW i wpływ zmian na stanowiskach dyrektorów i ich zastępców na ciągłość realizacji zadań, w szczególności w obszarze zwalczania chorób zakaźnych, bezpieczeństwa żywności, informatyzacji, finansów i nadzoru nad terenowymi organami Inspekcji?
12. Czy GLW dostrzega potrzebę wprowadzenia bardziej transparentnego i merytorycznego standardu obsadzania wyższych stanowisk w służbie cywilnej w GIW, obejmującego co najmniej określenie wymagań, udokumentowaną ocenę kandydatów i uzasadnienie wyboru?

XI. Mobbing, działania odwetowe i bezpieczeństwo psychospołeczne w Inspekcji Weterynaryjnej

1. Czy GLW posiada zbiorczą wiedzę o liczbie zgłoszeń, skarg lub zawiadomień dotyczących mobbingu, dyskryminacji, uporczywego nękania, działań odwetowych lub innych naruszeń relacji pracowniczych w GIW, WIW i PIW w latach 2024-2026? Proszę o przedstawienie danych odrębnie dla GIW oraz jednostek terenowych, z podaniem liczby spraw zakończonych, uznanych za zasadne, niepotwierdzonych i pozostających w toku – bez ujawniania danych osobowych.
2. Jakie procedury przeciwdziałania mobbingowi i działaniom odwetowym obowiązują w samym GIW, kiedy były ostatnio aktualizowane i ile postępowań uruchomiono na ich podstawie w latach 2024-2026?
3. Czy w sprawach, w których zarzuty dotyczą osoby kierującej jednostką albo osoby mającej bezpośredni wpływ na postępowanie wewnętrzne, przewidziano mechanizm zapewniający rzeczywiście niezależne wyjaśnienie sprawy, w tym możliwość udziału osób spoza danej jednostki?
4. Czy GLW gromadzi od wojewódzkich lekarzy weterynarii informacje o sygnałach dotyczących mobbingu i działań odwetowych w jednostkach terenowych oraz o sposobie ich zakończenia? Jeżeli nie, w jaki sposób GLW ocenia wpływ takich zjawisk na kadry, zdolność wykonywania zadań i stabilność kierownictwa Inspekcji?
5. W ilu przypadkach sygnały dotyczące sytuacji pracowniczej w PIW lub WIW wskazywały jednocześnie na możliwość zakłócenia prawidłowego wykonywania ustawowych zadań Inspekcji i skutkowały kontrolą, czynnościami wyjaśniającymi albo innym działaniem nadzorczym GLW?
6. Jakie działania systemowe podjęto w latach 2024-2026 w celu ograniczenia ryzyka mobbingu, działań odwetowych i eskalacji konfliktów w Inspekcji, w tym w zakresie szkoleń kadry kierowniczej, ochrony osób zgłaszających nieprawidłowości oraz okresowej oceny ryzyk psychospołecznych?

XII. Nadzór nad czynnościami wykonywanymi z wyznaczenia i problem multilokacji

1. Czy GLW opracował jednolity krajowy standard nadzoru wojewódzkich lekarzy weterynarii nad tym, w jaki sposób powiatowi lekarze weterynarii organizują, dokumentują i weryfikują wykonywanie czynności przez lekarzy weterynarii oraz inne osoby wyznaczone na podstawie art. 16 ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej?
2. Ile kontroli lub innych czynności sprawdzających dotyczących systemu wyznaczeń przeprowadzili WLW w PIW w latach 2024-2026? Proszę wskazać, czy kontrole obejmowały wyłącznie poprawność decyzji i umów, czy również faktyczne wykonywanie czynności, zgodność czasu i miejsca ich wykonywania, dokumentację oraz prawidłowość rozliczeń.
3. W ilu przypadkach stwierdzono nieprawidłowości w wykonywaniu czynności z wyznaczenia i czego one dotyczyły? Proszę o wskazanie liczby przypadków związanych w szczególności z nierzetelnym dokumentowaniem czynności, niezgodnością miejsca lub czasu ich wykonania, pobieraniem nienależnego wynagrodzenia, konfliktem interesów albo niewykonywaniem powierzonych czynności.
4. Czy GLW posiada narzędzie pozwalające wykrywać tzw. multilokację, czyli przypadki wykazywania przez tę samą osobę wykonywania czynności urzędowych w nakładającym się czasie w różnych lokalizacjach lub na rzecz różnych PIW, w tym przypadki równoległego wykonywania czynności w rzeźni i wystawiania świadectw zdrowia w innym miejscu?
5. Ile przypadków możliwej multilokacji lub innych kolizji czasu i miejsca wykonywania czynności z wyznaczenia zidentyfikowano od 1 stycznia 2025 r., w ilu z nich nieprawidłowość potwierdzono oraz jakie zastosowano konsekwencje: uchylenie wyznaczenia, rozwiązanie umowy, korektę lub zwrot wynagrodzenia, zawiadomienie organów ścigania, organów odpowiedzialności zawodowej albo inne działania?
6. Czy systemy informatyczne wykorzystywane przez Inspekcję umożliwiają automatyczne lub choćby okresowe porównywanie danych o czasie, miejscu i rodzaju czynności wykonywanych przez osoby wyznaczone w różnych powiatach? Jeżeli nie – dlaczego nie wdrożono takiego mechanizmu kontrolnego?
7. W ilu przypadkach stwierdzone nieprawidłowości w pracy osób wyznaczonych ujawniły jednocześnie niewystarczający nadzór ze strony właściwego PLW lub brak właściwej kontroli ze strony WLW? Jakie działania naprawcze podejmowano wobec jednostek i osób odpowiedzialnych za nadzór?
8. Czy GLW weryfikuje jakość nadzoru sprawowanego przez WLW nad systemem wyznaczeń w podległych PIW? Czy w latach 2024-2026 stwierdzono przypadki, w których WLW nie wykrył utrzymujących się nieprawidłowości albo nie podjął adekwatnych działań po ich ujawnieniu, i jakie konsekwencje nadzorcze zastosował wówczas GLW?

XIII. Nagrody jubileuszowe, dodatki stażowe i wpływ nowych zasad stażu pracy na fundusz wynagrodzeń

1. Czy GLW oszacował skutki finansowe obowiązujących od 1 stycznia 2026 r. nowych zasad zaliczania okresów aktywności zawodowej do stażu pracy dla funduszu wynagrodzeń GIW, WIW, PIW i GrIW, w szczególności w zakresie dodatków za wieloletnią pracę, nagród jubileuszowych oraz innych świadczeń zależnych od stażu?
2. Ilu pracowników Inspekcji nabyło w 2026 r. prawo do nowej albo wyższej nagrody jubileuszowej lub zwiększonego dodatku stażowego wskutek zaliczenia dodatkowych okresów do stażu pracy i jaki jest łączny koszt tych zmian w 2026 r.? Jaki koszt przewidywany jest na 2027 r.?
3. Czy plany finansowe jednostek Inspekcji zostały zwiększone o środki odpowiadające skutkom nowych zasad stażowych, czy też jednostki mają finansować te ustawowe należności w ramach dotychczasowych limitów wynagrodzeń?
4. Jaki wpływ na wykonanie funduszu wynagrodzeń PIW i WIW mają w 2026 r. nagrody jubileuszowe, dodatki stażowe, odprawy emerytalne i rentowe oraz inne świadczenia o charakterze obligatoryjnym? Czy GLW posiada zestawienie tych kosztów dla poszczególnych województw i jednostek?
5. Czy wystąpiły przypadki, w których konieczność wypłaty nagród jubileuszowych, zwiększonych dodatków stażowych lub odpraw prowadziła do powstawania niedoborów w funduszu wynagrodzeń, ograniczania zatrudnienia, niewykorzystywania wakatów albo konieczności przesuwania środków pomiędzy jednostkami lub paragrafami?
6. Czy GLW przekazał terenowym jednostkom jednolite wytyczne dotyczące naliczania stażu, dodatków i nagród jubileuszowych po zmianach obowiązujących od 2026 r. oraz czy monitoruje jednolitość ich stosowania?

XIV. Podział badań urzędowych pomiędzy PIWet-PIB w Puławach a Zakłady Higieny Weterynaryjnej

1. Proszę wskazać, jaka liczba i wartość badań wykonywanych w ramach krajowych planów monitoringu i innych badań urzędowych została w latach 2024-2026 skierowana do Państwowego Instytutu Weterynaryjnego – Państwowego Instytutu Badawczego w Puławach, a jaka do laboratoriów ZHW.
2. Jakie przychody uzyskał PIWet-PIB w Puławach w latach 2024-2026 z tytułu badań wykonywanych na zlecenie lub na rzecz organów Inspekcji Weterynaryjnej, w tym badań monitoringowych finansowanych ze środków publicznych?
3. Na podstawie jakich kryteriów GLW decyduje, które kierunki badań wykonywane są w PIWet-PIB, a które w ZHW? W jakim zakresie wynika to z funkcji laboratorium referencyjnego lub szczególnych kompetencji Instytutu, a w jakim z decyzji organizacyjnych dotyczących podziału badań?
4. Czy GLW przeprowadził analizę, które odpłatne badania wykonywane obecnie przez PIWet-PIB mogłyby – przy zachowaniu wymogów akredytacyjnych, jakościowych i prawnych – być wykonywane przez ZHW, wykorzystując istniejącą aparaturę i personel laboratoriów Inspekcji?
5. Czy i na jakiej podstawie PIWet-PIB pobiera opłaty za badania wykonywane na rzecz Inspekcji? Jak ustalane są stawki i czy odpowiadają rzeczywistym kosztom badań? Proszę o porównanie kosztów wykonania tych samych lub porównywalnych badań w PIWet-PIB i ZHW.
6. Czy analizowano wpływ kierowania odpłatnych badań do PIWet-PIB na wykorzystanie potencjału ZHW, ich obciążenie pracą i sytuację finansową? Czy GLW posiada długofalową koncepcję podziału zadań laboratoryjnych pomiędzy Instytut a ZHW?

XV. WetInfo, IW-SYSTEM i odpowiedzialność za informatyzację Inspekcji

1. Proszę przedstawić pełną historię projektów informatycznych funkcjonujących pod nazwami WetInfo oraz IW-SYSTEM: ich pierwotny zakres, zakładane funkcjonalności, harmonogram, budżet, źródła finansowania oraz podmioty odpowiedzialne za realizację.
2. Jaką łączną kwotę środków publicznych wydano na przygotowanie, analizy, dokumentację, oprogramowanie, infrastrukturę, licencje, usługi doradcze i inne prace związane z tymi projektami? Proszę o dane w podziale na lata, wykonawców i główne kategorie wydatków.
3. Jaki jest obecny status każdego z tych projektów? Czy którykolwiek z nich został zaniechany, wstrzymany, ograniczony albo zastąpiony innym rozwiązaniem? Jeżeli tak – kto, kiedy i na podstawie jakiej analizy podjął taką decyzję?
4. Jakie konkretne produkty powstały za wydatkowane środki i w jakim zakresie są obecnie wykorzystywane? Kto posiada prawa do kodu źródłowego, dokumentacji, licencji i pozostałych rezultatów projektów?
5. Dlaczego pomimo wieloletnich prac nad zintegrowanym systemem Inspekcja nadal korzysta z wielu rozproszonych systemów, rejestrów i aplikacji? Jakie wydatki poniesiono w latach 2024-2026 na utrzymanie i rozwój tych rozproszonych rozwiązań?
6. Czy przed kontynuowaniem finansowania kolejnych odrębnych systemów i rejestrów wykonano analizę kosztów i korzyści porównującą ten model z dokończeniem albo ponownym uruchomieniem jednego zintegrowanego systemu dla Inspekcji?
7. Jaki jest obecny, zatwierdzony plan docelowej informatyzacji Inspekcji Weterynaryjnej, jakie ma kamienie milowe, jaki budżet i kiedy GLW zakłada osiągnięcie stanu, w którym dane z PIW, WIW, ZHW i GIW będą dostępne w spójnym, interoperacyjnym środowisku?

XVI. Zmiana siedziby Głównego Inspektoratu Weterynarii i gospodarność wydatków

1. Kto i kiedy podjął decyzję o przeniesieniu Głównego Inspektoratu Weterynarii z dotychczasowej siedziby przy ul. Wspólnej 30 do budynku przy ul. Świętokrzyskiej 20 oraz jakie przesłanki organizacyjne, ekonomiczne i funkcjonalne uzasadniały tę decyzję?
2. Jakie nakłady ze środków publicznych poniesiono w latach poprzedzających przeprowadzkę na remont, dostosowanie, wyposażenie i modernizację pomieszczeń użytkowanych przez GIW w budynku MRiRW przy ul. Wspólnej 30? Proszę o wskazanie wartości, zakresu prac i dat ich wykonania.
3. Jaka część tych nakładów utraciła użyteczność dla GIW wskutek przeprowadzki, jaka była ich niezamortyzowana wartość i w jaki sposób zagospodarowano zwolnione pomieszczenia oraz znajdujące się w nich wyposażenie?
4. Jakie łączne koszty poniesiono albo zostaną poniesione w związku z nową siedzibą przy ul. Świętokrzyskiej 20, w tym na adaptację pomieszczeń, przeprowadzkę, meble, infrastrukturę teleinformatyczną, ochronę, utrzymanie oraz ewentualne opłaty związane z korzystaniem z nieruchomości?
5. Czy przed podjęciem decyzji sporządzono analizę kosztów i korzyści obejmującą wariant pozostania GIW przy ul. Wspólnej 30 oraz inne możliwe lokalizacje? Jeżeli tak, proszę przedstawić podstawowe założenia i wyniki tej analizy.
6. Czy przeniesienie GIW było elementem szerszej decyzji dotyczącej wyprowadzania Inspekcji lub innych jednostek z budynku MRiRW? Jeżeli tak, jakie jednostki objęto tym procesem, jaki był jego cel i jakie oszczędności lub inne korzyści miały zostać osiągnięte?
7. Czy analizowano wpływ zmiany lokalizacji GIW na bieżącą współpracę z MRiRW, innymi inspekcjami oraz koszty i organizację pracy urzędu? Jakie rzeczywiste oszczędności albo dodatkowe koszty wykazano po pierwszych miesiącach funkcjonowania w nowej siedzibie?

XVII. ASF u dzików – efektywność wieloletniej strategii i koszt podejmowanych działań

1. Jak GLW ocenia rezultaty strategii dotyczącej ASF u dzików w perspektywie ostatnich pięciu lat? Proszę o zestawienie dla lat 2021-2026 danych dotyczących szacowanej liczebności dzików, liczby dzików odstrzelonych w ramach odstrzału sanitarnego i gospodarki łowieckiej, liczby znalezionych padłych dzików, liczby wyników dodatnich ASF oraz zasięgu terytorialnego choroby.
2. Jakie łączne wydatki ze środków publicznych poniesiono w każdym z tych lat na działania dotyczące dzików w związku z ASF, z wyodrębnieniem ryczałtów za odstrzał sanitarny, innych form finansowego wspierania pozyskania dzików, poszukiwania padłych dzików, transportu i utylizacji tusz, badań laboratoryjnych oraz infrastruktury chłodniczej?
3. Czy GLW prowadzi ocenę efektywności kosztowej tych działań i posługuje się miernikami pozwalającymi odpowiedzieć, jaki efekt epidemiologiczny uzyskano w zamian za poniesione nakłady – w szczególności w zakresie ograniczenia liczby zakażeń, zasięgu ASF i ryzyka przeniesienia wirusa do gospodarstw utrzymujących świnie?
4. Czy utrzymywanie ryczałtu za każdą sztukę dzika odstrzelonego w ramach odstrzału sanitarnego jest okresowo oceniane pod kątem aktualnej sytuacji epidemiologicznej? Jakie dane potwierdzają, że instrument ten nadal przynosi efekt proporcjonalny do ponoszonych kosztów?
5. Jak zmieniła się struktura wydatków na zwalczanie ASF po ustaleniach kontroli NIK wskazujących na bardzo wysoki udział środków przeznaczanych na polowania i odstrzał sanitarny w stosunku do nakładów na bioasekurację stad świń? Czy GLW dokonał w tym zakresie zmiany priorytetów?
6. Ile badań mięsa dzików w kierunku włośni wykonano w latach 2021-2026 bez pobierania opłaty od posiadacza mięsa, jaki był ich koszt dla budżetu państwa oraz z jakich środków badania te były finansowane?
7. Czy GLW analizował zasadność utrzymywania bezpłatnego charakteru tych badań w obecnym modelu, w tym rozróżniając ich podstawowy cel ochrony zdrowia publicznego od instrumentów finansowych stosowanych w ramach zwalczania ASF? Czy rozwiązanie to wpływa na zachęty ekonomiczne związane z pozyskiwaniem dzików i czy jego koszty są ujmowane w całościowej analizie polityki dotyczącej populacji dzika?
8. Jakie zasadnicze zmiany wprowadzono w krajowej strategii i planach dotyczących dzików w ciągu ostatnich pięciu lat na podstawie wyników badań, danych o populacji, doświadczeń terenowych i oceny skuteczności wcześniejszych działań? Jakie są obecnie mierzalne cele GLW na kolejne trzy lata?

XVIII. Programy dotyczące chorób kategorii C – przykład warrozy

1. W kwietniu 2026 r. przedstawiono ministrowi rolnictwa i rozwoju wsi oraz GLW postulat rozpoczęcia prac nad krajowym programem dotyczącym warrozy. Czy GLW dokonał merytorycznej, epidemiologicznej i ekonomicznej oceny zasadności przygotowania takiego programu?
2. Jeżeli analiza została przeprowadzona, jakie są jej zasadnicze wnioski; jeżeli nie, jakie są przyczyny braku jej przeprowadzenia?
3. Czy GLW rozważa powołanie zespołu ekspertów z udziałem przedstawicieli nauki, Inspekcji Weterynaryjnej, praktykujących lekarzy weterynarii i organizacji pszczelarskich oraz przygotowanie programu obejmującego monitoring infestacji, koordynację leczenia, przeciwdziałanie oporności i edukację pszczelarzy?

XIX. Ocena zdolności GLW do rzeczywistego zarządzania systemem

1. Czy Główny Lekarz Weterynarii przeprowadził po wejściu w życie ustawy o zdrowiu zwierząt kompleksową ocenę zdolności Inspekcji do wykonywania wszystkich powierzonych jej zadań, obejmującą jednocześnie kadry, finanse, laboratoria, systemy informatyczne, aktualność instrukcji, plany gotowości i dostępność zasobów kryzysowych?
2. Jeżeli taka analiza istnieje, proszę wskazać jej datę, najważniejsze zidentyfikowane ryzyka oraz działania naprawcze podjęte przez GLW.
3. Czy według oceny GLW obecny system jest zdolny do równoczesnego wykonywania bieżącego nadzoru oraz skutecznego reagowania na kilka dużych zdarzeń epizootycznych bez istotnego ograniczenia innych ustawowych zadań?
4. Jakie trzy najważniejsze problemy systemowe GLW zidentyfikował obecnie w działalności Inspekcji Weterynaryjnej i jakie konkretnie działania podjął albo zaplanował w celu ich usunięcia?

Przedstawione pytania nie dotyczą jedynie wewnętrznej organizacji Inspekcji Weterynaryjnej. Dotyczą zdolności państwa do skutecznego zwalczania chorób zakaźnych zwierząt, ochrony zdrowia publicznego, zapewnienia bezpieczeństwa żywności oraz stabilności polskiej produkcji rolno-spożywczej.

W warunkach rozproszonej struktury Inspekcji szczególne znaczenie ma sprawność organu centralnego. Główny Lekarz Weterynarii powinien nie tylko wydawać polecenia i instrukcje, ale przede wszystkim posiadać aktualne dane, tworzyć spójne standardy, utrzymywać aktualne plany gotowości, znać realną dostępność zasobów, oceniać skutki finansowe swoich decyzji oraz kontrolować, czy terenowe organy wykonują zadania według jednolitych zasad.

Proszę zatem o udzielenie odpowiedzi w oparciu o konkretne dane i dokumenty znajdujące się w dyspozycji Głównego Lekarza Weterynarii. W przypadku danych finansowych, kadrowych, odszkodowań, należności i zasobów proszę – o ile to możliwe – o przedstawienie ich w układzie tabelarycznym, z podziałem na województwa i jednostki organizacyjne.

Jan Krzysztof Ardanowski
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej