Interpelacja w sprawie transparentności wyników egzaminów maturalnych, automatycznego dostępu do zeskanowanych prac oraz reformy terminów procedury odwoławczej

Szanowna Pani Minister,

działając na podstawie mandatu poselskiego oraz w odpowiedzi na liczne sygnały płynące od środowisk uczniowskich i rodziców, zwracam się do Pani Minister z interpelacją dotyczącą konieczności pilnej reformy systemu ogłaszania wyników egzaminów maturalnych oraz procedury wglądu do prac i trybu odwoławczego.

Obecny system, mimo postępującej cyfryzacji, wciąż generuje sytuacje głęboko niesprawiedliwe dla maturzystów. Głównym problemem jest brak natychmiastowego, elektronicznego dostępu do ocenionych arkuszy. W dobie powszechnych e-usług uczniowie w dniu ogłoszenia wyników powinni automatycznie otrzymywać w systemie informatycznym dostęp do zeskanowanej kopii swojej pracy wraz z przypisanym kluczem odpowiedzi. Umożliwiłoby to natychmiastową weryfikację ewentualnych błędów w ocenie, skonsultowanie pracy z nauczycielami oraz szybkie i merytoryczne podjęcie decyzji o odwołaniu.

Szczególny niepokój budzą dochodzące do mnie sygnały o nierównym traktowaniu maturzystów w dostępie do wglądu do prac przed egzaminami poprawkowymi. O ile uczniowie, którzy nie zdali jednego przedmiotu, zazwyczaj zdążą przejrzeć swoją pracę przed sierpniową poprawką, o tyle maturzyści z dwoma (lub więcej) niezdanymi egzaminami bardzo często otrzymują termin wglądu dopiero po sesji poprawkowej. Prowadzi to do systemowej krzywdy: gdyby uczeń w wyniku odwołania udowodnił, że jeden z dwóch niezdanym egzaminów został w rzeczywistości zaliczony, zyskałby prawo do sierpniowej poprawki z drugiego przedmiotu. Odbierając mu szansę na szybki wgląd i odwołanie przed końcem sierpnia, system de facto pozbawia go konstytucyjnego prawa do rzetelnej weryfikacji wyników i zmusza do rocznego oczekiwania na kolejną możliwość podejścia do matury.

Ponadto, w dobie zaawansowanych systemów informatycznych, sztucznej inteligencji i błyskawicznego przetwarzania danych, niezrozumiałe jest sztuczne przetrzymywanie w tajemnicy zatwierdzonych już wyników do momentu oficjalnego rozdania świadectw w szkołach. Wyniki powinny pojawiać się w systemie niezwłocznie po ich zatwierdzeniu przez komisję, co oszczędziłoby młodym ludziom tygodni niepotrzebnego stresu, a wydanie papierowego dyplomu powinno być jedynie formalnym zwieńczeniem tego procesu.

W związku z powyższym, celem uporządkowania i uszczelnienia systemu, proponuję wprowadzenie żelaznych terminów procedury odwoławczej (np. 7 dni na wniosek ucznia i maksymalnie 14 dni na odpowiedź komisji), tak aby cały proces zamykał się w jednym miesiącu i gwarantował rozstrzygnięcie przed egzaminami poprawkowymi.

Mając na uwadze dobro uczniów, proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy ministerstwo potwierdza występowanie zjawiska opóźniania wglądów do prac dla uczniów z dwoma (lub więcej) niezdanymi egzaminami, co blokuje im potencjalną drogę do sierpniowej sesji poprawkowej, i jakie kroki zostaną podjęte, aby wyeliminować ten problem?

2. Czy planowane jest wdrożenie mechanizmu automatycznego udostępniania zeskanowanych prac maturalnych wraz z kluczami odpowiedzi w systemie informatycznym w tym samym momencie, w którym uczeń otrzymuje informację o wyniku?

3. Czy ministerstwo rozważy wprowadzenie sztywnych, ustawowych terminów (np. tryb 7+14 dni) dla całego procesu wglądu i odwołania, aby obligowały one okręgowe komisje egzaminacyjne do rozpatrzenia spraw przed terminem matur poprawkowych?

4. Czy możliwe jest systemowe oddzielenie publikacji wyników elektronicznych (zaraz po ich zatwierdzeniu przez CKE) od późniejszego, oficjalnego wydawania świadectw papierowych w szkołach, aby zminimalizować czas oczekiwania w niepewności?

5. Czy w ministerstwie lub CKE toczyła się debata ekspercka w zakresie powyższych postulatów (automatyczne skany, przyspieszenie publikacji, żelazne terminy) i jakie są w tej materii aktualne rekomendacje specjalistów ds. oceniania i cyfryzacji edukacji?