Interpelacja w sprawie naruszenia praw gwarantów celnych (agencji celnych) przez organy celne oraz utrudnienia w pozyskiwaniu wiz pracowniczych dla obywateli Białorusi

Zwracam się do Panów Ministrów w imieniu polskich przedsiębiorców zrzeszonych m.in. w Porozumieniu Polskich Przedsiębiorców „Zjednoczony Wschód”, którzy zgłaszają poważne nieprawidłowości systemowe wpływające bezpośrednio na ich bezpieczeństwo finansowe i stabilność operacyjną.

Pierwszym istotnym problemem jest praktyka organów celnych polegająca na próbach obciążania gwarantów (np. agencji celnych) należnościami celno-podatkowymi wynikającymi z kontroli po zwolnieniu towarów, w sytuacjach, gdy złożone wcześniej zabezpieczenie zostało już formalnie i definitywnie zwolnione.

Zgodnie z art. 89 ust. 2 zdanie trzecie unijnego Kodeksu Celnego (UKC), wykorzystanie zabezpieczenia do pokrycia należności z kontroli post-clearance jest dopuszczalne wyłącznie wtedy, gdy zabezpieczenie „nie zostało zwolnione”. Zwolnienie zabezpieczenia (art. 98 UKC) jest aktem organu celnego wywołującym skutek materialnoprawny – wygaśnięcie stosunku zabezpieczenia. Przepisy prawa celnego nie przewidują instytucji „odżycia” gwarancji, a art. 65 ust. 2 Prawa celnego dotyczy wyłącznie zabezpieczeń istniejących („złożonych”). Nakładanie zobowiązań na gwarantów po zwolnieniu gwarancji rażąco narusza zasadę ochrony zaufania obywatela do państwa oraz pewności prawa.

Drugim problemem jest paraliż w wydawaniu wiz pracowniczych przez polskie placówki konsularne w Republice Białorusi. Z powodu ograniczeń kadrowych i organizacyjnych konsulatów, polscy pracodawcy nie są w stanie uzyskać wiz dla wysoce wykwalifikowanych pracowników niezbędnych do ciągłości ich biznesu. Firma ponosi koszty ich utrzymania, nie mogąc jednocześnie legalnie korzystać z ich pracy, co drastycznie obniża konkurencyjność polskich przedsiębiorstw.

W związku z powyższym wnoszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Finansów planuje wydanie wytycznych dla organów celnych w celu zaprzestania bezprawnej praktyki dochodzenia należności od gwarantów celnych po zwolnieniu zabezpieczenia?

2. Jakie działania podejmie MSZ w celu usprawnienia procedury wizowej na Białorusi i zwiększenia przepustowości placówek konsularnych dla polskich pracodawców?