Interpelacja w sprawie rekrutacji cudzoziemców na studia w woj. lubelskim, danych gromadzonych w Systemie POL-on oraz nadzoru nad wykonywaniem przez uczelnie obowiązków sprawozdawczych dotyczących skreśleń cudzoziemców z list studentów

Szanowny Panie Ministrze,

na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora oraz art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej składam — na ręce Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej — interpelację w sprawie zjawiska ujawnionego w danych przekazanych mi przez wojewodę lubelskiego oraz przez Komendę Główną Straży Granicznej w trybie interwencji poselskich.

I. Stan faktyczny

Z odpowiedzi Wojewody Lubelskiego z 17 czerwca i 16 lipca 2026 r. (znak SO-VI.6156.1.5.2026) wynika, że w latach 2023-2026 (do 7 lipca) organ udzielił w województwie lubelskim 5848 zezwoleń na pobyt czasowy w celu podjęcia lub kontynuacji stacjonarnych studiów albo kształcenia w szkole doktorskiej, z czego 2741, tj. 46,9%, przypadło obywatelom Zimbabwe. W roku 2024 udział ten wyniósł 51,9% (1124 zezwolenia), podczas gdy obywatelom Ukrainy udzielono ich 177, Tajwanu 138, Białorusi 119, Nigerii 118, a Indii 71.

Istotny jest rozkład w czasie. Gdy liczba zezwoleń studenckich dla obywateli Zimbabwe spadła z 1124 (2024) do 655 (2025), liczba zezwoleń udzielanych tej samej grupie w celu wykonywania pracy wzrosła z 14 (2023) do 135 (2025), a z tytułu „innych okoliczności, w tym nauki” — z 91 do 475; w 2025 r. obywatelom Zimbabwe przypadło 56,6% wszystkich zezwoleń udzielonych w tej ostatniej kategorii w całym województwie.

Zastrzegam, że dane te obrazują liczbę nowo udzielonych zezwoleń, a nie przepływy konkretnych osób między statusami, i same w sobie nie dowodzą, że dotyczą tych samych osób. Ustalenie tego wymaga danych o przebiegu studiów, którymi dysponuje Pan Minister.

II. Luka informacyjna po stronie organu udzielającego zezwoleń

Zapytany, których uczelni dotyczyły udzielone zezwolenia oraz ile wpłynęło zawiadomień o skreśleniu cudzoziemca z listy studentów, wojewoda lubelski odpowiedział, że ustalenie tego wymagałoby ręcznego przeglądania tysięcy papierowych teczek aktowych, ponieważ żaden z rejestrów dostępnych organowi nie zawiera takich wpisów (pismo z 16.07.2026, str. 9). Przypominam, że obowiązek zawiadomienia wojewody o skreśleniu cudzoziemca z listy studentów lub doktorantów spoczywa na rektorze uczelni na podstawie art. 149 ust. 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach.

Komenda Główna Straży Granicznej w odpowiedzi z 28 sierpnia 2026 r. (znak KG‑AS.WPS.0701.16.2026) stwierdziła natomiast, że zdarzenia te są ewidencjonowane w Zintegrowanym Systemie Informacji o Szkolnictwie Wyższym i Nauce POL-on, do którego Straż Graniczna posiada dostęp.

Stanowisko to znajduje oparcie w przepisach. Zgodnie z art. 342 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce System POL-on prowadzi Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, a wykaz studentów obejmuje — stosownie do art. 344 ust. 1 tej ustawy — obywatelstwo, w przypadku cudzoziemców informacje o przyjęciu na studia i ich odbywaniu oraz datę skreślenia z listy studentów. Ustawą z dnia 4 kwietnia 2025 r. utworzono ponadto wykaz cudzoziemców przyjętych na studia i do szkół doktorskich, obejmujący osoby przyjęte od 1 lipca 2025 r., w którym — zgodnie ze stanowiskiem ministerstwa opublikowanym w bazie wiedzy Systemu POL-on — odnotowuje się datę skreślenia z listy studentów lub doktorantów, zarówno wobec osób, które nie podjęły studiów, jak i tych, które je przerwały.

Dane pozwalające ocenić skalę zjawiska znajdują się zatem w systemie prowadzonym przez Pana Ministra. Jest to jedyne źródło umożliwiające zweryfikowanie, czy cudzoziemcy, którym udzielono zezwoleń w celu kształcenia się, faktycznie podjęli i kontynuowali naukę.

W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:

1. Ilu cudzoziemców przyjętych na studia lub do szkół doktorskich w uczelniach i jednostkach mających siedzibę w województwie lubelskim odnotowano w wykazie cudzoziemców przyjętych na studia i do szkół doktorskich od dnia jego uruchomienia? Proszę o dane w rozbiciu na uczelnie oraz obywatelstwa, ze szczególnym uwzględnieniem obywateli Zimbabwe.

2. Ilu studentów będących cudzoziemcami odnotowano w wykazie studentów Systemu POL-on w uczelniach województwa lubelskiego w latach akademickich od 2022/2023 do 2025/2026 oraz ile odnotowano skreśleń z list studentów? Proszę o dane w rozbiciu na uczelnie, obywatelstwa i lata, ze szczególnym uwzględnieniem obywateli Zimbabwe.

3. Jaki odsetek cudzoziemców przyjętych w tym okresie na studia w uczelniach województwa lubelskiego został następnie skreślony z listy studentów oraz jaki był przeciętny okres, jaki upłynął od rozpoczęcia studiów do skreślenia? Proszę o wyodrębnienie danych dla obywateli Zimbabwe oraz dla ogółu cudzoziemców.

4. Którym organom przysługuje dostęp do wykazu studentów oraz do wykazu cudzoziemców przyjętych na studia i do szkół doktorskich? W szczególności proszę o wskazanie, czy dostęp taki przysługuje wojewodom jako organom udzielającym zezwoleń na pobyt czasowy w celu kształcenia się, a jeżeli nie — czy ministerstwo rozważa umożliwienie im takiego dostępu.

5. Czy wojewoda lubelski lub inny wojewoda występował do ministerstwa albo do Ośrodka Przetwarzania Informacji o udostępnienie danych z Systemu POL-on dotyczących cudzoziemców studiujących na obszarze województwa lub skreślonych z list studentów? Jeżeli tak — kiedy, w jakim zakresie i z jakim skutkiem.

6. W jaki sposób ministerstwo monitoruje wykonywanie przez uczelnie obowiązku wynikającego z art. 149 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach, tj. niezwłocznego zawiadamiania wojewody o skreśleniu cudzoziemca z listy studentów lub doktorantów? Ile przypadków niewykonania tego obowiązku stwierdzono w latach 2023-2026 i jakie wyciągnięto z tego konsekwencje?

7. Jak przebiega wdrożenie limitu udziału cudzoziemców w ogólnej liczbie studentów uczelni, wprowadzonego ustawą z dnia 4 kwietnia 2025 r.? Które uczelnie mające siedzibę w województwie lubelskim przekraczały ten limit w roku akademickim 2025/2026 i jakie działania nadzorcze podjęto wobec nich?

8. Czy minister nauki i szkolnictwa wyższego, któremu przysługuje uprawnienie wnioskowe na podstawie art. 144a ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, występował w latach 2023-2026 z wnioskiem o wydanie decyzji o zakazie przyjmowania cudzoziemców przez jednostkę prowadzącą studia? Ilu jednostek dotyczyły takie wnioski i czy którakolwiek z nich miała siedzibę w województwie lubelskim?

9. Czy funkcjonalności analityczne Systemu POL-on, opisywane jako umożliwiające badanie naruszeń i trendów, były wykorzystywane do wykrywania nietypowej koncentracji rekrutacji cudzoziemców jednego obywatelstwa w pojedynczych uczelniach? Jeżeli tak — czy w odniesieniu do uczelni województwa lubelskiego odnotowano takie sygnały i jakie działania po nich podjęto.

10. Czy w latach 2023-2026 Polska Komisja Akredytacyjna przeprowadzała oceny programowe kierunków prowadzonych w języku angielskim w uczelniach województwa lubelskiego, w których kształcą się liczne grupy cudzoziemców? Jeżeli tak — jakie były ich wyniki i czy formułowano zastrzeżenia dotyczące rzeczywistego uczestnictwa studentów w zajęciach.

11. Czy ministerstwo dysponuje danymi pozwalającymi ocenić, ilu cudzoziemców skreślonych z list studentów uczelni województwa lubelskiego pozostało następnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na innej podstawie pobytowej, oraz czy w tym zakresie prowadzona jest jakakolwiek wymiana informacji z Urzędem do Spraw Cudzoziemców, Strażą Graniczną lub wojewodami?

Podkreślam, że przedmiotem interpelacji nie jest ocena cudzoziemców podejmujących w Polsce studia ani kwestionowanie umiędzynarodowienia polskich uczelni. Przedmiotem jest wyłącznie pytanie, czy państwo dysponuje wiedzą o tym, czy zezwolenia udzielane w celu kształcenia się służą kształceniu — i czy dane, które w tym celu gromadzi Pan Minister, są wykorzystywane przez organy odpowiedzialne za legalizację pobytu. Rzetelnie prowadzona weryfikacja leży w interesie także tych cudzoziemców, którzy przyjechali do Polski rzeczywiście w celu podjęcia nauki, oraz uczelni prowadzących kształcenie w sposób nienaganny.

Uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi w terminie 21 dni od dnia otrzymania interpelacji, stosownie do art. 193 ust. 1 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej.

Z wyrazami szacunku

Michał Moskal

Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej