Interpelacja w sprawie stabilności finansowania, sytuacji kadrowej oraz zapewnienia pełnej gotowości operacyjnej Lotniczego Pogotowia Ratunkowego

Szanowna Pani Minister,

zwrócili się do mnie przedstawiciele organizacji związkowych działających w Lotniczym Pogotowiu Ratunkowym, wskazując na narastające problemy dotyczące finansowania, wynagradzania pracowników, sytuacji kadrowej oraz kosztów utrzymania i eksploatacji floty Lotniczego Pogotowia Ratunkowego.

LPR jest strategicznym elementem systemu Państwowego Ratownictwa Medycznego. Od sprawnego funkcjonowania jego baz HEMS, dostępności załóg oraz sprawności technicznej śmigłowców zależy możliwość szybkiego dotarcia do osób znajdujących się w stanie zagrożenia życia i zdrowia. Dlatego stabilne i adekwatne finansowanie tej jednostki powinno być traktowane jako element bezpieczeństwa zdrowotnego państwa.

Z przekazanych informacji wynika, że obecny model finansowania LPR nie gwarantuje odpowiedniego uwzględnienia systematycznego wzrostu kosztów działalności. Jednocześnie nie funkcjonuje mechanizm automatycznej, corocznej aktualizacji wysokości dotacji podmiotowej, który pozwalałby na dostosowanie poziomu finansowania do rzeczywistych kosztów funkcjonowania jednostki.

Problem ten ma szczególne znaczenie wobec rosnących kosztów wynagrodzeń, paliwa, części zamiennych, obsługi technicznej, ubezpieczeń, szkoleń oraz pozostałych wydatków niezbędnych do utrzymania całodobowej gotowości operacyjnej. Jak wskazują organizacje związkowe, brak odpowiedniego mechanizmu waloryzacji dotacji powoduje, że wzrost kosztów działalności może być pokrywany kosztem innych obszarów funkcjonowania jednostki, w tym inwestycji, rozwoju oraz możliwości zapewnienia odpowiedniego poziomu zatrudnienia.

Istotnym problemem pozostaje również sytuacja kadrowa. Praca w LPR wymaga od personelu wysokich kwalifikacji, doświadczenia oraz stałego utrzymywania gotowości do wykonywania zadań w szczególnie wymagających warunkach. Dotyczy to zarówno lekarzy i ratowników medycznych, jak również pilotów oraz pozostałych członków załóg HEMS. Z przekazanych materiałów wynika, że problem pozyskania i utrzymania wysoko wykwalifikowanej kadry pozostaje nierozwiązany od lat. Jednocześnie warunki zatrudnienia i wynagradzania w innych podmiotach mogą powodować odpływ doświadczonych pracowników z LPR.

Problem finansowania jest szczególnie istotny również z uwagi na stan i intensywność eksploatacji floty LPR. Jej zasadniczy trzon stanowią 23 śmigłowce EC135, dostarczane w latach 2009-2010. Intensywna eksploatacja statków powietrznych powoduje systematyczny wzrost kosztów ich obsługi, przeglądów, remontów i wymiany części. Z przekazanych informacji wynika, że łączny nalot floty przekroczył już 125 tys. godzin. Jednocześnie konieczne jest zapewnienie środków nie tylko na bieżące utrzymanie sprawności technicznej śmigłowców, ale również na ich przyszłą wymianę i modernizację.

W ocenie strony społecznej brak stabilnego i przewidywalnego finansowania może w konsekwencji prowadzić do ograniczenia możliwości rozwojowych LPR, pogorszenia sytuacji kadrowej, zwiększenia obciążenia pracowników oraz powstania ryzyka ograniczenia dostępności zespołów HEMS. Byłoby to szczególnie niebezpieczne, ponieważ system Lotniczego Pogotowia Ratunkowego musi zapewniać gotowość do działania niezależnie od aktualnego poziomu wykorzystania poszczególnych baz.

Należy również podkreślić, że LPR nie jest jednostką generującą zadłużenie, a jego działalność jest finansowana ze środków publicznych. Tym samym konieczne jest stworzenie takiego modelu finansowania, który pozwoli na racjonalne i wieloletnie planowanie wydatków, w tym kosztów osobowych, eksploatacji floty oraz inwestycji.

Brak rozwiązania systemowego może prowadzić do sytuacji, w której jednostka będzie zmuszona reagować na wzrost kosztów dopiero w momencie wystąpienia niedoboru środków. W przypadku podmiotu odpowiedzialnego za lotnicze ratownictwo medyczne takie rozwiązanie należy uznać za niewystarczające. Finansowanie powinno być planowane z odpowiednim wyprzedzeniem i uwzględniać przewidywalny wzrost kosztów działalności.

W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:

1. Czy Ministerstwo Zdrowia zamierza wprowadzić stały, coroczny mechanizm aktualizacji wysokości dotacji podmiotowej dla Lotniczego Pogotowia Ratunkowego, uwzględniający wzrost kosztów wynagrodzeń, paliwa, obsługi technicznej, części zamiennych, ubezpieczeń oraz pozostałych kosztów niezbędnych do utrzymania całodobowej gotowości operacyjnej?
2. Jakie działania ministerstwo podejmuje w celu rozwiązania problemu braków kadrowych w LPR oraz zatrzymania wysoko wykwalifikowanych lekarzy, ratowników medycznych, pilotów i pozostałych członków załóg HEMS? Czy przeprowadzono analizę skali odpływu pracowników z LPR do innych podmiotów?
3. Czy obecny poziom finansowania LPR gwarantuje utrzymanie pełnej gotowości operacyjnej wszystkich baz HEMS, bez konieczności ograniczania liczby dyżurów, obsady załóg lub dostępności śmigłowców? Czy w latach 2024-2026 występowały ograniczenia działalności LPR wynikające z niedoboru środków finansowych?
4. Jaki jest aktualny stan techniczny floty 23 śmigłowców EC135 oraz jakie są prognozowane koszty jej utrzymania w kolejnych latach, z uwzględnieniem rosnącego nalotu, który przekroczył już 125 tys. godzin?
5. Czy Ministerstwo Zdrowia posiada wieloletni plan modernizacji i odtworzenia floty LPR, w tym plan wymiany eksploatowanych śmigłowców, oraz czy na jego realizację zostały zabezpieczone odpowiednie środki finansowe?

Z wyrazami szacunku

Łukasz Ściebiorowski