Interpelacja w sprawie złego stanu Jeziora Czchowskiego

Działając na podstawie art. 115 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w związku z art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2024 r., poz. 907 z późn. zm.), składam interpelację w sprawie złego stanu Jeziora Czchowskiego, postępującego zamulenia zbiornika oraz konieczności przeprowadzenia prac związanych z jego odmuleniem.

Jezioro Czchowskie jest jednym z ważnych zbiorników wodnych południowej Małopolski. Zbiornik został utworzony na Dunajcu w związku z budową zapory w Czchowie. Ma istotne znaczenie dla gospodarki wodnej, ochrony przeciwpowodziowej, środowiska naturalnego oraz lokalnej gospodarki. Od wielu lat mieszkańcy miejscowości położonych nad Jeziorem Czchowskim zwracają uwagę na pogarszający się stan zbiornika, jego postępujące zamulanie i wypłycanie. Szczególnie widoczne jest to w rejonach ujścia Dunajca oraz innych cieków, gdzie odkładają się znaczne ilości materiału naniesionego przez wodę. Poza strategiczną funkcją retencyjną, akwen ten determinuje rozwój turystyczny, rekreacyjny i gospodarczy okolicznych gmin, będąc unikalnym siedliskiem przyrodniczym. Niestety, specyfika hydrotechniczna zbiornika sprawia, że przejmuje on ogromne masy niesionego przez Dunajec materiału skalnego, żwiru oraz mułu. Proces ten drastycznie przyspieszył w ostatnich latach, doprowadzając do krytycznego poziomu zamulenia misy jeziora. Średnia głębokość akwenu drastycznie maleje. Utrata części jego pojemności w wyniku wieloletniego odkładania osadów może w przyszłości negatywnie wpływać na możliwości prawidłowego gospodarowania wodą w tym systemie.

W związku z powyższym konieczne jest ustalenie rzeczywistego stopnia zamulenia Jeziora Czchowskiego. Niezbędne wydaje się przeprowadzenie aktualnych badań batymetrycznych dna zbiornika, określenie ilości zgromadzonych osadów oraz ustalenie, w jakim stopniu zmniejszyła się jego pierwotna pojemność. Równie ważne jest zbadanie jakości osadów dennych.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

1. Czy ministerstwo posiada aktualne dane dotyczące stopnia zamulenia Jeziora Czchowskiego oraz jego obecnej rzeczywistej pojemności?

2. Kiedy ostatnio przeprowadzono kompleksowe badania batymetryczne dna Jeziora Czchowskiego?

3. Jaka ilość osadów dennych znajduje się obecnie w zbiorniku?

4. O ile zmniejszyła się pojemność Jeziora Czchowskiego w stosunku do jego pierwotnej pojemności projektowej?

5. Czy ministerstwo posiada informacje dotyczące tempa, w jakim następuje dalsze zamulanie zbiornika?

6. Czy w ostatnich latach wykonywano badania jakości i składu chemicznego osadów dennych Jeziora Czchowskiego?

7. Czy istnieje opracowany program lub harmonogram odmulenia Jeziora Czchowskiego?

8. Czy ministerstwo planuje przeprowadzenie kompleksowych prac związanych z usunięciem osadów dennych ze zbiornika?

9. Czy rozważane jest etapowe odmulanie Jeziora Czchowskiego, w pierwszej kolejności w miejscach najbardziej wypłyconych i najbardziej narażonych na dalszą akumulację osadów?

10. Czy ministerstwo prowadzi rozmowy z Wodami Polskimi, TAURON EKOENERGIA sp. z o.o. oraz samorządami lokalnymi w sprawie rozwiązania problemu postępującego zamulenia Jeziora Czchowskiego?

11. Czy możliwe jest pozyskanie środków z budżetu państwa lub funduszy europejskich na wykonanie badań, przygotowanie dokumentacji oraz przeprowadzenie prac związanych z odmuleniem zbiornika?

12. Czy wykonano analizę wpływu postępującego zamulenia Jeziora Czchowskiego na jego funkcję retencyjną i przeciwpowodziową?

13. Jakie działania są obecnie podejmowane w celu ograniczenia dalszego dopływu i odkładania osadów w zbiorniku?

14. Czy ministerstwo planuje przygotowanie kompleksowego programu rewitalizacji Jeziora Czchowskiego, obejmującego odmulenie zbiornika, poprawę jakości wody, ochronę środowiska oraz przywrócenie jego walorów turystycznych i rekreacyjnych?

15. Czy rząd zamierza podjąć konkretne działania zmierzające do przywrócenia utraconej pojemności Jeziora Czchowskiego poprzez usunięcie zgromadzonych osadów? Jeżeli tak, proszę o wskazanie planowanego zakresu oraz terminów realizacji tych działań.

Problem ten powinien zostać potraktowany jako zadanie wymagające kompleksowego i długofalowego rozwiązania. Konieczne jest przeprowadzenie szczegółowych badań, określenie skali problemu oraz przygotowanie programu odmulenia zbiornika wraz ze wskazaniem źródeł finansowania.