Interpelacja w sprawie zapewnienia ciągłości zdolności lotniczych TOPR w związku z modernizacją śmigłowca W-3A Sokół oraz planowanym zakupem nowego śmigłowca ratowniczego

Szanowny Panie Ministrze,

kwestię zabezpieczenia zdolności lotniczych ratownictwa górskiego podnosiłam już w interpelacji nr 7490. Obecny etap działań prowadzonych przez Tatrzańskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe uzasadnia ponowne podjęcie tego zagadnienia, tym razem z perspektywy zapewnienia ciągłości operacyjnej oraz wieloletniego finansowania zdolności śmigłowcowych TOPR.

Lotniczy komponent ratownictwa górskiego ma w warunkach Tatr znaczenie krytyczne. Śmigłowiec umożliwia szybkie dotarcie zespołu ratowniczego do poszkodowanego, prowadzenie działań w terenie trudno dostępnym oraz sprawną ewakuację medyczną. Utrzymanie tej zdolności powinno być zatem traktowane jako element systemu bezpieczeństwa publicznego, wymagający planowania wykraczającego poza perspektywę pojedynczego roku budżetowego.

W 2026 r. TOPR realizuje pierwszy etap przeglądu głównego, remontu i modernizacji eksploatowanego śmigłowca W-3A Sokół. Na realizację tego zadania, w ramach środków z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej, przeznaczono 14,7 mln zł. Równolegle prowadzone są przygotowania do pozyskania nowego śmigłowca, który docelowo zastąpi obecną maszynę. TOPR prowadzi w tym celu wstępne konsultacje rynkowe służące rozpoznaniu dostępnych rozwiązań i przygotowaniu przyszłego postępowania zakupowego. 30 lipca 2026 r. w warunkach tatrzańskich przeprowadzono m.in. testy śmigłowca AW139. Jak jednoznacznie wskazuje TOPR, testy mają charakter konsultacyjny i nie przesądzają wyboru konkretnego typu śmigłowca.

Proces pozyskania nowej maszyny będzie przedsięwzięciem wieloletnim, obejmującym nie tylko przeprowadzenie postępowania i dostawę śmigłowca, lecz również przygotowanie zaplecza technicznego i organizacyjnego oraz uzyskanie przez personel wymaganych kwalifikacji. Oznacza to, że moment zakupu lub dostawy statku powietrznego nie jest równoznaczny z osiągnięciem pełnej zdolności operacyjnej.

Z tego względu remont i modernizacja W-3A Sokół oraz pozyskanie jego następcy powinny być traktowane jako elementy jednego, skoordynowanego procesu zapewnienia ciągłości lotniczych zdolności ratowniczych TOPR. Kluczowe jest takie zaplanowanie obu przedsięwzięć, aby okres dalszej bezpiecznej eksploatacji obecnej maszyny pozostawał spójny z terminem osiągnięcia pełnej gotowości operacyjnej przez nowy śmigłowiec.

Szczególnego znaczenia nabiera w tym kontekście kwestia finansowania. Obowiązujący Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025-2026 przewiduje na 2026 r. środki w wysokości 17 205 998 000 zł. Jednocześnie trwają prace nad Programem Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2027-2031. Przygotowywana pięcioletnia perspektywa finansowa stwarza możliwość systemowego zabezpieczenia środków na pozyskanie nowego śmigłowca i pełne wdrożenie go do służby, przy jednoczesnym zapewnieniu finansowania niezbędnego do utrzymania obecnej zdolności operacyjnej do czasu zakończenia tego procesu.

Takie podejście pozwoliłoby ograniczyć ryzyko powstania luki operacyjnej pomiędzy zakończeniem eksploatacji W-3A Sokół a osiągnięciem pełnej gotowości przez jego następcę, a jednocześnie zapewnić przewidywalność finansową przedsięwzięcia o strategicznym znaczeniu dla ratownictwa w Tatrach.

Szanowny Panie Ministrze,

w związku z powyższym, proszę o odpowiedzi na poniższe pytania:

1. Jaki jest aktualny zakres rzeczowy, harmonogram oraz przewidywany całkowity koszt przeglądu głównego, remontu i modernizacji śmigłowca W-3A Sokół użytkowanego przez TOPR oraz czy, poza kwotą 14,7 mln zł przeznaczoną na pierwszy etap przedsięwzięcia, zostało lub zostanie zabezpieczone finansowanie jego kolejnych etapów?
2. Czy MSWiA posiada przyjęty harmonogram dalszej eksploatacji W-3A Sokół oraz jego zastąpienia nowym śmigłowcem, uwzględniający przewidywany termin przeprowadzenia postępowania zakupowego, dostawy nowej maszyny, przygotowania personelu oraz osiągnięcia pełnej gotowości operacyjnej?
3. Czy zakup nowego śmigłowca ratowniczego dla TOPR zostanie ujęty w Programie Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2027-2031? Jeżeli tak, proszę o wskazanie przewidywanej wartości przedsięwzięcia, harmonogramu jego realizacji oraz sposobu zabezpieczenia finansowania w kolejnych latach.
4. Czy planowane finansowanie będzie obejmowało wyłącznie zakup nowego śmigłowca, czy również pełne koszty jego wdrożenia do służby, w szczególności wyposażenie specjalistyczne, szkolenie personelu oraz niezbędne dostosowanie zaplecza technicznego?
5. W jaki sposób MSWiA zamierza zapewnić nieprzerwaną zdolność TOPR do prowadzenia lotniczych działań ratowniczych zarówno w okresach wyłączenia W-3A Sokół z eksploatacji w związku z prowadzonym remontem i modernizacją, jak i w okresie przejściowym poprzedzającym osiągnięcie pełnej gotowości operacyjnej przez nowy śmigłowiec?

Z poważaniem
Iwona Krawczyk
Posłanka na Sejm RP