Interpelacja w sprawie nieprawidłowości w realizacji programu "Aktywna wieś"

Szanowny Panie Ministrze,

w związku z sygnałami przekazywanymi przez beneficjentów programu „Aktywna wieś”, prowadzonego przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, zwracam się z interpelacją dotyczącą problemów organizacyjnych i finansowych występujących podczas realizacji tego programu.

Z otrzymanych informacji wynika, że mimo ogłoszenia wyników naboru beneficjenci przez dłuższy czas nie otrzymują umów ani środków finansowych. Jednocześnie mają być informowani, że mogą rozpocząć realizację zadań i ponosić wydatki. Powoduje to konieczność finansowania przedsięwzięć ze środków własnych oraz naraża beneficjentów na utratę płynności finansowej.

Zgłaszane problemy obejmują w szczególności:

1) brak podpisanych umów z beneficjentami;

2) brak jasnej informacji o terminach zawarcia umów i przekazania środków;

3) niewystarczającą lub faktycznie nieistniejącą komunikację z beneficjentami;

4) zachęcanie do ponoszenia wydatków bez zapewnienia finansowania i jednoznacznego potwierdzenia kwalifikowalności kosztów;

5) narażenie organizacji i innych podmiotów uczestniczących w programie na niestabilność finansową;

6) sygnały dotyczące usuwania krytycznych komentarzy i blokowania ich autorów w kanałach internetowych związanych z programem.

Szczególny niepokój budzi sytuacja, w której beneficjent ma realizować zadanie przed podpisaniem umowy i wypłatą środków. Powstają wówczas wątpliwości, czy poniesione koszty zostaną uznane za kwalifikowalne oraz kto poniesie odpowiedzialność finansową w przypadku opóźnienia, odmowy zawarcia umowy albo zmiany warunków programu.

W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Z jakich powodów nie zawarto dotychczas umów ze wszystkimi beneficjentami programu „Aktywna wieś”, których projekty zostały zakwalifikowane do dofinansowania?
2. Ilu beneficjentów oczekuje obecnie na podpisanie umowy?
3. Jaka jest łączna wartość środków przyznanych, lecz dotychczas niewypłaconych?
4. W jakim terminie zostaną podpisane zaległe umowy oraz uruchomione środki finansowe?
5. Na jakiej podstawie beneficjenci są informowani o możliwości ponoszenia wydatków przed zawarciem umowy i otrzymaniem dofinansowania?
6. Czy ministerstwo gwarantuje uznanie takich wydatków za kwalifikowalne? Jeżeli tak, proszę o wskazanie podstawy prawnej oraz warunków ich refundacji.
7. Czy beneficjenci otrzymali pisemne potwierdzenie, że wydatki poniesione przed podpisaniem umowy zostaną zrefundowane?
8. Jakie działania podjęto w celu poprawy komunikacji, w tym zapewnienia infolinii, adresu kontaktowego i terminowych odpowiedzi na pytania?
9. Czy do ministerstwa wpłynęły skargi dotyczące realizacji programu, braku umów, opóźnienia wypłat albo niewystarczającej komunikacji? Jeśli tak, ile ich było i w jaki sposób zostały rozpatrzone?
10. Czy ministerstwo zweryfikuje przypadki usuwania krytycznych komentarzy oraz blokowania użytkowników w kanałach internetowych programu?
11. Czy przewidziano rekompensaty, zaliczki albo inne mechanizmy ochronne dla beneficjentów, którzy ponieśli koszty lub utracili płynność finansową wskutek opóźnień?
12. Czy terminy realizacji projektów zostaną odpowiednio wydłużone, aby opóźnienia leżące po stronie instytucji nie obciążały beneficjentów?
13. Kto odpowiada za nadzór nad realizacją programu i terminowością zawierania umów oraz wypłaty środków?
14. Czy zostanie opublikowany oficjalny harmonogram zawierania umów, wypłat i rozliczeń?

Proszę również o podjęcie pilnej interwencji, przedstawienie beneficjentom wiążącego harmonogramu oraz zagwarantowanie, że opóźnienia po stronie instytucji odpowiedzialnej za program nie spowodują utraty dofinansowania ani negatywnych konsekwencji finansowych.

Z poważaniem
Michał Kowalski
Poseł na Sejm RP