Interpelacja w sprawie kompetencji sekretarz stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej do pełnienia zajmowanej funkcji

Szanowny Panie Premierze,

28 sierpnia 2026 r., podczas Campus Polska Przyszłości, powiedział Pan: „Kiedyś pojedyncze kłamstwo dyskwalifikowało w życiu publicznym”, wskazując jednocześnie na znaczenie prawdy i odpowiedzialności osób sprawujących funkcje publiczne. W tym kontekście szczególne wątpliwości budzą powtarzające się publiczne wypowiedzi sekretarz stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej Magdaleny Sobkowiak-Czarneckiej dotyczące podstawowych kwestii bezpieczeństwa i obronności państwa, które okazują się niezgodne ze stanem faktycznym, wymagają późniejszych sprostowań albo nie znajdują potwierdzenia w dostępnych danych. Pełnienie funkcji sekretarza stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej wymaga szczególnej znajomości problematyki bezpieczeństwa i obronności państwa oraz odpowiedzialności za informacje przekazywane opinii publicznej. Dotyczy to zwłaszcza informacji odnoszących się do działań Sił Zbrojnych RP, naruszeń polskiej przestrzeni powietrznej, programów modernizacji technicznej, zasobów uzbrojenia oraz wielomiliardowych kontraktów zbrojeniowych.

Tymczasem w ostatnich miesiącach sekretarz stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej Magdalena Sobkowiak-Czarnecka wielokrotnie przedstawiała publicznie informacje dotyczące tych zagadnień, które były niezgodne ze stanem faktycznym, wymagały późniejszego sprostowania albo których podstawy nie są możliwe do ustalenia na podstawie publicznie dostępnych danych.

Po pierwsze – liczba rosyjskich dronów

Podczas debaty w Kanale Zero w sierpniu 2026 r. wiceminister stwierdziła, że podczas naruszenia polskiej przestrzeni powietrznej przez rosyjskie bezzałogowce w nocy z 9 na 10 września 2025 r. do Polski wleciało około 100 dronów. Oficjalnie przekazywane przez polskie władze i Siły Zbrojne RP informacje wskazywały tymczasem na około 20 naruszeń. Minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz publicznie przyznał następnie, że jego zastępczyni się pomyliła. Różnica pomiędzy około 20 a 100 obiektami nie stanowi drobnej nieścisłości. Dotyczy jednego z najpoważniejszych w ostatnich latach przypadków naruszenia przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej przez Federację Rosyjską i podstawowej informacji dotyczącej skali tego zdarzenia. Powstaje ponadto pytanie, skąd członek kierownictwa MON uzyskał liczbę 100 dronów i czy informacja taka znajdowała się w jakimkolwiek meldunku, dokumencie lub materiale przekazywanym kierownictwu resortu.

Po drugie – przedstawianie umowy dotyczącej systemów PIORUN jako kontraktu eksportowego o wartości ponad 8 mld zł

Podczas tej samej debaty wiceminister wskazywała na zawartą przez Agencję Uzbrojenia oraz MESKO umowę dotyczącą systemów PIORUN o wartości przekraczającej 8 mld zł jako przykład sukcesu eksportowego polskiego przemysłu obronnego. Tymczasem zgodnie z oficjalnym komunikatem MESKO ponad 80 proc. zamówionych pocisków i zestawów startowych ma trafić do Sił Zbrojnych RP. Oznacza to, że zdecydowana większość tego przedsięwzięcia jest zamówieniem krajowym finansującym wyposażenie polskich sił zbrojnych, a nie eksportem polskiego uzbrojenia. Nawet przy przyjęciu granicznego poziomu 80 proc. część przypadająca na Polskę odpowiadałaby wartości około 6,4 mld zł, natomiast na wszystkich trzech zagranicznych uczestników – Litwę, Łotwę i Norwegię – przypadałaby łącznie wartość nie większa niż około 1,6 mld zł. Ponieważ udział Polski przekracza 80 proc., rzeczywista część eksportowa powinna być jeszcze niższa. Co więcej, wskazane ponad 8 mld zł stanowi wartość planowanych umów wykonawczych w ramach zawartego porozumienia, co dodatkowo wymaga odróżnienia wartości przedsięwzięcia od wartości rzeczywiście zawartych kontraktów eksportowych.

Po trzecie – deklaracja dotycząca eksportu polskiego uzbrojenia w ramach SAFE za „kilkadziesiąt miliardów złotych”

7 maja 2026 r. w RMF FM Magdalena Sobkowiak-Czarnecka, odnosząc się do europejskiego instrumentu SAFE, wskazywała, że inne państwa europejskie będą kupowały uzbrojenie w Polsce, a do polskiego przemysłu w związku z tym mogą trafić „dziesiątki miliardów złotych”. Publicznie dostępne obecnie informacje dotyczące realizacji SAFE nie potwierdzają jednak istnienia zagranicznych zamówień dla polskiego przemysłu o takiej wartości. Co więcej, znaczna część alokacji największych zagranicznych beneficjentów SAFE jest już przypisana do konkretnych przedsięwzięć. Rumunia, której przyznano 16,68 mld euro, przeznacza środki m.in. na infrastrukturę oraz zakupy realizowane przez Rheinmetall, NVL, MBDA, Airbus, Leonardo i innych dostawców, w wielu przypadkach przy jednoczesnej lokalizacji produkcji w Rumunii. Czechy otrzymały około 2,06 mld euro, które zostały przypisane m.in. do budowy autostrady D11, zakupu czołgów Leopard 2A8 oraz pojazdów Tatra. Chorwacka alokacja około 1,7 mld euro została w zasadniczej części przypisana do zakupu czołgów Leopard 2A8, systemów CAESAR, pojazdów Tatra oraz amunicji. Litwa otrzymała około 6,4 mld euro, przy czym zgodnie z informacjami litewskiego Ministerstwa Obrony ponad dwie trzecie projektów objętych SAFE posiadało już zawarte kontrakty. Portugalia przeznacza znaczącą część swojej alokacji wynoszącej około 5,8 mld euro na zakup trzech fregat nowej generacji we współpracy z Włochami. Nie oznacza to oczywiście, że polskie przedsiębiorstwa nie mogą uzyskiwać zamówień finansowanych z SAFE. Powstaje jednak zasadnicze pytanie, czy wskazana przez wiceminister wartość „kilkudziesięciu miliardów złotych”, wynikała z konkretnych projektów i prowadzonych negocjacji, stanowiła jedynie niepopartą zawartymi lub przygotowywanymi kontraktami prognozę.

Po czwarte – niezgodne z przebiegiem programu WISŁA przedstawianie roli Antoniego Macierewicza w zakupie systemu Patriot

Magdalena Sobkowiak-Czarnecka w swoich publicznych wypowiedziach powtarzała również twierdzenie, zgodnie z którym Antoni Macierewicz jako minister obrony narodowej miał zerwać rozmowy dotyczące zakupu przez Polskę systemu Patriot. Tymczasem za jego kadencji negocjacje dotyczące programu WISŁA były prowadzone. 6 lipca 2017 r. podpisano polsko-amerykańskie memorandum dotyczące pozyskania systemu Patriot, uzgodniono zasadnicze założenia pierwszej fazy programu i kontynuowano negocjacje ze stroną amerykańską. Finalna umowa LOA dotycząca pierwszej fazy programu WISŁA została następnie podpisana w marcu 2018 r. przez kolejnego ministra obrony narodowej. Stwierdzenie, że minister Macierewicz „zerwał rozmowy” dotyczące systemu Patriot, pozostaje w sprzeczności z udokumentowanym przebiegiem procesu, którego efektem było przygotowanie pierwszej fazy programu zakończonej podpisaniem umowy w 2018 r. System pozyskany w ramach tej fazy znajduje się obecnie na wyposażeniu Sił Zbrojnych RP.

Po piąte – publiczne deklaracje dotyczące możliwości przekazania Ukrainie pocisków do systemu Patriot

W sierpniu 2026 r. sekretarz stanu Magdalena Sobkowiak-Czarnecka publicznie informowała również o możliwości przekazania Ukrainie pocisków do systemu Patriot z polskich zasobów, wskazując, że rozstrzygnięcie w tej sprawie może nastąpić w ciągu najbliższych dni. Informacja dotycząca możliwości uszczuplenia zasobów efektorów przeznaczonych dla polskiego systemu obrony powietrznej ma oczywiste znaczenie dla bezpieczeństwa państwa. Dlatego wymaga ustalenia, czy wypowiedź wiceminister była uzgodnionym stanowiskiem Rady Ministrów i kierownictwa MON oraz na jakiej podstawie została publicznie przedstawiona. Opisane przypadki nie dotyczą kwestii drugorzędnych. Obejmują skalę rosyjskiego naruszenia polskiej przestrzeni powietrznej, program obrony powietrznej WISŁA, stan zasobów rakiet Patriot, wielomiliardowe zamówienia na uzbrojenie oraz perspektywy eksportowe polskiego przemysłu obronnego. Powtarzalność tego rodzaju wypowiedzi rodzi zatem pytanie nie tylko o jakość komunikacji Ministerstwa Obrony Narodowej, ale przede wszystkim o przygotowanie merytoryczne osoby pełniącej funkcję sekretarza stanu odpowiedzialnego za sprawy dotyczące bezpieczeństwa Rzeczypospolitej Polskiej.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Premiera z następującymi pytaniami:

1. Czy w ocenie prezesa Rady Ministrów Magdalena Sobkowiak-Czarnecka posiada odpowiednie przygotowanie merytoryczne, wiedzę i kompetencje do pełnienia funkcji sekretarza stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej?
2. Skąd wiceminister uzyskała informację o około 100 rosyjskich dronach, które miały naruszyć polską przestrzeń powietrzną w nocy z 9 na 10 września 2025 r.? Czy liczba taka znajdowała się w jakimkolwiek meldunku, dokumencie lub informacji przekazanej kierownictwu MON przez Siły Zbrojne RP?
3. Czy wobec publicznego potwierdzenia przez ministra obrony narodowej, że informacja o około 100 dronach była pomyłką, przeprowadzono w MON analizę przyczyn przekazania przez członka kierownictwa resortu tak istotnej nieprawdziwej informacji?
4. Jaka jest dokładna wartość umów wykonawczych dotyczących systemów PIORUN przypadająca na Siły Zbrojne RP, a jaka na zagranicznych uczestników przedsięwzięcia – Litwę, Łotwę i Norwegię?
5. Jaka jest rzeczywista wartość eksportowa polskiego uzbrojenia wynikająca z umowy dotyczącej systemów PIORUN o deklarowanej wartości przekraczającej 8 mld zł i dlaczego przedsięwzięcie, w którym ponad 80 proc. zamówionego sprzętu ma trafić do Sił Zbrojnych RP, było publicznie przedstawiane przez wiceminister jako kontrakt eksportowy o takiej wartości?
6. Proszę o wskazanie wszystkich zawartych, uzgodnionych albo objętych wiążącym zobowiązaniem kontraktów wykonawczych na dostawy uzbrojenia i sprzętu wojskowego produkowanego w Polsce dla innych państw uczestniczących w SAFE, których finansowanie ma pochodzić z ich krajowych alokacji SAFE, z podaniem państwa nabywcy, polskiego producenta, przedmiotu zamówienia, wartości przypadającej na zagranicznego nabywcę oraz wartości finansowanej z SAFE.
7. Jaka jest łączna wartość wskazanych wyżej zagranicznych zamówień dla polskiego przemysłu obronnego finansowanych lub przewidzianych do finansowania z alokacji SAFE innych państw?
8. Na podstawie jakich konkretnych projektów, kontraktów, wiążących deklaracji albo prowadzonych negocjacji Magdalena Sobkowiak-Czarnecka stwierdziła 7 maja 2026 r., że dzięki SAFE do polskiego przemysłu może trafić z zagranicznych zamówień „kilkadziesiąt miliardów złotych”? Proszę o wskazanie projektów składających się na tę kwotę wraz z ich wartością.
9. Czy do wskazywanej przez wiceminister wartości potencjalnego eksportu w ramach SAFE zaliczono wartość polskich zamówień dla Sił Zbrojnych RP albo wartość całego przedsięwzięcia PIORUN przekraczającą 8 mld zł? Jeżeli tak, proszę o wyjaśnienie metodologii pozwalającej zakwalifikować krajowe zamówienia Sił Zbrojnych RP jako eksport polskiego przemysłu.
10. Na jakiej podstawie wiceminister publicznie twierdziła, że Antoni Macierewicz zerwał rozmowy dotyczące zakupu systemu Patriot, skoro za jego kadencji prowadzono negocjacje, 6 lipca 2017 r. podpisano memorandum ze stroną amerykańską i przygotowywano pierwszą fazę programu WISŁA zakończoną podpisaniem umowy LOA w marcu 2018 r.?
11. Czy publiczna wypowiedź Magdaleny Sobkowiak-Czarneckiej dotycząca możliwości przekazania Ukrainie pocisków do systemu Patriot z polskich zasobów oraz zapowiedź rozstrzygnięcia tej kwestii w ciągu najbliższych dni była wcześniej uzgodniona z ministrem obrony narodowej, prezesem Rady Ministrów oraz kierownictwem Sił Zbrojnych RP?
12. Czy prezes Rady Ministrów uważa za dopuszczalne, aby sekretarz stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej przekazywał opinii publicznej informacje dotyczące liczby rosyjskich bezzałogowców, wartości eksportu uzbrojenia, przebiegu strategicznych programów modernizacyjnych oraz możliwości przekazywania zasobów rakietowych Sił Zbrojnych RP, które następnie okazują się niezgodne ze stanem faktycznym, wymagają sprostowania albo nie znajdują potwierdzenia w dostępnych danych?
13. Czy wobec opisanych przypadków prezes Rady Ministrów nadal ma zaufanie do kompetencji Magdaleny Sobkowiak-Czarneckiej i uważa, że powinna ona nadal pełnić funkcję sekretarza stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej?