Interpelacja w sprawie ułatwienia dostępu do zawodu nauczyciela przedszkolnego

Szanowna Pani Minister,

w związku z wejściem w życie rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z dnia 14 września 2023 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli, podnoszącego wymagania dotyczące kwalifikacji nauczycieli przedszkolnych, samorządowcy z terenu województwa lubuskiego reprezentowani przez Zrzeszenie Gmin Województwa Lubuskiego wyrazili swoje zaniepokojenie dotyczące sytuacji kadrowej w placówkach przedszkolnych. Jak podkreślają w swoim stanowisku z dnia 29 lutego 2024 roku zmiany wprowadzone nowym rozporządzeniem powodują w województwie lubuskim, jak i na terenie całego kraju, dostrzegalny trend braku nauczycieli wychowania przedszkolnego. Fakt ten według nich wynika z tego, że rozporządzenie obowiązujące od dnia 3 października 2023 roku znacząco podniosło wymagania dotyczące kwalifikacji kadry wychowania przedszkolnego. Wspomnieć należy, że w poprzednim rozporządzeniu z dnia 1 sierpnia 2017 roku dotykającym tej samej materii wymagania co do nauczycieli wychowania przedszkolnego ograniczały się do konieczności ukończenia co najmniej studiów pierwszego stopnia na kierunku zgodnym z nauczanym przedmiotem oraz posiadania przygotowania pedagogicznego lub ukończenia studiów pierwszego stopnia na kierunku pedagogika w specjalności przygotowującej do pracy z dziećmi w wieku przedszkolnym lub wczesnoszkolnym. Nowy akt wykonawczy wymaga ukończenia, przez osoby ubiegające się o stanowisko nauczyciela przedszkolnego, co najmniej studiów jednolitych magisterskich na kierunku pedagogika przedszkolna i wczesnoszkolna. Jak podkreślają samorządowcy, sytuacja ta wywarła negatywny wpływ na zatrudnienie nowych pracowników przedszkoli. Wyeliminowała z możliwości podjęcia takiej pracy osoby posiadające dyplom ukończenia studiów pierwszego stopnia na wskazanych kierunkach, jak również studentów czwartego i piątego roku studiów magisterskich posiadających odpowiednie przygotowanie. Autorzy stanowiska wskazują, że wobec tych faktów znacząco spadła liczba osób zainteresowanych podjęciem pracy w przedszkolach, gdyż zarobki nauczycieli przedszkolnych i szkolnych są co do zasady takie same przy większym zaangażowaniu godzinowym nauczycieli przedszkolnych oraz braku możliwości korzystania przez nich z walorów placówek feryjnych, do których przedszkola nie należą. Fakt zrównania wymaganych kwalifikacji nauczycieli powoduje, iż osoby, które ukończą studia wskazane w rozporządzeniu decydują się na pracę w szkołach ze względu na korzystniejsze warunki zatrudnienia. Samorządowcy zwracają również uwagę na fakt różnicowania nauczycieli szkolnych i przedszkolnych w zakresie przyznawania między innymi tzw. bonów na laptopy, które nie przysługują nauczycielom wychowania przedszkolnego i wczesnoszkolnego. Podnoszą przy tym argument, że nauczyciele przedszkolni i wczesnoszkolni, tak samo jak pozostali, przygotowują materiały do prowadzenia zajęć dydaktycznych i wychowawczych, a mimo to nie są objęci programem umożliwiającym zakup przeznaczonych do tego środków.

Wobec przedstawionych powyżej faktów proszę o odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy i w jakim terminie planowana jest przez resort zmiana rozporządzenia dotyczącego kwalifikacji wymaganych od nauczycieli w zakresie umożliwienia absolwentom studiów pierwszego stopnia oraz studiów podyplomowych podjęcia pracy w placówkach przedszkolnych?
2. Czy resort planuje wprowadzić nowe rozwiązania, związane z poprawą sytuacji kadrowej w przedszkolach, jeśli tak, to jakie?
3. Czy przewidywane są ułatwienia w kształceniu i dokształcaniu nauczycieli przedszkolnych w stosunku do obowiązujących obecnie przepisów?
4. Czy przewiduje się uelastycznienie systemu kształcenia nauczycieli przedszkolnych pozwalające na wybranie przez nich formy nauki dostosowanej do ich indywidualnych potrzeb oraz sytuacji życiowej?
5. Czy i w jakim zakresie resort planuje uwzględnić potrzeby nauczycieli przedszkolnych w zakresie przygotowania materiałów do zajęć dydaktycznych i wychowawczych?

Z poważaniem

dr Anita Kucharska-Dziedzic
Posłanka na Sejm RP