Interpelacja w sprawie zmian systemowych w zakresie funkcjonowania domów pomocy społecznej

Szanowna Pani Minister!

Osoby zarządzające domami pomocy społecznej borykają się z wieloma problemami. Na jednym ze spotkań przedstawiono mi postulaty, których realizacja przyczyniłaby się do sprawniejszego funkcjonowania DPS-ów. Jak mi wskazano, aby móc myśleć o przyszłości i działaniu tych jednostek na wyższym poziomie, zmiany są niewątpliwie potrzebne.

Przede wszystkim DPS-y zmagają się dziś z wakatami na stanowiskach: pielęgniarki, opiekuna medycznego, opiekuna i fizjoterapeuty, które często są wynikiem rezygnacji z pracy na rzecz placówek ochrony zdrowia. Aby poradzić sobie z tym problemem, proponuje się: finansowanie etatów pielęgniarskich w DPS-ach przez Ministerstwo Zdrowia lub wprowadzenie nowej usługi – produktu finansowanego przez NFZ na rzecz wyłącznie mieszkańców DPS-ów; zmianę tabel wynagradzania dla opiekunów i fizjoterapeutów pracujących w DPS-ach na porównywalne do tabel wynagradzania w placówkach służby zdrowia; wprowadzenie wyższych dodatków za pracę w godzinach nocnych (jak w ZOL-ach i szpitalach); wprowadzenie dodatków za pracę w dni świąteczne.

Kolejną kwestią jest nieobłożenie miejsc w DPS-ach, ponieważ brakuje środków finansowych w budżetach gmin na umieszczenie w nich osób, stąd wstrzymuje się je bądź celowo przedłuża procedury administracyjne. Długotrwałe nieobłożenie miejsc skutkuje deficytami w budżetach jednostek, przy jednakowych drastycznie rosnących kosztach stałych. Rozwiązaniem mogłoby być powołanie dwóch odrębnych organów – kierującego do DPS-ów oraz zobowiązanego do odpłatności. Potrzebne byłyby też zmiany prawne w zakresie odpłatności za pobyt w DPS-ach.

Następnym problemem jest obniżenie standardów warunków bytowych w DPS-ach z uwagi na brak źródeł finansowania remontów, zadań inwestycyjnych czy doposażenia, dlatego postuluje się stworzenie celowych programów wyłącznie dla DPS-ów na zadania inwestycyjne, remontowe i doposażenie. Proponuje się także odblokowanie możliwości pozyskiwania przez DPS-y środków unijnych na cele infrastrukturalne.

Dodatkowe sygnalizowane przez środowisko domów pomocy społecznej zagadnienia dotyczą m.in.:

1) zrównania kosztów utrzymania mieszkańców umieszczonych przed i po 2004 r.;

2) umożliwienia pozyskiwania dodatkowych środków na cele działalności statutowej poprzez przywrócenie możliwości osiągania dochodów własnych;

3) umożliwienia swobodnego dysponowania wolnymi miejscami statutowymi w ramach posiadanych miejsc pod opiekę krótkoterminową bez zmiany decyzji wojewody w zakresie liczby miejsc całodobowych;

4) wprowadzenia podopiecznych DPS do grona beneficjentów świadczenia wspierającego;

5) uznania i uregulowania prawnego kwestii nieprzestrzegania regulaminu DPS w zakresie bezpieczeństwa, zakłócania porządku i miru domowego przez podopiecznego, będącego podstawą do stwierdzenia marnotrawienia przyznanego świadczenia, a w konsekwencji powodem do uchylenia decyzji kierującej i umieszczającej;

6) wprowadzenia możliwości ponoszenia dobrowolnej pełnej odpłatności za pobyt (bez postępowania alimentacyjnego).

Mając na uwadze powyższe, uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Jak Pani Minister ustosunkuje się do każdego ze wskazanych wyżej problemów, które odczuwają osoby prowadzące domy pomocy społecznej i ich mieszkańcy?
2. Czy ministerstwo pracuje nad zmianami systemowymi w zakresie funkcjonowania domów pomocy społecznej? Jeśli tak, których obszarów dotyczą i na jakim etapie są przedmiotowe prace?

Z wyrazami szacunku

Posłanka Katarzyna Osos