Interpelacja w sprawie rozszerzenia uprawnień posiadaczy prawa jazdy kategorii B

Szanowny Panie Ministrze,

obowiązujące obecnie przepisy umożliwiają osobom posiadającym prawo jazdy kategorii B przez okres co najmniej 3 lat kierowanie motocyklem o pojemności skokowej silnika nieprzekraczającej 125 cm³, mocy nieprzekraczającej 11 kW oraz stosunku mocy do masy własnej nieprzekraczającym 0,1 kW/kg.

Rozwiązanie to funkcjonuje w Polsce od 2014 r. i umożliwiło części kierowców posiadających doświadczenie w ruchu drogowym korzystanie z motocykli bez konieczności uzyskiwania odrębnej kategorii prawa jazdy. Jednocześnie pojawiają się postulaty dotyczące dostosowania obowiązujących regulacji do współczesnych parametrów technicznych motocykli oraz stworzenia rozwiązania pośredniego pomiędzy obecnymi uprawnieniami wynikającymi z kategorii B a pełnymi kategoriami motocyklowymi.

Jednym z podnoszonych problemów jest uzależnienie zakresu uprawnienia m.in. od pojemności skokowej silnika. Parametr ten nie zawsze odpowiada rzeczywistym osiągom pojazdu. Motocykle o różnych pojemnościach mogą posiadać zbliżoną moc, masę oraz charakterystykę, podczas gdy pojazdy o tej samej pojemności mogą istotnie różnić się dynamiką. Z punktu widzenia bezpieczeństwa ruchu drogowego zasadne wydaje się więc przeanalizowanie, czy bardziej adekwatnymi kryteriami nie byłyby przede wszystkim moc pojazdu oraz stosunek jego mocy do masy własnej.

Rozważenia wymaga w związku z tym możliwość stworzenia dodatkowego, ograniczonego uprawnienia dla kierowców posiadających kategorię B przez co najmniej 3 lata, które po odbyciu obowiązkowego szkolenia praktycznego pozwalałoby na kierowanie motocyklami o mocy nieprzekraczającej 20 kW oraz stosunku mocy do masy własnej nieprzekraczającym 0,15 kW/kg, bez stosowania dodatkowego ograniczenia pojemności skokowej silnika. Proponowane rozwiązanie nie oznaczałoby przyznania pełnych uprawnień kategorii A. Stanowiłoby natomiast rozwiązanie pośrednie, skierowane do doświadczonych uczestników ruchu drogowego, którzy zamierzają korzystać z motocykli o umiarkowanych osiągach.

Istotnym elementem takiego rozwiązania powinno być obowiązkowe szkolenie praktyczne, przykładowo w wymiarze 10 godzin, obejmujące przede wszystkim umiejętności specyficzne dla kierowania motocyklem, takie jak prawidłowe operowanie pojazdem, manewrowanie przy małych prędkościach, prawidłowe i awaryjne hamowanie, omijanie przeszkód, pokonywanie zakrętów, reagowanie na utratę przyczepności oraz jazdę w rzeczywistym ruchu drogowym. Tak skonstruowany system opierałby się zatem nie tylko na doświadczeniu wynikającym z kilkuletniego posiadania prawa jazdy kategorii B, ale także na dodatkowym przygotowaniu praktycznym kierującego oraz ograniczeniu rzeczywistych parametrów wpływających na dynamikę motocykla.

Należy podkreślić, że proponowany limit 20 kW, odpowiadający około 27 KM, pozostawałby istotnie poniżej limitu 35 kW przewidzianego dla kategorii A2. Jednocześnie wyższa niż obecnie dostępna moc mogłaby mieć znaczenie podczas włączania się do ruchu, wyprzedzania, jazdy poza obszarem zabudowanym, poruszania się drogami o wyższych dopuszczalnych prędkościach czy przewożenia pasażera.

Propozycja nie powinna być przy tym rozpatrywana jako liberalizacja pozbawiona dodatkowych wymogów bezpieczeństwa. Przeciwnie – obecnie kierowca spełniający warunek trzyletniego posiadania kategorii B może korzystać z motocykla o określonych parametrach bez obowiązkowego szkolenia motocyklowego. W proponowanym modelu rozszerzenie parametrów dostępnych pojazdów zostałoby powiązane z obowiązkiem odbycia praktycznego przygotowania do kierowania jednośladem.

Warto również zwrócić uwagę na transportowy wymiar proponowanego rozwiązania. Motocykl może stanowić nie tylko pojazd rekreacyjny, ale także pełnoprawny środek codziennego transportu. Zwiększenie dostępności motocykli o umiarkowanych parametrach może w określonych warunkach stanowić alternatywę dla samochodów osobowych, szczególnie na obszarach miejskich, gdzie istotnym problemem jest przepustowość infrastruktury oraz ograniczona liczba miejsc parkingowych. Ewentualne dodatkowe uprawnienie mogłoby być potwierdzane odpowiednim kodem wpisanym do prawa jazdy kategorii B, bez konieczności tworzenia nowej kategorii prawa jazdy. Pozwalałoby to na jednoznaczne określenie zakresu uprawnienia oraz jego weryfikację przez właściwe organy.

Mając powyższe na uwadze, zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

1. Czy Ministerstwo Infrastruktury prowadzi lub planuje przeprowadzenie analizy możliwości rozszerzenia uprawnień posiadaczy prawa jazdy kategorii B w zakresie kierowania motocyklami?

2. Czy ministerstwo rozważa odejście od pojemności skokowej silnika jako jednego z podstawowych kryteriów określających motocykle, którymi mogą kierować posiadacze prawa jazdy kategorii B, na rzecz kryteriów odnoszących się przede wszystkim do mocy oraz stosunku mocy do masy własnej pojazdu?

3. Czy zdaniem ministerstwa możliwe byłoby wprowadzenie rozwiązania umożliwiającego osobom posiadającym prawo jazdy kategorii B przez co najmniej 3 lata, po ukończeniu obowiązkowego szkolenia praktycznego, kierowanie motocyklami o mocy do 20 kW oraz stosunku mocy do masy własnej do 0,15 kW/kg, bez ograniczenia pojemności skokowej silnika?

4. Czy ministerstwo przeprowadzało analizy dotyczące wpływu obecnie funkcjonującego od 2014 r. uprawnienia posiadaczy kategorii B do kierowania motocyklami do 125 cm³ na bezpieczeństwo ruchu drogowego, w szczególności w zakresie liczby wypadków i kolizji z udziałem osób korzystających z tego uprawnienia? Jeżeli tak, jakie są wyniki tych analiz?

5. Czy ministerstwo dostrzega możliwość powiązania ewentualnego rozszerzenia uprawnień z obowiązkowym szkoleniem praktycznym dotyczącym prowadzenia motocykla, bez konieczności odbywania pełnego kursu oraz egzaminu wymaganego dla kategorii A?

6. Czy możliwe byłoby potwierdzanie takiego dodatkowego uprawnienia odpowiednim kodem wpisywanym do prawa jazdy kategorii B?

7. Czy ministerstwo analizowało zgodność takiego rozwiązania z obowiązującymi oraz nowymi regulacjami prawa Unii Europejskiej dotyczącymi praw jazdy, w tym możliwość stosowania odpowiednich kodów i zasad równoważności uprawnień?

8. Czy ministerstwo planuje podjęcie prac legislacyjnych zmierzających do modyfikacji obecnych zasad kierowania motocyklami przez posiadaczy prawa jazdy kategorii B? Jeżeli tak, jaki jest przewidywany zakres oraz harmonogram tych prac?