Interpelacja w sprawie finansowania z publicznych środków studiów obywateli Ukrainy na polskich uczelniach od dnia 24 lutego 2022 r.

W odpowiedzi na interpelację nr 17472 dotyczącą przyjazdów zagranicznych studentów do Polski z państw spoza Unii Europejskiej przedstawiono częściowe dane dotyczące wiz, pobytów, absolwentów oraz osób przerywających studia. Odpowiedź ta nie zawiera jednak pełnej informacji o kosztach ponoszonych przez państwo polskie w związku z kształceniem cudzoziemców, w tym obywateli Ukrainy. Nie wskazano, ilu obywateli Ukrainy studiowało w Polsce odpłatnie, ilu korzystało z bezpłatnego kształcenia na uczelniach publicznych, ilu otrzymywało stypendia finansowane ze środków publicznych, ani ile łącznie kosztowało to polski budżet.

Sprawa wymaga wyjaśnienia, ponieważ po wybuchu konfliktu zbrojnego na Ukrainie wprowadzono szczególne rozwiązania dotyczące obywateli Ukrainy, w tym także w obszarze szkolnictwa wyższego. Z publicznie dostępnych informacji Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego wynika, że od cudzoziemców korzystających z ochrony czasowej nie pobiera się opłat za kształcenie na studiach stacjonarnych w języku polskim na uczelniach publicznych. Oznacza to, że istotna część kosztów kształcenia takich osób może być ponoszona przez polski system publiczny, a więc pośrednio przez polskich podatników.

Nie kwestionując prawa do pomocy osobom rzeczywiście potrzebującym, należy podkreślić, że opinia publiczna ma prawo wiedzieć, jaka jest skala tego finansowania, ile ono kosztuje, ilu studentów korzystających z publicznych środków rzeczywiście ukończyło studia, a ilu przerwało naukę lub nie ukończyło programu kształcenia. Państwo powinno posiadać pełną wiedzę czy środki publiczne są wydawane odpowiedzialnie, celowo i w sposób podlegający realnej kontroli.

W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Ilu obywateli Ukrainy studiowało na polskich uczelniach w latach akademickich 2021/2022, 2022/2023, 2023/2024, 2024/2025 oraz 2025/2026, z podziałem na uczelnie publiczne i niepubliczne, studia stacjonarne i niestacjonarne, studia w języku polskim i językach obcych oraz poziom kształcenia?

2. Ilu obywateli Ukrainy w poszczególnych latach od dnia 24 lutego 2022 roku korzystało z bezpłatnego kształcenia na polskich uczelniach publicznych, w szczególności na podstawie ochrony czasowej, Karty Polaka, decyzji o polskim pochodzeniu, pobytu stałego, statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej, programów stypendialnych lub innych podstaw prawnych?

3. Jaki był łączny koszt kształcenia obywateli Ukrainy na polskich uczelniach poniesiony ze środków publicznych w latach 2022, 2023, 2024, 2025 oraz 2026, z podziałem na koszt subwencji dla uczelni publicznych, refundacji, dotacji, programów stypendialnych, świadczeń pomocy materialnej oraz innych form wsparcia?

4. Ilu obywateli Ukrainy otrzymywało w latach 2022-2026 stypendia, zapomogi, świadczenia socjalne, stypendia rektora, stypendia NAWA, stypendia z programów międzynarodowych lub inne świadczenia finansowane w całości albo częściowo ze środków publicznych, oraz jaka była łączna wartość tych świadczeń w każdym roku?

5. Ilu obywateli Ukrainy studiujących w Polsce w latach 2022-2026 płaciło czesne ze środków własnych, a ilu było zwolnionych z opłat za studia, z podziałem na podstawę zwolnienia, uczelnię publiczną i niepubliczną, tryb studiów oraz język kształcenia?

6. Ilu obywateli Ukrainy, którzy od dnia 24 lutego 2022 roku korzystali z bezpłatnego kształcenia lub innych form publicznego finansowania, ukończyło studia, ilu przerwało studia, ilu zostało skreślonych z listy studentów, ilu nie zaliczyło pierwszego roku, a ilu nie ukończyło programu studiów?

7. Jaka była łączna kwota środków publicznych wydatkowanych na obywateli Ukrainy, którzy korzystali z bezpłatnego kształcenia, stypendiów lub innych form wsparcia, a następnie przerwali studia, zostali skreśleni z listy studentów albo nie ukończyli programu studiów?

8. Ilu obywateli Ukrainy, którzy rozpoczęli studia w Polsce od dnia 24 lutego 2022 roku, otrzymało wizę D09, zezwolenie pobytowe lub korzystało z innej podstawy legalnego pobytu związanej bezpośrednio lub pośrednio ze studiami, a ilu z nich faktycznie podjęło studia i kontynuowało naukę po pierwszym roku?

9. Czy organy państwa są w stanie powiązać dane dotyczące finansowania studiów obywatela Ukrainy ze środków publicznych z danymi dotyczącymi przebiegu jego studiów, skreślenia z listy studentów, utraty statusu studenta, zmiany podstawy pobytu oraz opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej?

10. Czy rząd planuje przeprowadzenie audytu kosztów kształcenia obywateli Ukrainy w Polsce od dnia 24 lutego 2022 roku, obejmującego zarówno koszty poniesione przez uczelnie publiczne i budżet państwa, jak i skuteczność wydatkowania tych środków mierzoną liczbą osób kończących studia?

11. Czy rząd planuje wprowadzenie mechanizmu, zgodnie z którym cudzoziemiec korzystający z bezpłatnego kształcenia lub stypendium finansowanego ze środków publicznych, który bez uzasadnionej przyczyny nie podejmuje studiów, porzuca studia albo zostaje skreślony z listy studentów, będzie objęty analizą pod kątem zasadności dalszego finansowania, zwrotu świadczeń lub kontroli legalności pobytu?

12. Czy rząd zamierza publikować coroczny raport dotyczący kosztów kształcenia cudzoziemców w Polsce, w tym obywateli Ukrainy, obejmujący liczbę studentów, liczbę absolwentów, liczbę osób przerywających studia, wysokość wypłaconych świadczeń oraz łączne koszty poniesione przez polski budżet?

Wnoszę o przedstawienie odpowiedzi w formie tabelarycznej, z podziałem na lata 2022, 2023, 2024, 2025 i 2026, uczelnie publiczne i niepubliczne, poziom studiów, tryb studiów, język kształcenia, podstawę zwolnienia z opłat, rodzaj świadczenia oraz źródło finansowania. W przypadku braku możliwości udzielenia odpowiedzi na którekolwiek pytanie proszę o jednoznaczne wskazanie, czy przyczyną jest brak danych, brak integracji systemów, brak podstawy prawnej do przetwarzania danych, czy brak prowadzenia takich analiz przez właściwe organy państwa.