Interpelacja w sprawie wysokości mandatów i nakładanych na kierowców kar

Szanowny Panie Ministrze,

straciłem już orientację, kto w Polsce odpowiada za wysokość mandatów i nakładanych kar na kierowców. Komunikaty docierające do społeczeństwa wyglądają momentami jak prześciganie się w tym, kto i ile jeszcze może dołożyć kierowcom. Co takiego się stało, że postawiono wszystko na głowie? Media nagłaśniają zachowania kilku skrajnie nieodpowiedzialnych kierowców, a później kolejne zaostrzenia kar dotykają miliony zwykłych osób, którym czasami zdarzy się popełnić błąd lub wykroczenie niemające realnego wpływu na bezpieczeństwo.

Przytoczę kilka przykładów, które - nie tylko jako poseł, ale przede wszystkim jako kierowca z ponad 40-letnim stażem - uważam za absurdalne lub wymagające przynajmniej ponownego przeanalizowania.

1. Nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu – 1500 zł mandatu i 15 punktów karnych.
W przypadku ewidentnego stworzenia zagrożenia nie ma o czym dyskutować. Problem polega jednak na tym, że wiele sytuacji jest niejednoznacznych i podlegających indywidualnej ocenie. Sam przepis również od początku budzi kontrowersje i, moim zdaniem, może dawać pieszym złudne poczucie bezpieczeństwa. Jeżeli natomiast kierowcy zostanie przypisana tzw. recydywa, kara może wzrosnąć do 3000 zł.

2. Wyprzedzanie na przejściu dla pieszych, nawet gdy nie ma na nim żadnego pieszego, szczególnie na szerokich, wielopasmowych ulicach w dużych miastach. Również w takich przypadkach przewidziane są bardzo wysokie sankcje, niezależnie od tego, czy faktycznie doszło do stworzenia jakiegokolwiek zagrożenia.

3. Przekroczenie prędkości o 50–70 km/h – mandat w wysokości 2000 lub 2500 zł, w zależności od okoliczności, oraz punkty karne. Trudno czasami zrozumieć logikę i proporcje pomiędzy poszczególnymi wykroczeniami oraz przypisanymi im karami.

4. Trzymanie lub używanie telefonu – nawet w sytuacji, gdy samochód stoi w korku, na czerwonym świetle czy w innym miejscu, gdzie nie uczestniczy faktycznie w ruchu – wiąże się z mandatem w wysokości 500 zł i aż 12 punktami karnymi.

5. Niezapięte pasy bezpieczeństwa – oczywiście każdy powinien korzystać z pasów, jednak konsekwencje tego zachowania dotyczą przede wszystkim samego kierowcy lub pasażera. Państwo coraz częściej wkracza w sferę indywidualnej odpowiedzialności obywatela, nakładając kolejne zakazy i sankcje.

Chciałbym więc grzecznie zapytać: kto opracowuje taki system kar i według jakich kryteriów ustalana jest ich wysokość? Czy celem jest rzeczywiście poprawa bezpieczeństwa ruchu drogowego, czy przede wszystkim nakładanie coraz wyższych mandatów, przyznawanie coraz większej liczby punktów karnych, odbieranie uprawnień do kierowania pojazdami oraz zwiększanie wpływów do budżetu?

Nie kwestionuję konieczności zdecydowanego karania kierowców, którzy świadomie stwarzają realne zagrożenie dla innych uczestników ruchu. Jednak coraz częściej odnoszę wrażenie, że zamiast indywidualnej oceny stopnia zagrożenia stosuje się zasadę: zaostrzyć przepisy, podnieść mandaty i zwiększyć liczbę punktów karnych. Czy naprawdę nie nadszedł czas, aby cały system kar dla kierowców ponownie przeanalizować pod kątem proporcjonalności, rzeczywistego zagrożenia oraz zdrowego rozsądku?

Proszę o wskazanie, kto konkretnie odpowiada za przygotowywanie propozycji wysokości mandatów i punktów karnych oraz czy ministerstwo planuje kompleksowy przegląd obecnego systemu kar nakładanych na kierowców.

Z poważaniem

Poseł na Sejm RP
Robert Dowhan