Interpelacja w sprawie stosowania przepisów dotyczących opodatkowania podatkiem VAT świadczeń realizowanych przez przedsiębiorców na rzecz uchodźców z Ukrainy w ramach systemu pomocy organizowanego przez organy publiczne

Szanowny Panie Ministrze,

na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora, w związku z wykonywaniem mandatu posła na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, zwracam się do Pana Ministra z interpelacją dotyczącą stosowania przepisów podatku od towarów i usług wobec przedsiębiorców, którzy w latach 2022–2024 realizowali świadczenia polegające na zapewnieniu zakwaterowania i wyżywienia obywatelom Ukrainy w ramach systemu pomocy organizowanego przez organy administracji publicznej.

Do mojego biura poselskiego wpłynęło wystąpienie przedsiębiorcy prowadzącego działalność w branży hotelarskiej, który zwrócił uwagę na wątpliwości dotyczące sposobu opodatkowania podatkiem VAT świadczeń wykonywanych na rzecz uchodźców z Ukrainy po wybuchu pełnoskalowej wojny w 2022 roku. Z przedstawionych informacji wynika, że świadczenia były realizowane na podstawie zasad organizowanych przez organy publiczne i finansowane według stawek określanych przez właściwe instytucje.

Autor wystąpienia wskazuje, że przedsiębiorcy podejmowali działania w sytuacji nadzwyczajnej, odpowiadając na apel państwa oraz samorządów o zapewnienie natychmiastowej pomocy osobom uciekającym przed wojną. Jednocześnie podnosi, że obecnie część rozliczeń podatkowych z tamtego okresu jest kwestionowana przez organy Krajowej Administracji Skarbowej, co – w jego ocenie – rodzi wątpliwości dotyczące jednolitości stosowania prawa oraz pewności obrotu prawnego.

Pragnę podkreślić, że przedmiotem niniejszej interpelacji nie jest ocena zasadności indywidualnej sprawy ani ingerowanie w prowadzone postępowania podatkowe lub sądowe. Rolą posła, wynikającą z ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora, jest uzyskiwanie informacji od organów administracji publicznej oraz wyjaśnianie kwestii mających znaczenie dla obywateli i funkcjonowania państwa. Interpelacja ma zatem charakter systemowy i zmierza do uzyskania stanowiska Ministerstwa Finansów w sprawie praktyki stosowania obowiązujących przepisów.

Z informacji przekazanych do mojego biura wynika również, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu skierował pytania prejudycjalne dotyczące opodatkowania VAT świadczeń polegających na zapewnianiu uchodźcom zakwaterowania i wyżywienia. Sam fakt skierowania pytań prejudycjalnych nie przesądza o wyniku postępowania, jednak wskazuje na istnienie wątpliwości interpretacyjnych wymagających wyjaśnienia.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Jakie jest aktualne stanowisko Ministerstwa Finansów w zakresie opodatkowania podatkiem VAT świadczeń polegających na zapewnieniu zakwaterowania i wyżywienia obywatelom Ukrainy, realizowanych przez przedsiębiorców w ramach systemu pomocy organizowanego przez organy administracji publicznej w latach 2022-2024?
2. Czy w latach 2022-2024 Ministerstwo Finansów lub Krajowa Administracja Skarbowa wydały wytyczne, interpretacje, objaśnienia podatkowe lub inne dokumenty dotyczące sposobu rozliczania podatku VAT od tego rodzaju świadczeń? Jeżeli tak, proszę o wskazanie tych dokumentów.
3. Czy Ministerstwo Finansów dostrzega rozbieżności w praktyce organów Krajowej Administracji Skarbowej dotyczące kwalifikacji podatkowej świadczeń realizowanych przez przedsiębiorców w ramach pomocy uchodźcom z Ukrainy?
4. Czy ministerstwo posiada dane dotyczące liczby prowadzonych kontroli, postępowań podatkowych lub postępowań egzekucyjnych odnoszących się do rozliczenia podatku VAT od wskazanych świadczeń? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie dostępnych informacji.
5. Czy ministerstwo analizowało wpływ zmieniającej się praktyki interpretacyjnej na przedsiębiorców, którzy wykonywali świadczenia zgodnie z zasadami organizacji pomocy obowiązującymi w pierwszych miesiącach wojny?
6. Czy ministerstwo planuje wydanie objaśnień podatkowych lub podjęcie innych działań mających na celu ujednolicenie praktyki stosowania przepisów w analogicznych sprawach?
7. Jak ministerstwo ocenia znaczenie postępowań sądowo-administracyjnych, w tym skierowanych pytań prejudycjalnych, dla dalszego stosowania przepisów w podobnych sprawach?
8. Czy ministerstwo rozważa podjęcie działań legislacyjnych lub interpretacyjnych, które pozwolą jednoznacznie uregulować zasady opodatkowania świadczeń realizowanych przez przedsiębiorców na rzecz państwa w sytuacjach nadzwyczajnych, takich jak kryzysy humanitarne, klęski żywiołowe czy inne działania pomocowe?

Z wyrazami szacunku

Marzena Machałek
Poseł na Sejm RP