Interpelacja w sprawie zapewnienia rolnikom całodobowego dostępu do pomocy lekarza weterynarii, w szczególności w weekendy, święta i w okresach urlopowych

Szanowny Panie Ministrze,

zwracam się z interpelacją w sprawie narastającego problemu braku zapewnionego dostępu do lekarza weterynarii dla rolników utrzymujących zwierzęta gospodarskie w weekendy, święta oraz w okresach urlopowych.

Problem ten ma bezpośredni wpływ zarówno na sytuację ekonomiczną gospodarstw rolnych, jak i na dobrostan oraz ochronę zwierząt przed cierpieniem.

Rolnicy zostają postawieni w sytuacji, w której jego zwierzę wymaga natychmiastowej pomocy weterynaryjnej – przykładowo podczas ciężkiego porodu, komplikacji poporodowych, urazu, nagłego zachorowania czy innego stanu zagrażającego życiu zwierzęcia. Tymczasem w wielu miejscowościach i na terenach wiejskich prywatne gabinety weterynaryjne w weekendy są zamknięte.

W okresie wakacyjnym ten problem staje się jeszcze bardziej dotkliwy. Lekarze weterynarii prowadzący prywatne praktyki również korzystają z urlopów, natomiast rolnik nie może zaplanować, kiedy jego zwierzę zachoruje lub kiedy wystąpi komplikacja wymagająca natychmiastowej interwencji.

W praktyce może to oznaczać wielogodzinne oczekiwanie na pomoc. W przypadku ciężkiego porodu u krowy, lochy, klaczy czy innych zwierząt gospodarskich czas ma często kluczowe znaczenie. Brak szybkiej pomocy może prowadzić do śmierci zwierzęcia, utraty potomstwa, poważnych komplikacji zdrowotnych, a także wymiernych strat finansowych dla gospodarstwa.

Należy również podkreślić, że rolnik nie jest lekarzem weterynarii i nie ma odpowiedniego wykształcenia medycznego, aby samodzielnie wykonywać zabiegi weterynaryjne, podawać określone leki czy wykonywać zastrzyki wymagające wiedzy i doświadczenia zawodowego. Oczekiwanie od hodowcy, że w sytuacji nagłej sam poradzi sobie z problemem medycznym zwierzęcia, nie jest właściwym rozwiązaniem.

Sytuacja ta wydaje się tym bardziej niezrozumiała, że od rolników wymaga się spełniania licznych obowiązków dotyczących utrzymywania zwierząt, ich dobrostanu, dokumentacji, bezpieczeństwa żywności oraz przestrzegania wymogów weterynaryjnych. Kontrole Inspekcji Weterynaryjnej mogą być prowadzone w gospodarstwach i rolnik musi być przygotowany na ich przeprowadzenie oraz współpracę z organami inspekcji.

Rolnicy mają więc obowiązek zapewnienia zwierzętom właściwych warunków utrzymania i opieki, ale w sytuacji nagłej, wymagającej fachowej pomocy medycznej, sami często nie mają możliwości skontaktowania się z lekarzem weterynarii.

Nie chodzi przy tym o ograniczanie prawa prywatnych lekarzy weterynarii do wypoczynku czy urlopu. Chodzi o stworzenie takiego systemu organizacyjnego – całodobowych dyżurów weterynaryjnych dla zwierząt gospodarskich, obejmujących nocną, świąteczną i weekendową pomoc weterynaryjną, aby na danym obszarze zawsze istniała możliwość uzyskania pilnej pomocy weterynaryjnej dla zwierząt gospodarskich – podobnie jak funkcjonują systemy dyżurów w innych zawodach np. nocna i świąteczna opieka zdrowotna lub dyżurujące apteki.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

1. Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi dostrzega problem braku całodobowego i weekendowego dostępu rolników do lekarza weterynarii na terenach wiejskich?
2. Czy ministerstwo prowadzi analizę dostępności lekarzy weterynarii dla gospodarstw utrzymujących zwierzęta gospodarskie w weekendy, święta oraz w okresach urlopowych?
3. Czy jest rozważane wprowadzenie lub współfinansowanie systemu dyżurów lekarzy weterynarii dla zwierząt gospodarskich, obejmującego również weekendy, święta i godziny nocne?
4. Czy byłoby możliwe stworzenie na poziomie powiatów lub województw systemu dyżurów, w ramach którego rolnik miałby dostęp do aktualnego numeru telefonu do lekarza weterynarii pełniącego dyżur?
5. Czy ministerstwo rozważa stworzenie mechanizmu finansowego zachęcającego prywatne praktyki weterynaryjne do zapewniania dyżurów interwencyjnych dla zwierząt gospodarskich?
6. Czy jest możliwe wykorzystanie środków publicznych lub innych dostępnych instrumentów wsparcia do finansowania takiego systemu, tak aby koszty jego funkcjonowania nie obciążały wyłącznie rolników?
7. Czy ministerstwo podejmie działania mające na celu zapewnienie rolnikom informacji o tym, gdzie i pod jakim numerem telefonu mogą uzyskać pilną pomoc weterynaryjną poza standardowymi godzinami pracy gabinetów?
8. Czy ministerstwo rozważy wprowadzenie obowiązku organizacji regionalnych lub powiatowych dyżurów weterynaryjnych dla zwierząt gospodarskich, przy jednoczesnym poszanowaniu prawa lekarzy weterynarii do odpoczynku i urlopu?
9. Jakie działania ministerstwo zamierza podjąć, aby ograniczyć sytuacje, w których zwierzę gospodarskie przez wiele godzin cierpi z powodu braku możliwości uzyskania pilnej pomocy weterynaryjnej?
10. Czy ministerstwo przeprowadzi konsultacje z samorządem lekarsko-weterynaryjnym, powiatowymi lekarzami weterynarii oraz organizacjami rolniczymi w celu wypracowania skutecznego systemu całodobowej pomocy weterynaryjnej dla gospodarstw?

Brak dostępnego lekarza weterynarii w sytuacji nagłego zagrożenia zdrowia lub życia zwierzęcia nie powinien być problemem, z którym rolnik pozostaje sam.

Rolnicy ponoszą odpowiedzialność za utrzymywane zwierzęta, muszą przestrzegać licznych wymogów i podlegają kontroli właściwych służb. Państwo powinno jednak zapewnić im również realną możliwość wykonania tych obowiązków, w szczególności przez stworzenie systemu umożliwiającego szybkie uzyskanie profesjonalnej pomocy w sytuacji nagłej.

Jest to kwestia nie tylko interesu ekonomicznego gospodarstw rolnych, ale przede wszystkim dobrostanu zwierząt i zapobiegania ich niepotrzebnemu cierpieniu.

Uprzejmie proszę Pana Ministra o podjęcie konkretnych działań w celu rozwiązania problemu braku dyżurującego lekarza weterynarii dla rolników, szczególnie w weekendy, święta oraz w okresach urlopowych, oraz o przedstawienie informacji dotyczącej planowanych działań ministerstwa w tym zakresie.