Interpelacja w sprawie pełnego rozliczenia kosztów, organizacji oraz efektów udziału Polski w Wystawie Światowej Expo 2025 Osaka, Kansai

W dniach od 13 kwietnia do 13 października 2025 r. Polska uczestniczyła w Światowej Wystawie EXPO 2025 Osaka, Kansai. Za realizację polskiego udziału odpowiadała przede wszystkim Polska Agencja Inwestycji i Handlu SA, natomiast instytucją nadzorującą projekt było Ministerstwo Rozwoju i Technologii.

Według oficjalnych informacji pawilon Polski odwiedziło ponad 1,3 mln osób, zorganizowano liczne wydarzenia gospodarcze, kulturalne, naukowe, turystyczne i regionalne, a Polska otrzymała kilka międzynarodowych nagród. Władze przedstawiały udział Polski w EXPO jako duży sukces promocyjny i gospodarczy.

Jednocześnie udział Polski w wydarzeniu został sfinansowany ze znaczących środków publicznych. W dokumentach dotyczących programu wieloletniego pojawiała się kwota około 165-166 mln zł, natomiast po zakończeniu EXPO przedstawiciele administracji informowali o koszcie wynoszącym około 180 mln zł. Ponadto w wydatkach budżetowych na rok 2026 przewidziane zostały dalsze środki związane z realizacją programu EXPO 2025.

Przy wydatkowaniu tak znacznej kwoty pieniędzy podatników konieczne jest przedstawienie opinii publicznej nie jedynie ogólnego komunikatu o sukcesie przedsięwzięcia, lecz pełnego i możliwego do zweryfikowania rozliczenia finansowego, organizacyjnego i gospodarczego projektu.

W związku z powyższym zwracam się o odpowiedź na następujące pytania oraz o przedstawienie szczegółowego raportu:

I. Całkowity koszt udziału Polski w EXPO

1. Jaki jest ostateczny, całkowity koszt udziału Polski w EXPO 2025 Osaka, Kansai? Proszę o podanie kwoty z dokładnością do jednego złotego oraz przedstawienie wydatków w podziale na lata 2023, 2024, 2025 i 2026.

2. Proszę o przedstawienie pełnej struktury finansowania przedsięwzięcia, z wyszczególnieniem:

   – środków budżetu państwa,
   – środków PAIH,
   – środków Ministerstwa Rozwoju i Technologii,
   – środków innych ministerstw,środków ambasad i placówek dyplomatycznych,
   – środków instytucji kultury,
   – środków jednostek samorządu terytorialnego,
   – środków spółek Skarbu Państwa,
   – funduszy europejskich,
   – pozostałych źródeł finansowania.

3. Z czego wynika różnica pomiędzy kwotą około 165,74 mln zł zaplanowaną na realizację programu wieloletniego a podawaną po zakończeniu wystawy kwotą około 180 mln zł?

4. Czy około 180 mln zł stanowi ostateczny koszt przedsięwzięcia? Jeżeli nie – jaka jest obecnie pełna kwota wydatków oraz zobowiązań?

5. Czy środki przewidziane na realizację programu EXPO 2025 w budżecie na 2026 r. są już zawarte w podawanej kwocie około 180 mln zł, czy stanowią wydatki dodatkowe?

6. Proszę o przedstawienie pełnego zestawienia wszystkich wydatków projektu, pozycja po pozycji, ze wskazaniem:

   – przedmiotu wydatku,
   – kwoty netto i brutto,
   – daty poniesienia wydatku,
   – podmiotu dokonującego płatności,
   – podmiotu otrzymującego środki,
   – źródła finansowania,
   – numeru umowy lub zamówienia.

II. Pawilon Polski – projekt, budowa, utrzymanie i rozbiórka

1. Jaki był całkowity koszt:

   – przygotowania koncepcji architektonicznej,
   – przygotowania dokumentacji technicznej,
   – budowy pawilonu Polski,
   – wykonania ekspozycji,
   – wyposażenia pawilonu,
   – zagospodarowania terenu,
   – utrzymania technicznego podczas EXPO,
   – ochrony,
   – sprzątania,
   – dostaw mediów,
   – napraw i serwisu,
   – demontażu i rozbiórki pawilonu?

2. Proszę o przekazanie informacji o wszystkich umowach zawartych z RIMOND Japan KK, wraz z:

   – pierwotną wartością każdej umowy,
   – końcową wartością,
   – zakresem zamówienia,
   – terminami realizacji,
   – wszystkimi aneksami,
   – dodatkowymi zamówieniami,
   – ewentualnymi karami umownymi,
   – informacją o podwykonawcach.

3. Dlaczego w postępowaniu dotyczącym generalnego wykonawstwa pawilonu ostatecznie została złożona tylko jedna oferta?

4. Jakie podmioty zaproszono do negocjacji w postępowaniu dotyczącym generalnego wykonawstwa, które z nich podjęły negocjacje i dlaczego pozostałe podmioty nie złożyły ostatecznych ofert?

5. Czy wartość kontraktu na budowę i obsługę pawilonu wzrosła względem pierwotnych założeń? Jeżeli tak – o ile i z jakich powodów?

6. Czy w związku z przygotowaniem pawilonu Polski doszło do opóźnień, dodatkowych kosztów, zmian projektu lub robót dodatkowych? Proszę o wyszczególnienie każdego takiego przypadku.

III. Co stało się z pawilonem Polski i wyposażeniem po zakończeniu EXPO?

1. Co dokładnie stało się po zakończeniu EXPO z:
   – konstrukcją pawilonu,
   – drewnem i elementami budowlanymi,
   – instalacjami,
   – urządzeniami multimedialnymi,
   – ekranami,
   – komputerami,
   – meblami,
   – elementami ekspozycji,
   – wyposażeniem gastronomicznym,
   – dziełami sztuki,
   – eksponatami i pozostałym majątkiem zakupionym za środki publiczne?

2. Które elementy zostały:
   – przewiezione do Polski,
   – przekazane innym instytucjom,
   – sprzedane,
   – zutylizowane,
   – poddane recyklingowi,
   – ozostawione w Japonii?

3. Jeżeli jakiekolwiek składniki majątku zostały sprzedane, proszę o wskazanie przedmiotu sprzedaży, nabywcy, trybu sprzedaży, ceny zakupu oraz ceny sprzedaży.

4. Jakie przychody uzyskano ze sprzedaży elementów pawilonu Polski, jego wyposażenia lub pozostałych składników majątkowych?

5. Jaki był koszt demontażu, transportu, magazynowania, utylizacji oraz zagospodarowania majątku po zakończeniu EXPO?

IV. Wszystkie zamówienia i wykonawcy

1. Proszę o przedstawienie pełnego wykazu wszystkich przedsiębiorstw, fundacji, stowarzyszeń, instytucji, osób prowadzących działalność gospodarczą oraz innych podmiotów, które otrzymały środki publiczne związane z przygotowaniem i realizacją udziału Polski w EXPO.

W przypadku każdego podmiotu proszę podać:
– nazwę,
– przedmiot umowy,
– datę zawarcia umowy,
– tryb wyboru wykonawcy,
– liczbę złożonych ofert,
– wartość pierwotną umowy,
– wartość ostatecznie wypłaconą,
– wszystkie aneksy i zamówienia dodatkowe.

1. Ile zamówień dotyczących EXPO udzielono:
   – w przetargach otwartych,
   – w trybie podstawowym,
   – w trybie negocjacji bez ogłoszenia,
   – z wolnej ręki,
   – bez stosowania przepisów Prawa zamówień publicznych?

2. Proszę o przedstawienie uzasadnienia dla każdego zamówienia, w którym nie zastosowano otwartej procedury konkurencyjnej.

3. Czy jakiekolwiek umowy związane z EXPO zostały rozwiązane, wypowiedziane lub niewykonane w terminie? Czy naliczano wykonawcom kary umowne?

V. Koszty promocji, mediów i komunikacji

1. Jaka łączna kwota została przeznaczona na promocję udziału Polski w EXPO?

2. Proszę o wyszczególnienie wydatków na:
   – reklamy,
   – kampanie internetowe,
   – media społecznościowe,
   – produkcję filmów,
   – fotografie,
   – materiały drukowane,
   – publikacje,
   – gadżety,
   – upominki,
   – działania PR,
   – obsługę medialną,
   – strony internetowe,
   – systemy informatyczne,
   – aplikacje i platformy internetowe,
   – konferencje prasowe,
   – wydarzenia promocyjne organizowane w Polsce i Japonii.

3. Jakie agencje reklamowe, PR, marketingowe, eventowe i medialne wykonywały usługi związane z EXPO i ile każda z nich otrzymała?

4. Czy w związku z EXPO opłacano współpracę z influencerami, twórcami internetowymi, dziennikarzami lub osobami publicznymi? Jeżeli tak – proszę o przedstawienie wykazu takich umów i ich wartości.

VI. Politycy, urzędnicy i delegacje

1. Proszę o przedstawienie pełnego wykazu członków Rady Ministrów, sekretarzy i podsekretarzy stanu oraz innych osób pełniących funkcje publiczne, które uczestniczyły w wyjazdach do Japonii związanych z EXPO.

2. Proszę przy każdej osobie wskazać:
   – imię i nazwisko,
   – stanowisko,
   – termin pobytu,
   – cel wyjazdu,
   – program wizyty,
   – koszt przelotów,
   – klasę podróży,
   – koszt noclegów,
   – wysokość diet,
   – koszty transportu lokalnego,
   – pozostałe wydatki pokryte ze środków publicznych.

3. Ilu łącznie urzędników, pracowników administracji, pracowników PAIH i innych państwowych instytucji odbyło podróże do Japonii w związku z EXPO i jaki był ich łączny koszt?

4. Ilu przedstawicieli jednostek samorządu terytorialnego uczestniczyło w wydarzeniach organizowanych w ramach polskiej obecności na EXPO oraz jaka część kosztów ich udziału została pokryta z pieniędzy publicznych?

VII. Zatrudnienie i obsługa pawilonu

1. Ile osób było zatrudnionych bezpośrednio lub pośrednio przy organizacji i obsłudze polskiej obecności na EXPO?

2. Ile kosztowały:
   – wynagrodzenia,
   – umowy cywilnoprawne,
   – zakwaterowanie pracowników,
   – przeloty,
   – transport,
   – diety,
   – ubezpieczenia,
   – szkolenia,
   – stroje służbowe personelu?

3. Proszę o przedstawienie struktury zatrudnienia oraz łącznych kosztów osobowych projektu w poszczególnych latach.

VIII. Polskie przedsiębiorstwa uczestniczące w EXPO

1. Proszę o przedstawienie pełnej listy polskich przedsiębiorstw uczestniczących w programie gospodarczym EXPO, w tym w Polsko-Japońskim Forum Eksportowym, Forum Inwestycyjnym, prezentacjach branżowych oraz wydarzeniach w Pawilonie Polski.

2. Jakie kryteria decydowały o zakwalifikowaniu przedsiębiorstwa do udziału w poszczególnych wydarzeniach?

3. Czy przedsiębiorcy otrzymywali ze środków publicznych dofinansowanie:
   – podróży,
   – pobytu,
   – stoisk,
   – transportu produktów,
   – materiałów promocyjnych,
   – udziału w wydarzeniach?

Jeżeli tak, proszę o przedstawienie kwot przypadających na poszczególnych beneficjentów.

1. Jakie konkretne polskie produkty, technologie, usługi i marki były prezentowane podczas EXPO? Proszę o przedstawienie pełnego wykazu.

2. Jakie firmy i projekty zostały zaprezentowane w ramach instalacji „Plantacja Idei“ i na jakich zasadach dokonano ich wyboru?

IX. Rzeczywiste efekty gospodarcze

1. Ile konkretnych kontaktów biznesowych zostało nawiązanych dzięki udziałowi Polski w EXPO?

2. Ile umów handlowych, kontraktów, listów intencyjnych, porozumień inwestycyjnych oraz innych zobowiązań gospodarczych zawarto bezpośrednio w związku z EXPO?

3. Jaka jest łączna wartość tych kontraktów i inwestycji?

4. Ile polskich przedsiębiorstw rozpoczęło eksport do Japonii lub innych państw Azji w rezultacie udziału w EXPO?

5. Jaka była wartość sprzedaży produktów i usług polskich przedsiębiorstw, którą można bezpośrednio powiązać z kontaktami nawiązanymi podczas EXPO?

6. Czy administracja prowadzi monitoring efektów gospodarczych EXPO w perspektywie roku, dwóch i pięciu lat? Jakie wskaźniki zostały przyjęte?

7. Jakie konkretne nowe inwestycje japońskich przedsiębiorstw w Polsce zostały zainicjowane w wyniku EXPO?

8. Przedstawiciele rządu informowali o przygotowywanych w Polsce projektach japońskich przedsiębiorstw związanych m.in. z przyszłą odbudową Ukrainy. Jakie są obecnie losy tych projektów, jaka jest ich wartość i na jakim znajdują się etapie?

X. Program kulturalny, naukowy, turystyczny i regionalny

1. Proszę o przedstawienie pełnego wykazu wszystkich wydarzeń kulturalnych organizowanych w ramach udziału Polski w EXPO, wraz z kosztem każdego wydarzenia.

2. Proszę wskazać wszystkich artystów, zespoły, wykonawców, producentów i instytucje uczestniczące w programie oraz wysokość środków publicznych przeznaczonych na ich udział.

3. Proszę o przedstawienie analogicznego zestawienia dotyczącego:
   – programu naukowego,
   – programu turystycznego,
   – programów regionalnych,
   – wydarzeń gospodarczych,
   – programu polityczno-dyplomatycznego.

4. Jakie województwa, miasta i inne jednostki samorządowe uczestniczyły w EXPO i ile środków publicznych przeznaczyły na swoją obecność?

XI. Ponad 100 wydarzeń – pełne rozliczenie

1. Według informacji podawanych przez administrację w związku z EXPO zrealizowano ponad 100 wydarzeń promujących polską gospodarkę, kulturę i technologie. Proszę o przedstawienie tabeli zawierającej dla każdego wydarzenia oddzielnie:
   – nazwę,
   – datę,
   – miejsce,
   – organizatora,
   – współorganizatorów,
   – liczbę uczestników,
   – cel wydarzenia,
   – pełny koszt,
   – źródło finansowania,
   – wykonawców,
   – osiągnięte rezultaty.

XII. Audyty, kontrola i odpowiedzialność

1. Czy projekt udziału Polski w EXPO był przedmiotem audytu:
   – PAIH,
   – Ministerstwa Rozwoju i Technologii,
   – Kancelarii Prezesa Rady Ministrów,
   – Najwyższej Izby Kontroli,
   – innych instytucji?

2. Czy w toku realizacji projektu stwierdzono nieprawidłowości, przekroczenia budżetu, opóźnienia, naruszenia procedur zakupowych albo przypadki niegospodarności?

3. Czy w związku z organizacją EXPO prowadzone były kontrole, postępowania wyjaśniające, dyscyplinarne albo zawiadomienia do organów ścigania?

4. Kto personalnie odpowiadał na poszczególnych etapach za:
   – przygotowanie programu,
   – finanse,
   – zamówienia publiczne,
   – budowę pawilonu Polski,
   – ekspozycję,
   – program gospodarczy,
   – program kulturalny,
   – promocję,
   – rozliczenie projektu?

XIII. Pełny raport dla opinii publicznej

1. Czy Rada Ministrów, Ministerstwo Rozwoju i Technologii lub PAIH przygotowały kompleksowy raport końcowy z realizacji udziału Polski w EXPO 2025, obejmujący zarówno wydatki, jak i osiągnięte rezultaty?

2. Jeżeli taki raport istnieje, proszę o jego przekazanie w całości wraz ze wszystkimi załącznikami.

3. Jeżeli taki raport nie został przygotowany – dlaczego, mimo wydatkowania około 180 mln zł środków publicznych, nie dokonano pełnego i publicznego rozliczenia projektu?

4. Czy rząd zamierza opublikować w jednym miejscu pełne rozliczenie projektu obejmujące:
   – wszystkie faktury i wydatki,
   – wykaz wszystkich umów,
   – wykonawców i podwykonawców,
   – wykaz wydarzeń,
   – wykaz delegacji,
   – listę przedsiębiorstw,
   – wykorzystanie majątku,
   – efekty gospodarcze,
   – raporty z audytów i kontroli?

Wnoszę o przedstawienie danych nie wyłącznie w formie opisowej, ale – w zakresie, w jakim jest to możliwe – również w postaci szczegółowych tabel oraz zestawień elektronicznych, umożliwiających ustalenie rzeczywistego kosztu każdego elementu polskiego udziału w EXPO 2025 Osaka, Kansai.

Przy wydatkowaniu środków publicznych liczonych w setkach milionów złotych samo wskazywanie liczby odwiedzających oraz zdobytych nagród nie może zastępować pełnej przejrzystości finansowej. Polacy mają prawo wiedzieć na co dokładnie wydano każdą złotówkę, kto ją otrzymał oraz jakie konkretne i mierzalne korzyści dla polskiej gospodarki uzyskano w zamian.