Interpelacja w sprawie dopuszczenia JST do wnioskowania o środki z puli dla organizacji pozarządowych w ramach programu Aktywni Seniorzy - ASY w celu ich regrantingu

Szanowna Pani Pełnomocnik,

rządowy program ASY opiera się na słusznym założeniu kompleksowego wspierania polityki senioralnej. Organizacje senioralne zgłaszają mi jednak bariery, które uniemożliwiają im pełne korzystanie z programu. O dotacje w ramach m.in. Priorytetów I, II i IV na tzw. zadania miękkie mogą ubiegać się jedynie organizacje pozarządowe oraz podmioty wymienione w ustawie o działalności pożytku publicznego. Wykluczone są jednak jednostki samorządu terytorialnego.

Taki model, choć z perspektywy centralnej wydaje się przejrzysty, w praktyce uderza w mniejsze, oddolne podmioty na szczeblu lokalnym, takie jak koła gospodyń wiejskich, małe fundacje, stowarzyszenia czy uniwersytety trzeciego wieku. Organizacje te zrzeszają wielu seniorów, ale nie dysponują zapleczem administracyjno-księgowym pozwalającym na bezpośrednie wnioskowanie do ministerstwa i późniejsze, rygorystyczne rozliczanie dotacji rządowych. Obawa przed popełnieniem drobnego błędu księgowego i koniecznością zwrotu środków skutecznie zniechęca je do aktywności. Z tego powodu w niektórych powiatach brakuje organizacji, które decydują się na ubieganie o dotacje.

Rozwiązaniem problemu może być wprowadzenie zmian do programu „Aktywni Seniorzy – ASY“, które pozwolą jednostkom samorządu terytorialnego na pełnienie funkcji „lokalnego operatora“. Gminy i powiaty powinny otrzymać możliwość aplikowania o środki z puli przeznaczonej na zadania miękkie, pod warunkiem zlecenia ich realizacji lokalnym organizacjom pozarządowym – w trybie otwartych konkursów, ofert lub regrantingu określonego w ustawie o pożytku publicznym.

Dzięki takiemu rozwiązaniu samorząd, dysponujący profesjonalnym aparatem urzędniczym i działami finansowymi, wziąłby na siebie ciężar biurokratyczny podczas gdy organizacje pozarządowe mogłyby skupić się wyłącznie na merytorycznej pracy z seniorami, rozliczając się lokalnie z gminą, na znacznie prostszych zasadach. Takie rozwiązanie proponują same zainteresowane organizacje.

W związku z powyższym zwracam się do Pani Pełnomocnik z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy rząd rozważy zmianę regulaminu programu „Aktywni Seniorzy – ASY“ tak, aby jednostki samorządu terytorialnego mogły aplikować o środki z puli przeznaczonej obecnie wyłącznie dla NGO, pod warunkiem ich obowiązkowego przekazania organizacjom w formie regrantingu lub zlecenia zadań publicznych?

2. Czy Pani dostrzega opisane w powyższej interpelacji zjawisko, w którym wymogi programów rządowych faworyzują duże organizacje, wykluczając jednocześnie małe, wiejskie i gminne stowarzyszenia, które nie mają budżetów na profesjonalną obsługę księgową, niezbędną do obsługi systemu dotacyjnego ministerstwa?

3. Jakie konkretnie uproszczenia rząd zamierza wprowadzić w trwających lub przyszłych naborach, aby ułatwić start małym organizacjom?

Z wyrazami szacunku

Lidia Czechak
Poseł na Sejm RP