Interpelacja w sprawie dostępności miejsc schronienia dla ludności, ze szczególnym uwzględnieniem Tarnowa i woj. małopolskiego

Szanowny Panie Ministrze,

wdrażanie ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej oraz uruchomienie Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025–2026 stanowią istotny krok w kierunku odbudowy systemu bezpieczeństwa ludności w Polsce.

Jednym z podstawowych elementów tego systemu pozostaje zapewnienie mieszkańcom możliwości bezpiecznego schronienia w przypadku wystąpienia zagrożenia.

Z informacji Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej wynika, że według stanu na dzień 2 marca 2026 r. w systemie „Gdzie się ukryć” na terenie kraju zewidencjonowanych było 81 823 punktów schronienia o szacunkowej pojemności 23 338 227 osób. Przy populacji wynoszącej 37 162 988 osób odpowiada to około 62,8% ludności kraju.

W województwie małopolskim zewidencjonowano 5 834 obiekty o szacunkowej pojemności 2 117 018 osób, co przy populacji 3 425 827 mieszkańców odpowiada około 61,8% ludności województwa.

Dane te pokazują skalę pracy wykonanej w ostatnim czasie, ale jednocześnie wskazują na istotną lukę w dostępności miejsc schronienia.

Należy przy tym wyraźnie zaznaczyć, że liczba punktów znajdujących się w ewidencji nie jest równoznaczna z liczbą pełnowartościowych schronów. Poszczególne obiekty zapewniają różny poziom ochrony, dlatego z punktu widzenia mieszkańców szczególnie istotna jest informacja nie tylko o liczbie dostępnych miejsc, ale również o ich rzeczywistym standardzie.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

1. Ile spośród 81 823 zewidencjonowanych na dzień 2 marca 2026 r. punktów schronienia stanowią:
   • schrony,
   • ukrycia,
   • miejsca doraźnego schronienia,
   • inne obiekty mogące służyć ochronie ludności?
2. Jaka jest łączna pojemność każdej z powyższych kategorii?
3. Ile obiektów znajdujących się w ewidencji zostało już fizycznie zweryfikowanych przez Państwową Straż Pożarną lub organy nadzoru budowlanego?
4. Ile obiektów w wyniku przeprowadzonych kontroli uznano za spełniające wymagania umożliwiające ich wykorzystanie, a ile wymaga remontu, modernizacji, ekspertyzy lub dodatkowego wyposażenia?
5. Jak analogiczne dane przedstawiają się dla województwa małopolskiego?
6. Jak przedstawiają się liczba, rodzaj i łączna pojemność miejsc schronienia znajdujących się na terenie miasta Tarnowa?
7. Jaki procent mieszkańców Tarnowa może obecnie znaleźć miejsce w obiektach zapewniających ochronę i jak wskaźnik ten przedstawia się na tle średniej dla województwa małopolskiego i całego kraju?
8. Jaki docelowy poziom dostępności miejsc schronienia dla ludności zakłada MSWiA i w jakim terminie powinien zostać osiągnięty?
9. Czy resort określi minimalny standard dostępności miejsc schronienia, np. poprzez wskazanie wymaganej liczby miejsc przypadających na 100 mieszkańców?
10. Jakie środki w 2026 r. przeznaczono na budowę, modernizację i adaptację obiektów zbiorowej ochrony w województwie małopolskim oraz jaka część tych środków trafiła lub ma trafić do Tarnowa i powiatu tarnowskiego?
11. Ile nowych miejsc schronienia ma powstać w Małopolsce w wyniku inwestycji realizowanych w 2026 r.?
12. Czy MSWiA przewiduje wieloletni program budowy i modernizacji obiektów zbiorowej ochrony po zakończeniu obecnego Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025-2026?
13. Czy planowane jest systemowe wykorzystanie piwnic szkół, budynków administracji publicznej, parkingów podziemnych, obiektów sportowych oraz innych istniejących budynków jako miejsc doraźnego schronienia?
14. Jakie wymagania będą musiały spełnić takie obiekty i w jaki sposób samorządy będą mogły uzyskać środki na ich dostosowanie?
15. Czy wszystkie obiekty widoczne dla mieszkańców w systemie „Gdzie się ukryć” zostały wcześniej zweryfikowane pod względem możliwości rzeczywistego wykorzystania w sytuacji zagrożenia?
16. Jak często dane zawarte w systemie będą aktualizowane i kto odpowiada za ich poprawność?
17. W jaki sposób zapewniony zostanie dostęp do informacji o najbliższym miejscu schronienia w sytuacji awarii sieci komórkowej, braku dostępu do Internetu lub przerwy w dostawie energii elektrycznej?
18. Jak system ochrony ludności uwzględnia potrzeby osób z niepełnosprawnościami, seniorów, osób o ograniczonej mobilności oraz rodzin z małymi dziećmi?

Rozwój systemu ochrony ludności należy ocenić jako jeden z najważniejszych elementów wzmacniania odporności państwa. Wydatkowanie znaczących środków publicznych powinno jednak prowadzić do osiągnięcia bardzo konkretnego celu: mieszkaniec powinien wiedzieć, gdzie ma się udać w sytuacji zagrożenia, a wskazane miejsce powinno rzeczywiście zapewniać mu odpowiedni poziom ochrony.

Proszę zatem również o przedstawienie, w miarę możliwości, harmonogramu dochodzenia do docelowego poziomu zabezpieczenia ludności w obiektach zbiorowej ochrony, ze szczególnym uwzględnieniem województwa małopolskiego i subregionu tarnowskiego.

Z poważaniem

Piotr Górnikiewicz
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej