Interpelacja w sprawie niedostosowania przepisów wykonawczych do ustawowego uwzględnienia absolwentów kierunku psychologia zdrowia oraz wynikających z tego ograniczeń w wykazywaniu personelu i finansowaniu świadczeń przez Narodowy Fundusz Zdrowia

Szanowna Pani Minister,

zwracam się do Pani Minister w związku z utrzymującymi się problemami dotyczącymi uznawania kwalifikacji absolwentów jednolitych studiów magisterskich na kierunku psychologia zdrowia, prowadzonych przez Gdański Uniwersytet Medyczny oraz Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie, przy realizacji świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia.

Na mocy art. 139 ustawy z dnia 23 stycznia 2026 r. o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów (Dz. U. z 2026 r. poz. 187) zmieniono art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym psychologów (Dz. U. z 2019 r. poz. 1026). Od dnia 5 marca 2026 r. ustawowa przesłanka dotycząca wykształcenia wprost obejmuje również osobę, która uzyskała tytuł zawodowy magistra na kierunku psychologia zdrowia po ukończeniu w Rzeczypospolitej Polskiej jednolitych studiów magisterskich na tym kierunku.

Uwzględnienie tej grupy było świadomą decyzją ustawodawcy. Potwierdza to nie tylko wcześniejsze wejście w życie art. 139, ale również wymienienie absolwentów i studentów psychologii zdrowia w art. 147 ust. 1 pkt 3 oraz art. 148 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2026 r., regulujących przyszłe zasady wpisu do Rejestru Psychologów.

Istotne znaczenie ma także stanowisko przedstawione wcześniej przez Ministerstwo Zdrowia. W piśmie z dnia 19 listopada 2025 r., znak RKIK.0212.888.2025.Ms, sporządzonym po analizie programów kształcenia Gdańskiego Uniwersytety Medycznego i Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie oraz stanowiska Polskiej Komisji Akredytacyjnej, ministerstwo wskazało, że ocena kwalifikacji nie powinna opierać się wyłącznie na procentowym przyporządkowaniu programu studiów do określonych dyscyplin naukowych. Znaczenie powinny mieć również rzeczywiste efekty uczenia się i treści programowe, obejmujące m.in. psychologię kliniczną, diagnozę psychologiczną, psychometrię, psychoterapię, psychiatrię, neurologię i psychoonkologię.

W konkluzji tego pisma Departament Rozwoju Kadr Medycznych jednoznacznie stwierdził, że absolwenci kierunku psychologia zdrowia są przygotowani do określonych gwarantowanych świadczeń zdrowotnych, do wykonywania których uprawniony jest psycholog. Ministerstwo nie ograniczyło tego wniosku wyłącznie do świadczeń z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień.

Po wejściu w życie zmiany ustawowej Centrala NFZ w piśmie z dnia 18 marca 2026 r., znak NFZ-DSOZ-SOPiLU.4012.4.2026, w odniesieniu do świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień, wskazała, że zmieniony art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy pozwala uwzględniać absolwentów psychologii zdrowia w ramach definicji odwołującej się do przesłanek ustawowych.

Odmienne stanowisko zostało jednak przyjęte w zakresie leczenia szpitalnego i ambulatoryjnej opieki specjalistycznej.

Z pisma Centrali NFZ z dnia 30 lipca 2026 r., znak NFZ-DSOZ-WLS.4012.80.2026, 2026.408137.KACH, wynika, że już w dniu 11 marca 2026 r. Fundusz zwrócił się do Departamentu Prawnego Ministerstwa Zdrowia o interpretację umożliwiającą przygotowanie jednolitych wytycznych dla oddziałów wojewódzkich NFZ.

Departament Prawny MZ przedstawił stanowisko, zgodnie z którym przepisy:

- rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 870, z późn. zm.);
- rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 357, z późn. zm.)

wymagają uzyskania w polskiej uczelni dyplomu magistra psychologii i nie pozwalają na uwzględnienie magistra psychologii zdrowia bez uprzedniej zmiany rozporządzeń.

W piśmie Centrali NFZ nie wskazano jednak daty, sygnatury ani szczegółowego uzasadnienia stanowiska Departamentu Prawnego MZ. Nie określono także, do których jednostek redakcyjnych i konkretnych świadczeń odnosi się ta interpretacja.

Potrzeba zmiany przepisów została następnie potwierdzona bezpośrednio przez Departament Rozwoju Kadr Medycznych MZ. W piśmie z dnia 1 lipca 2026 r., znak RKIK.0212.263.2026.MS, skierowanym do Stowarzyszenia Absolwentów Psychologii po Uczelniach Medycznych, Ministerstwo wskazało, że problem dotyczy przede wszystkim rozporządzeń w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego oraz ambulatoryjnej opieki specjalistycznej. Jednocześnie zadeklarowano, że przy najbliższej nowelizacji tych rozporządzeń podejmie działania zmierzające do dodania, obok magistra psychologii, również magistra psychologii zdrowia.

W dniu 8 lipca 2026 r. Centrala NFZ ponownie zwróciła się do Departamentu Analiz i Strategii oraz Departamentu Lecznictwa MZ o udzielenie odpowiedzi i jednolite uwzględnienie absolwentów psychologii zdrowia w rozporządzeniach dotyczących świadczeń gwarantowanych w poszczególnych zakresach, w których do realizacji świadczeń dopuszczony jest psycholog. Pomimo tej korespondencji w dniu 14 lipca 2026 r. wydano nowelizacje obu wskazanych przez MZ rozporządzeń, nie realizując zapowiedzi przedstawionej w piśmie z dnia 1 lipca 2026 r.

Pomimo tego w dniu 14 lipca 2026 r. wydano rozporządzenie zmieniające przepisy dotyczące leczenia szpitalnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 960) oraz ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (Dz. U. z 2026 r. poz. 962), nie rozwiązując problemu kwalifikacji absolwentów psychologii zdrowia.

Problemu nie usunięto również w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 23 lipca 2026 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2026 r. poz. 1001). § 2 pkt 15 zmienianego rozporządzenia nadal definiuje psychologa poprzez odwołanie do osoby posiadającej „dyplom magistra psychologii”.

Zakres koniecznych zmian nie powinien być ustalany wyłącznie na podstawie dwóch rozporządzeń wskazanych w piśmie Centrali NFZ z dnia 30 lipca 2026 r. Sam Departament Rozwoju Kadr Medycznych MZ w piśmie z dnia 1 lipca 2026 r. posłużył się określeniem, że problem dotyczy tych aktów „przede wszystkim”. Z kolei Centrala NFZ w piśmie z dnia 8 lipca 2026 r. postulowała jednolite uwzględnienie absolwentów psychologii zdrowia we wszystkich rozporządzeniach dotyczących świadczeń gwarantowanych, w których do realizacji świadczeń dopuszczony jest psycholog. Konieczny jest zatem kompleksowy przegląd aktów wykonawczych Ministerstwa Zdrowia, obejmujący także przepisy dotyczące kryteriów wyboru ofert oraz specjalizacji w dziedzinach mających zastosowanie w ochronie zdrowia.

W konsekwencji ta sama osoba może być uznawana za psychologa w świadczeniach z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień, rehabilitacji leczniczej, opieki długoterminowej oraz opieki paliatywnej i hospicyjnej, a jednocześnie nie być akceptowana jako personel spełniający wymagania w określonych świadczeniach z zakresu leczenia szpitalnego albo AOS. Nie przedstawiono dotychczas merytorycznego kryterium uzasadniającego takie różnicowanie, w szczególności różnic w efektach uczenia się, kompetencjach zawodowych albo ryzyku dla bezpieczeństwa pacjentów.

Według informacji Stowarzyszenia Absolwentów Psychologii po Uczelniach Medycznych problem wywołał już konkretne skutki zawodowe. Część absolwentów utraciło możliwość wykonywania pracy, z uwagi na brak możliwości wykonywania pracy przy świadczeniach finansowanych przez NFZ. Świadczeniodawcy mogą natomiast zostać narażeni na zakwestionowanie potencjału kadrowego, odmowę rozliczenia świadczeń, korekty finansowe, kary umowne albo żądania zwrotu środków.

Sytuacja ta budzi wątpliwości z punktu widzenia wynikających z art. 2 Konstytucji RP zasad pewności prawa, spójności systemu prawnego i ochrony zaufania obywatela do państwa, jak również zasady równości określonej w art. 32 Konstytucji RP. Ograniczenie dostępnej kadry psychologicznej może ponadto wpływać na ciągłość opieki, dostępność świadczeń oraz czas oczekiwania pacjentów na pomoc psychologiczną.

Centrala NFZ zadeklarowała, że po zmianie przepisów wykonawczych przekaże oddziałom wojewódzkim stosowną informację. Nie rozstrzygnięto jednak sytuacji absolwentów i świadczeniodawców w okresie od dnia 5 marca 2026 r. do dnia wejścia w życie odpowiednich zmian.

W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:

1. Czy Ministerstwo Zdrowia podtrzymuje ustalenia przedstawione w piśmie z dnia 19 listopada 2025 r., znak RKIK.0212.888.2025.MS, dotyczące programu studiów na kierunku psychologia zdrowia oraz konieczności uwzględniania rzeczywistych efektów uczenia się przy ocenie kwalifikacji absolwentów?

2. Kiedy i w jakiej formie Departament Prawny Ministerstwa Zdrowia odpowiedział na wystąpienie Centrali NFZ z dnia 11 marca 2026 r.? Proszę o podanie daty i sygnatury stanowiska oraz przedstawienie jego pełnego uzasadnienia prawnego.

3. Do których dokładnie jednostek redakcyjnych rozporządzeń dotyczących leczenia szpitalnego i AOS odnosi się stanowisko Departamentu Prawnego MZ? Proszę wskazać wszystkie świadczenia i zakresy umów, w których absolwenci psychologii zdrowia nie mogą obecnie – zdaniem ministerstwa – zostać wykazani jako personel spełniający wymagania.

4. Czy określenie „dyplom magistra psychologii” stanowi świadomie ustanowiony, dodatkowy warunek merytoryczny, niezależny od ustawowych przesłanek wykonywania zawodu psychologa, czy jest następstwem niedostosowania terminologii rozporządzeń do art. 139 ustawy z dnia 23 stycznia 2026 r. o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym psychologów?

5. Jakie różnice w efektach uczenia się, kompetencjach zawodowych albo poziomie bezpieczeństwa pacjentów uzasadniają uznawanie absolwentów psychologii zdrowia w części zakresów świadczeń i odmawianie ich uwzględnienia w leczeniu szpitalnym lub AOS?

6. Jakie działania Ministerstwo Zdrowia podjęło w wykonaniu deklaracji zawartej w piśmie Departamentu Rozwoju Kadr Medycznych z dnia 1 lipca 2026 r., znak RKIK.0212.263.2026.MS, zgodnie z którą przy najbliższej nowelizacji rozporządzeń dotyczących leczenia szpitalnego i AOS miały zostać podjęte działania zmierzające do uwzględnienia magistrów psychologii zdrowia?

7. Dlaczego deklaracja ta nie została zrealizowana w rozporządzeniach zmieniających z dnia 14 lipca 2026 r.? Czy w toku prac nad tymi nowelizacjami analizowano pisma Centrali NFZ z dnia 17 kwietnia i 8 lipca 2026 r., a jeżeli tak, kto i na jakiej podstawie zdecydował o nieuwzględnieniu postulowanej zmiany?

8. Czy ministerstwo przeprowadziło kompleksowy przegląd wszystkich aktów wykonawczych, w których kwalifikacje psychologa określono przez użycie sformułowań „magister psychologii”, „dyplom magistra psychologii” albo innych określeń nieuwzględniających aktualnej regulacji ustawowej? Proszę o przedstawienie pełnego wykazu tych aktów i ich jednostek redakcyjnych.

9. Czy planowane zmiany obejmą, poza rozporządzeniami dotyczącymi leczenia szpitalnego i AOS, również § 2 pkt 15 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert, przepisy dotyczące specjalizacji w dziedzinach mających zastosowanie w ochronie zdrowia oraz wszystkie rozporządzenia dotyczące świadczeń gwarantowanych, w których do realizacji świadczeń dopuszczony jest psycholog?

10. Dlaczego ministerstwo nie zamierza zastosować we wszystkich właściwych rozporządzeniach jednolitej formuły odwołującej się do ustawowych przesłanek wykonywania zawodu psychologa, analogicznej do rozwiązań zastosowanych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 19 czerwca 2019 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki specjalistycznej i leczenia uzależnień oraz w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 10 lipca 2023 r. dotyczącym kwalifikacji pracowników podmiotów leczniczych niebędących przedsiębiorcami?

11. Na jakim etapie znajdują się prace legislacyjne? Proszę o wskazanie planowanych terminów wpisania projektów do wykazu prac legislacyjnych, skierowania ich do uzgodnień i konsultacji publicznych, podpisania, ogłoszenia oraz wejścia w życie.

12. Jakie prawnie skuteczne rozwiązanie zostanie zastosowane do dnia wejścia w życie zmian, w szczególności w celu ochrony ciągłości świadczeń oraz sytuacji świadczeniodawców, którzy zatrudnili absolwentów psychologii zdrowia?

13. W jaki sposób zostaną rozliczone świadczenia udzielone od dnia 5 marca 2026 r. do dnia wejścia w życie zmian? Czy świadczeniodawcy będą narażeni na odmowę zapłaty, korekty rozliczeń, kary umowne albo obowiązek zwrotu środków wyłącznie z powodu wykazania jako psychologa osoby posiadającej tytuł zawodowy magistra na kierunku psychologia zdrowia?

14. Jakie działania Ministerstwo Zdrowia podejmie w ramach nadzoru nad Narodowym Funduszem Zdrowia w celu zapewnienia jednolitego stosowania zmienionych przepisów przez wszystkie oddziały wojewódzkie NFZ? Czy Ministerstwo uzgodniło z Centralą NFZ formę, zakres i termin przekazania oddziałom wojewódzkim informacji lub wytycznych dotyczących wykazywania absolwentów psychologii zdrowia w potencjale kadrowym świadczeniodawców? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie tych ustaleń; jeżeli nie, kiedy takie uzgodnienia zostaną dokonane?

15. Czy ministerstwo zapewni, aby informacja lub wytyczne NFZ zostały przygotowane przed wejściem w życie zmienionych rozporządzeń, tak aby absolwenci psychologii zdrowia mogli być wykazywani w potencjale kadrowym od pierwszego dnia obowiązywania nowych przepisów?

Uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi odrębnie na każde pytanie, ze wskazaniem działań już podjętych i planowanych oraz konkretnych terminów zakończenia prac legislacyjnych.

Łącząc wyrazy szacunku

Wioleta Tomczak