Interpelacja w sprawie kwalifikacji prawnej czynności wykonywanych w punktach zliczania opakowań objętych systemem kaucyjnym na gruncie przepisów o odpadach

Szanowna Pani Minister,

do mojego biura poselskiego zwracają się przedsiębiorcy z branży gospodarki odpadami, którzy nie potrafią ustalić, jak prawo kwalifikuje czynności wykonywane w punktach zliczania opakowań objętych systemem kaucyjnym.

Tak zwane nieprofesjonalne centra zliczania opakowań nie są kategorią ustawową; mianem tym opisuje się w praktyce branżowej miejsca, w których opakowania kaucyjne są odczytywane, zliczane i rozdzielane, a które nie mają postaci w pełni zautomatyzowanych centrów zliczania. Do punktów tego rodzaju trafiają opakowania z tworzyw sztucznych oraz z metali w jednym, zaplombowanym worku, opisanym łącznie kodami 15 01 02 i 15 01 04 w rozumieniu rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2020 r. poz. 10), bez wskazania masy każdej z frakcji i bez sięgania po kod 15 01 06, właściwy dla zmieszanych odpadów opakowaniowych. W punkcie następuje odczyt kodów z opakowań oraz ich fizyczne rozdzielenie według materiału i koloru, przy czym kody odpadów w ewidencji pozostają niezmienione.

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2023 r. poz. 1587, 1597, 1688, 1852 i 2029, z 2024 r. poz. 1834, 1911 i 1914, z 2025 r. poz. 1812 oraz z 2026 r. poz. 174, 815 i 875) w art. 3 ust. 1 pkt 34 zalicza do zbierania odpadów także „wstępne sortowanie nieprowadzące do zasadniczej zmiany charakteru i składu odpadów i niepowodujące zmiany klasyfikacji odpadów”. Przetwarzaniem odpadów są natomiast, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 21 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, procesy odzysku lub unieszkodliwiania wraz z przygotowaniem poprzedzającym odzysk lub unieszkodliwianie.

Wątpliwość dotyczy zatem nie nazwy tych punktów, lecz kwalifikacji wykonywanych w nich czynności: czy odczyt kodów, zliczenie i rozdzielenie opakowań według materiału i koloru mieszczą się we wstępnym sortowaniu w ramach zbierania odpadów, czy stanowią już przetwarzanie odpadów wymagające odrębnego zezwolenia. Przedsiębiorcy, którzy zwracają się do mnie, wskazują, że odpady są opisane właściwymi kodami frakcji już przy przyjęciu, a czynności wykonywane w punkcie klasyfikacji tej nie zmieniają. Bez stanowiska resortu podmioty te nie są w stanie ani wystąpić w terminie o właściwe zezwolenia, ani zaplanować zgodnego z prawem uruchomienia takich punktów.

W związku z powyższym proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy prowadzący punkt zliczania opakowań, do którego trafiają zaplombowane worki opisane łącznie kodami 15 01 02 i 15 01 04, bez wskazania masy każdej z frakcji, może ujmować przyjęte odpady jako pochodzące od podmiotu zwolnionego z prowadzenia ewidencji odpadów i prowadzić dla nich dwie odrębne karty ewidencji odpadów?

2. Czy odczyt kodów z opakowań oraz fizyczne rozdzielenie zawartości worka według materiału i koloru wymagają od prowadzącego taki punkt uzyskania zezwolenia na przetwarzanie odpadów?

3. Czy czynności te mieszczą się we wstępnym sortowaniu w ramach zbierania odpadów w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 34 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, czy też właściwa jest jeszcze inna ich kwalifikacja prawna?