Interpelacja w sprawie zasad naborów STEP i FENG oraz kwalifikowalności wynagrodzeń naukowców pełniących funkcje kierownicze

Szanowna Pani Minister,

do mojego biura poselskiego dotarły informacje dotyczące problemów związanych z warunkami naborów STEP oraz interpretacją zasad kwalifikowalności kosztów w projektach FENG. Kwestie te zostały również opisane w publikacjach medialnych, w tym w artykule Katarzyny Mokrzyckiej opublikowanym 13 sierpnia 2026 r. w portalu XYZ.

W zakończonych 18 czerwca 2026 r. inwestycyjnych naborach PARP w ramach STEP dla biotechnologii do Ścieżki A, z budżetem 150 mln zł, nie wpłynął żaden wniosek. W Ścieżce B złożono jedynie sześć wniosków na łączną kwotę ok. 122,8 mln zł. Branża biotechnologiczna wskazywała na niedostosowanie części warunków do etapowego charakteru rozwoju technologii. Dodatkowo wytyczne Komisji Europejskiej określają wykaz technologii STEP jako orientacyjny i niewyczerpujący, podczas gdy krajowe FAQ naborów wskazuje, że zakres tematyczny jest katalogiem zamkniętym, co miało zostać potwierdzone w kontaktach roboczych z komisją. Rozbieżność ta wymaga jednoznacznego wyjaśnienia. NCBR prowadzi obecnie również odrębne nabory STEP dotyczące projektów B+R w biotechnologii.

Drugim problemem są zasady kwalifikowania wynagrodzeń naukowców, którzy łączą pracę badawczą z funkcjami kierowniczymi na uczelni. Aktualne FAQ NCBR wskazuje, że wynagrodzenia m.in. dziekanów, prodziekanów i kierowników katedr nie mogą być rozliczane jako bezpośredni koszt personelu projektu, lecz w kosztach pośrednich. MFiPR informowało publicznie, że podejście wynika z zaleceń Komisji Europejskiej po audycie POIR z 2017 r. Środowisko akademickie podnosi jednak problem stosowania tej interpretacji do projektów przygotowanych i ocenionych przy wcześniejszym rozumieniu zasad. Wątpliwości dotyczą także możliwości kwestionowania już poniesionych wydatków i ryzyka korekt finansowych.

W związku z powyższym zwracam się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy ministerstwo przeanalizowało przyczyny braku wniosków w Ścieżce A STEP dla biotechnologii oraz niewykorzystania pełnej alokacji w Ścieżce B? Które elementy zasad naborów uznano za największą barierę dla przedsiębiorców?
2. Jak ministerstwo wyjaśnia różnicę między orientacyjnym i niewyczerpującym charakterem wykazu technologii w wytycznych Komisji Europejskiej a zamkniętym katalogiem przyjętym w krajowych naborach STEP? Czy ministerstwo widzi możliwość jego rozszerzenia w kolejnych naborach?
3. Czy w związku z wynikami inwestycyjnych naborów PARP ministerstwo planuje zmianę ich formuły albo ponowienie wsparcia dla inwestycji biotechnologicznych? Jeśli tak – w jakim terminie i jakie najważniejsze zmiany są rozważane?
4. Proszę wskazać konkretną podstawę prawną, dokument lub zalecenie Komisji Europejskiej będące podstawą obecnych zasad kwalifikowania wynagrodzeń naukowców pełniących funkcje kierownicze oraz datę przyjęcia tej interpretacji w FENG i przekazania jej NCBR.
5. Czy obecna interpretacja jest stosowana również do projektów rozpoczętych i umów zawartych przed jej doprecyzowaniem? Jeśli tak, jaka jest podstawa jej stosowania wobec wydatków zaplanowanych i zaakceptowanych na wcześniejszym etapie?
6. Ilu beneficjentów projektów FENG może być objętych tą interpretacją oraz w ilu przypadkach stwierdzono dotychczas ryzyko korekty finansowej lub żądania zwrotu przyznanego dofinansowania?
7. Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie rozwiązania przejściowego lub ochrony praw nabytych dla projektów, w których skład zespołu badawczego i sposób wynagradzania zostały zaakceptowane na etapie oceny wniosku?

Stabilne, jednoznaczne i przewidywalne zasady kwalifikowalności są warunkiem zaufania przedsiębiorstw i uczelni do systemu Funduszy Europejskich oraz skutecznego wykorzystania środków przeznaczonych na badania i rozwój.

Z poważaniem

Jacek Tomczak
Poseł na Sejm RP