Interpelacja w sprawie polityki zakupowej Ministerstwa Obrony Narodowej, braku offsetu oraz wypowiedzenia Ponadzakładowego Układu Zbiorowego Pracy dla pracowników przemysłu obronnego i lotniczego

Szanowny Panie Marszałku,

na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej składam na ręce Pana Marszałka niniejszą interpelację do ministra obrony narodowej w sprawie polityki zakupowej resortu obrony narodowej, braku realnego offsetu w kontraktach zbrojeniowych oraz wypowiedzenia Ponadzakładowego Układu Zbiorowego Pracy dla pracowników przedsiębiorstw przemysłu obronnego i lotniczego.

Do mojego biura poselskiego wpłynęły stanowiska Krajowej Sekcji Przemysłu Lotniczego NSZZ „Solidarność“ (Stanowiska nr 1 i nr 2 WZD KSPL NSZZ „Solidarność“ z dnia 30 maja 2026 r.) oraz Stanowisko nr 2/2026 XXXV Kongresu Krajowego Sekretariatu Metalowców NSZZ „Solidarność“ z dnia 22 czerwca 2026 r., w których związkowcy reprezentujący pracowników strategicznego dla bezpieczeństwa państwa sektora lotniczego i zbrojeniowego wyrażają poważny niepokój dotyczący kierunku, w jakim zmierza obecna polityka zakupowa Ministerstwa Obrony Narodowej.

Z przekazanych stanowisk wynika, że:

• Ministerstwo Obrony Narodowej ani Wojsko Polskie nie przedstawiły dotychczas oficjalnego, długofalowego programu wymiany floty śmigłowców ani transparentnego harmonogramu modernizacji sprzętu, co – zdaniem sygnatariuszy stanowisk – bezpośrednio destabilizuje sytuację i miejsca pracy w zakładach przemysłu lotniczego na terenie całego kraju;
• podpisanie przez rząd wstępnej umowy w ramach europejskiego programu SAFE budzi obawy związane z brakiem powiązania kolejnych zakupów zagranicznego sprzętu z realnym, twardym transferem technologii oraz lokowaniem produkcji i serwisu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
• sygnatariusze sprzeciwiają się dzieleniu podmiotów polskiego przemysłu obronnego na państwowe i prywatne oraz wykluczaniu z zamówień – z powodów politycznych lub kapitałowych – zakładów takich jak: PZL Mielec, Leonardo PZL-Świdnik, Airbus Poland, PW Rzeszów czy Goodrich Aerospace Poland, które mimo zagranicznego kapitału zatrudniają polską kadrę inżynieryjno-techniczną, podlegają militaryzacji na czas „W“ i od dziesięcioleci budują krajowe kompetencje lotnicze;
• w dniu 15 maja 2026 r. Związek Pracodawców Przedsiębiorstw Przemysłu Obronnego i Lotniczego wypowiedział Ponadzakładowy Układ Zbiorowy Pracy z dnia 20 września 1996 r., co – zdaniem NSZZ „Solidarność“ – grozi obniżeniem standardów ochrony pracowników poniżej gwarancji ustawowych, nierówną konkurencją opartą na dumpingu socjalnym oraz wzrostem napięć i sporów zbiorowych w zakładach pracy, w szczególnie newralgicznym momencie geopolitycznym;
• brak zamówień krajowych oraz brak realnego offsetu powodują już obecnie odpływ wykwalifikowanej kadry inżynieryjnej i grożą bezpowrotną utratą unikalnych kompetencji serwisowo-produkcyjnych, co strona związkowa ocenia jako zagrożenie dla zdolności obronnych państwa, w tym ryzyko „uziemienia“ floty w przypadku konfliktu zbrojnego wobec braku krajowego zaplecza serwisowego.

Powyższe sygnały, płynące od organizacji reprezentującej tysiące pracowników strategicznego sektora gospodarki, nie mogą pozostać bez odpowiedzi ze strony rządu.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Obrony Narodowej opracowało lub planuje opracować i opublikować długofalowy, transparentny harmonogram modernizacji floty śmigłowców oraz pozostałego sprzętu wojskowego, uwzględniający potrzeby techniczno-operacyjne Wojska Polskiego oraz możliwości krajowego przemysłu lotniczego?
2. Jakie konkretne zobowiązania offsetowe oraz dotyczące transferu technologii i lokowania produkcji na terytorium RP zostały lub zostaną przewidziane w umowie wstępnej oraz kolejnych umowach wykonawczych zawieranych w ramach europejskiego programu SAFE?
3. Czy resort obrony narodowej zamierza wprowadzić jako jedno z kluczowych kryteriów w postępowaniach o udzielenie zamówień obronnych fakt zlokalizowania zakładu produkcyjno-serwisowego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, niezależnie od pochodzenia kapitału danego podmiotu?
4. Czy MON planuje rewizję polityki zakupowej w kierunku zapewnienia, aby zakupiony sprzęt wojskowy był produkowany, serwisowany i modernizowany w Polsce przez cały cykl jego eksploatacji, w tym w zakładach z kapitałem zagranicznym takich jak: PZL Mielec, Leonardo PZL-Świdnik, Airbus Poland, PW Rzeszów i Goodrich Aerospace Poland?
5. Czy Rada Ministrów podejmowała lub zamierza podjąć działania wobec wypowiedzenia przez Związek Pracodawców Przedsiębiorstw Przemysłu Obronnego i Lotniczego Ponadzakładowego Układu Zbiorowego Pracy z dnia 20 września 1996 r., w tym działania na rzecz utrzymania dotychczasowych standardów ochrony pracowników tego strategicznego sektora?
6. Jakie działania rząd zamierza podjąć w celu zapobieżenia odpływowi wykwalifikowanej kadry inżynieryjno-technicznej z krajowego przemysłu obronnego i lotniczego oraz utrzymania unikalnych krajowych kompetencji produkcyjno-serwisowych, kluczowych z punktu widzenia bezpieczeństwa państwa?
7. Czy mając świadomość wykluczenia z programu SAFE, na co wskazują liczne wypowiedzi ówczesnej minister ds. wdrożenia programu SAFE Magdaleny Sobkowiak-Czarneckiej, zakładów z kapitałem zagranicznym takich jak: PZL Mielec, Leonardo PZL-Świdnik, Airbus Poland, PW Rzeszów i Goodrich Aerospace Poland, rząd bądź MON podjął jakiekolwiek działania mające na celu zmianę tych niekorzystnych dla naszego przemysłu zbrojeniowego warunków?

Z poważaniem

Mateusz Morawiecki
Poseł na Sejm RP