Interpelacja w sprawie działań Ministerstwa Spraw Zagranicznych na rzecz ochrony i zachowania Domu Kombatanta Polskiego im. gen. Władysława Andersa w Paryżu

Szanowny Panie Ministrze,

Dom Kombatanta Polskiego im. gen. Władysława Andersa przy ulicy Legendre 20 w Paryżu jest jednym z ważnych miejsc polskiej pamięci narodowej i życia Polonii we Francji, który przez dziesięciolecia służył polskim kombatantom, organizacjom polonijnym, szkołom (obecnie około 100 uczniów) oraz przedsięwzięciom związanym z podtrzymywaniem polskiej kultury i pamięci historycznej.

Z publicznie dostępnych informacji wynika, że zapadło orzeczenie sądu francuskiego niekorzystne dla Stowarzyszenia Polskich Kombatantów w Paryżu, a sprawa została skierowana do sądu apelacyjnego. Przedstawiciel Ministerstwa Spraw Zagranicznych podczas posiedzenia sejmowej Komisji Łączności z Polakami za Granicą w maju 2026 r. poinformował, że MSZ monitoruje sytuację, jednocześnie wskazując na ograniczenia wynikające z francuskiego porządku prawnego.

W kwietniu 2026 r. pojawiały się również informacje o decyzjach dotyczących opuszczenia budynku przez organizacje korzystające z jego pomieszczeń, a w sierpniu niestety doszło do utraty możliwości korzystania z obiektu przez polskie środowiska, pojawiło się także ryzyko jego sprzedaży lub przeznaczenia na cele inne niż działalność polonijna.

Sprawa ma szczególne znaczenie ze względu na historyczny charakter Domu Kombatanta Polskiego. Jest to miejsce związane z polskimi żołnierzami i kombatantami, którzy po II wojnie światowej pozostali na emigracji, a także z działalnością kolejnych pokoleń Polonii francuskiej.

Nie ulega wątpliwości, że Rzeczpospolita Polska nie może ingerować w niezależne postępowanie sądowe prowadzone we Francji. Nie oznacza to jednak, że państwo polskie jest pozbawione możliwości działania w zakresie ochrony polskiego dziedzictwa, wsparcia organizacji polonijnych, prowadzenia rozmów dyplomatycznych, analizy możliwych instrumentów prawnych czy podjęcia działań mających na celu zachowanie obiektu dla polskiej wspólnoty.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

1. Jakie konkretne działania Ministerstwo Spraw Zagranicznych podjęło od 1 stycznia 2024 r. w sprawie Domu Kombatanta Polskiego im. gen. Władysława Andersa w Paryżu?
2. Ile razy przedstawiciele MSZ, Ambasady RP w Paryżu lub Konsulatu Generalnego RP w Paryżu kontaktowali się w tej sprawie z przedstawicielami Stowarzyszenia Polskich Kombatantów w Paryżu? Proszę o podanie dat tych spotkań lub rozmów oraz ich przedmiotu.
3. Czy MSZ analizowało dokumenty dotyczące statusu prawnego i własnościowego Domu Kombatanta Polskiego? Jeżeli tak, kiedy analiza została przeprowadzona i jakie były jej najważniejsze wnioski?
4. Czy ministerstwo posiada wiedzę o aktualnym stanie postępowania sądowego dotyczącego Domu Kombatanta Polskiego oraz o terminie rozpoznania apelacji złożonej przez Stowarzyszenie Polskich Kombatantów?
5. Czy MSZ podejmowało lub zamierza podjąć działania dyplomatyczne mające na celu zabezpieczenie możliwości dalszego funkcjonowania Domu Kombatanta Polskiego jako miejsca działalności polonijnej i zachowania jego historycznego charakteru?
6. Czy Ministerstwo Spraw Zagranicznych prowadziło rozmowy z władzami Paryża lub innymi właściwymi władzami francuskimi dotyczące przyszłości Domu Kombatanta Polskiego? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie zakresu tych rozmów.
7. Czy MSZ posiada informacje, że właściciel lub podmiot roszczący sobie prawa do nieruchomości zamierza ją sprzedać? Jeżeli tak, jakie działania zostały podjęte w celu zabezpieczenia interesu polskiej wspólnoty?
8. Czy ministerstwo analizowało możliwość wykorzystania przez stronę polską prawa pierwokupu, nabycia nieruchomości lub innego instrumentu prawnego pozwalającego zachować Dom Kombatanta Polskiego w rękach polskiej wspólnoty?
9. Czy ministerstwo analizowało możliwość objęcia Domu Kombatanta Polskiego szczególną ochroną jako miejsca polskiego dziedzictwa historycznego i narodowego?
10. Czy MSZ prowadzi rozmowy z Ministerstwem Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Instytutem Pamięci Narodowej, Urzędem do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, Kancelarią Prezydenta RP oraz Senatem RP w sprawie wspólnego planu ratowania Domu Kombatanta Polskiego?
11. Czy istnieje międzyresortowy plan działania dotyczący zachowania Domu Kombatanta Polskiego w Paryżu? Jeżeli tak, proszę o jego przedstawienie wraz z harmonogramem.
12. Czy ministerstwo rozważa udzielenie pomocy finansowej na zabezpieczenie, remont lub utrzymanie Domu Kombatanta Polskiego, jeżeli jego status prawny zostanie ostatecznie wyjaśniony?
13. Czy MSZ jest gotowe do podjęcia działań wspólnie ze Stowarzyszeniem Polskich Kombatantów oraz innymi organizacjami polonijnymi w celu wypracowania rozwiązania, które zagwarantuje dalsze funkcjonowanie domu jako ośrodka polskiego życia społecznego, kulturalnego i edukacyjnego?
14. Czy prawdą jest, że MSZ ogranicza swoje działania wyłącznie do monitorowania postępowania sądowego?Jeżeli nie, proszę szczegółowo wskazać wszystkie działania podjęte przez resort.
15. Jakie działania ministerstwo zamierza podjąć w przypadku niekorzystnego dla Stowarzyszenia Polskich Kombatantów prawomocnego rozstrzygnięcia sądu francuskiego, aby nie dopuścić do bezpowrotnej utraty tego miejsca dla polskiej społeczności?
16. Czy ministerstwo posiada przygotowany wariant awaryjny zakładający możliwość utraty przez polskie organizacje prawa do korzystania z nieruchomości? Jeżeli tak, na czym ten wariant polega?
17. Ile środków finansowych z budżetu państwa lub środków pozostających w dyspozycji polskich instytucji publicznych zostało w ostatnich 10 latach przeznaczonych na działalność, remonty, utrzymanie lub inne formy wsparcia Domu Kombatanta Polskiego w Paryżu?
18. Czy ministerstwo uważa, że w przypadku obiektów o szczególnym znaczeniu dla polskiego dziedzictwa narodowego należy stworzyć mechanizm umożliwiający wcześniejsze reagowanie państwa polskiego w sytuacji zagrożenia ich sprzedażą, utratą lub zmianą przeznaczenia?
19. Czy Pan Minister zobowiąże się do przedstawienia Sejmowi pełnej informacji o stanie prawnym Domu Kombatanta Polskiego w Paryżu oraz wszystkich działaniach podjętych przez MSZ w tej sprawie?
20. Jaki jest konkretny plan Ministerstwa Spraw Zagranicznych na najbliższe 6 miesięcy w sprawie Domu Kombatanta Polskiego w Paryżu i jakie działania zostaną podjęte, aby zachować ten obiekt dla polskiej społeczności?

Proszę o udzielenie odpowiedzi na powyższe pytania w sposób szczegółowy, z podaniem dat, nazw instytucji, zakresu podjętych działań oraz – w przypadku planowanych działań – przewidywanych terminów ich realizacji.

Z poważaniem