Interpelacja w sprawie sytuacji Domu Kombatanta Polskiego im. gen. Władysława Andersa w Paryżu oraz działań polskich władz na rzecz ochrony tego miejsca

Szanowny Panie Ministrze,

Dom Kombatanta Polskiego im. gen. Władysława Andersa w Paryżu od dziesięcioleci jest jednym z ważnych miejsc polskiej emigracji niepodległościowej. Powstał dzięki wysiłkowi polskich kombatantów i był miejscem życia społecznego, kulturalnego oraz przechowywania pamiątek związanych z historią polskich żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie.

Sprawa domu kombatanta nie jest nowa. Od wielu miesięcy była przedmiotem zainteresowania polskich władz, parlamentarzystów oraz środowisk polonijnych. W lutym 2026 r. Kancelaria Prezydenta RP informowała o analizowaniu sytuacji prawnej domu i działaniach na rzecz stworzenia koalicji podmiotów, które mogłyby zaangażować się w jego ratowanie. Następnie 28 maja 2026 r. sprawą zajmowała się sejmowa Komisja Łączności z Polakami za Granicą.

Pomimo tego 11 sierpnia 2026 r. doszło do wkroczenia francuskiej policji do domu kombatanta i – według relacji przedstawicieli środowiska kombatanckiego – usunięcia osób korzystających z budynku. Osoby te miały utracić dostęp do znajdujących się w domu książek, dokumentów, pamiątek, archiwów i wyposażenia.

Należy podkreślić, że kwestie własnościowe i postępowania egzekucyjne podlegają prawu francuskiemu i rozstrzygnięciom właściwych organów Francji. Nie zwalnia to jednak polskich władz z obowiązku podejmowania działań dyplomatycznych i organizacyjnych w celu ochrony polskiego dziedzictwa historycznego oraz interesów polskiej społeczności we Francji.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

1. Jakie działania ministerstwo podejmowało na rzecz ochrony Domu Kombatanta Polskiego, mimo że nieruchomość nie stanowi własności Skarbu Państwa RP? Czy sprawa była przedmiotem rozmów dyplomatycznych ze stroną francuską, a jeżeli tak – kiedy i na jakim szczeblu?
2. Czy ministerstwo prowadziło rozmowy z przedstawicielami Stowarzyszenia Polskich Kombatantów w Paryżu oraz innymi organizacjami zaangażowanymi w spór? Jakie informacje MSZ uzyskało na temat sytuacji prawnej domu oraz jakie działania podjęto w następstwie tych informacji?
3. Czy MSZ podejmowało działania na rzecz zabezpieczenia znajdujących się w Domu Kombatanta Polskiego archiwów, dokumentów, księgozbioru, pamiątek i innych przedmiotów związanych z historią polskich żołnierzy i emigracji niepodległościowej? Jeżeli tak, proszę wskazać konkretne działania. Jeżeli nie, dlaczego?
4. Czy ministerstwo wiedziało o możliwości przeprowadzenia egzekucji i usunięcia środowiska kombatanckiego z budynku przed 11 sierpnia 2026 r.? Jeśli tak, kiedy uzyskało taką informację i jakie działania podjęło, aby zapobiec utracie dostępu do polskich zbiorów i pamiątek?
5. Czy po uzyskaniu informacji o niekorzystnym dla Stowarzyszenia Polskich Kombatantów wyroku pierwszej instancji i złożeniu apelacji MSZ podejmowało jakiekolwiek działania dyplomatyczne lub organizacyjne w celu ochrony interesów polskiego środowiska kombatanckiego do czasu rozstrzygnięcia apelacji?
6. Jakie działania ministerstwo podjęło w następstwie informacji przedstawionych podczas posiedzenia sejmowej Komisji Łączności z Polakami za Granicą 28 maja 2026 r.? Czy została zrealizowana zapowiadana lub rozważana wówczas wizyta polskiej delegacji w Paryżu? Jeśli tak, kto w niej uczestniczył i jakie były jej ustalenia?
7. Jakie działania MSZ podejmie obecnie w związku z usunięciem środowiska kombatanckiego z domu oraz utratą przez nie dostępu do znajdujących się tam zbiorów? Czy ministerstwo podejmie pilne działania w celu ustalenia, gdzie i w jakim stanie znajdują się dokumenty, archiwa, książki i pamiątki, oraz zapewnienia ich zabezpieczenia?

Z poważaniem

Agnieszka Górska
Poseł na Sejm RP