Interpelacja w sprawie możliwości utworzenia Polsko-Litewskiej Transgranicznej Strefy Ekonomicznej jako instrumentu wspierania inwestycji, bezpieczeństwa gospodarczego oraz rozwoju pogranicza polsko-litewskiego

Suwałki, dn. 13 sierpnia 2026 r.

Szanowny Panie Ministrze,

zwracam się z interpelacją dotyczącą możliwości utworzenia Polsko-Litewskiej Transgranicznej Strefy Ekonomicznej (w skrócie PLLTSSE). Polska i Litwa mogą stworzyć pierwszy na wschodniej flance UE i NATO transgraniczny obszar rozwoju, który połączy bezpieczeństwo, przemysł, turystykę i logistykę. Po stronie polskiej naturalnym operatorem tej inicjatywy wydaje się być Suwalska Specjalna Strefa Ekonomiczna SA, a po stronie litewskiej partner wskazany przez rząd Republiki Litewskiej.

Obszar pogranicza polsko-litewskiego posiada szczególne znaczenie gospodarcze i strategiczne. Z jednej strony jest to region wymagający dodatkowych impulsów rozwojowych, charakteryzujący się niższą atrakcyjnością inwestycyjną niż centralne i zachodnie części naszego państwa, z drugiej natomiast jest to obszar o fundamentalnym znaczeniu dla bezpieczeństwa Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Litewskiej oraz całej wschodniej flanki NATO ze względu na położenie przy przesmyku suwalskim.

W ostatnich latach współpraca polsko-litewska uległa znacznemu pogłębieniu, szczególnie w obszarach bezpieczeństwa, infrastruktury, energetyki oraz przemysłu obronnego. Naturalnym uzupełnieniem tych działań mogłoby być stworzenie trwałego mechanizmu współpracy, który pozwoliłby na wspólne wykorzystanie potencjału obu państw i zwiększenie odporności ekonomicznej regionów przygranicznych. W tym kontekście zasadne wydaje się rozważenie utworzenia Polsko-Litewskiej Transgranicznej Strefy Ekonomicznej jako wspólnego instrumentu wspierania inwestycji, rozwoju przedsiębiorczości, promocji gospodarczej oraz przygotowania i realizacji projektów strategicznych.

Koncepcja takiej strefy nie powinna być rozumiana jako stworzenie jednego ponadgranicznego systemu podatkowego czy nowej klasycznej specjalnej strefy ekonomicznej, lecz jako wspólny mechanizm współpracy Polski i Litwy, wykorzystujący istniejące instrumenty prawne i finansowe obu państw oraz Unii Europejskiej. Celem takiego rozwiązania byłoby stworzenie jednego, rozpoznawalnego obszaru inwestycyjnego, który umożliwiłby skuteczniejsze przyciąganie inwestorów, koordynację projektów oraz promocję regionu jako miejsca atrakcyjnego dla działalności przemysłowej, usługowej i turystycznej.

Kluczowe obszary funkcjonowania Polsko-Litewskiej Transgranicznej Strefy Ekonomicznej obejmowałyby rozwój przemysłu i bezpieczeństwa poprzez wspieranie sektora obronnego oraz technologii podwójnego zastosowania, rozwój oferty turystycznej opartej na skoordynowanej promocji, inwestycjach i budowie rozpoznawalnej marki regionu, a także wzmacnianie logistyki i infrastruktury transportowej dzięki lepszej koordynacji inwestycji oraz wykorzystaniu potencjału międzynarodowych korytarzy transportowych. Takie zintegrowane podejście zwiększałoby atrakcyjność inwestycyjną obszaru, sprzyjało rozwojowi przedsiębiorczości oraz wzmacniało odporność gospodarczą i strategiczną pogranicza.

Po stronie polskiej naturalnym partnerem do realizacji takiej inicjatywy wydaje się być Suwalska Specjalna Strefa Ekonomiczna SA, która posiada wieloletnie doświadczenie w pozyskiwaniu inwestorów, przygotowaniu terenów inwestycyjnych oraz obsłudze przedsiębiorców korzystających z instrumentów wsparcia. Wykorzystanie istniejącego potencjału SSSE pozwoliłoby uniknąć tworzenia nowych, kosztownych struktur administracyjnych i umożliwiłoby szybkie rozpoczęcie prac przygotowawczych. Proponowany obszar działania Strefy Transgranicznej po stronie polskiej to miasto Suwałki oraz powiaty: suwalski, sejneński i augustowski.

Realizacja takiego przedsięwzięcia mogłaby opierać się na istniejących instrumentach, w szczególności Polskiej Strefie Inwestycji. PSI pozwala udzielać decyzji o wsparciu na nowe inwestycje na obszarze całego kraju, a więc nie trzeba tworzyć nowej strefy w sensie terytorialnym. Dla pogranicza szczególnie ważne są preferencje dla powiatów północno-wschodnich, gdzie obniżono minimalne progi inwestycyjne.

Podstawą finansowania działań przygotowawczych i infrastrukturalnych mogłyby być w szczególności środki programu Interreg Litwa-Polska na lata 2028-2034, instrumenty InvestEU, finansowanie Europejskiego Banku Inwestycyjnego oraz środki krajowe. W przypadku projektów związanych z bezpieczeństwem i przemysłem obronnym możliwe byłoby również wykorzystanie instrumentów Unii Europejskiej przeznaczonych na rozwój europejskich zdolności obronnych.

Utworzenie Polsko-Litewskiej Transgranicznej Strefy Ekonomicznej mogłoby stać się jednym z najbardziej innowacyjnych przykładów współpracy transgranicznej w Unii Europejskiej, łączącym cele gospodarcze, rozwojowe i bezpieczeństwa. Projekt ten wpisywałby się również w szerszą politykę wzmacniania wschodniej granicy Unii Europejskiej poprzez rozwój gospodarczy i zwiększanie odporności lokalnych społeczności.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

1. Czy ministerstwo prowadziło analizy dotyczące możliwości utworzenia Polsko-Litewskiej Transgranicznej Strefy Ekonomicznej jako instrumentu wspierania inwestycji na obszarach przygranicznych?
2. Jeśli tak, czy rozważane jest wskazanie Suwalskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej SA jako podmiotu koordynującego przygotowanie i obsługę inwestycji po stronie polskiej?
3. Czy w ocenie ministerstwa zasadne jest powołanie polsko-litewskiej grupy roboczej odpowiedzialnej za przygotowanie koncepcji prawnej, gospodarczej i finansowej Polsko-Litewskiej Transgranicznej Strefy Ekonomicznej?

Z wyrazami szacunku

Poseł Jacek Niedźwiedzki