Interpelacja w sprawie modernizacji systemu Alert RCB oraz wdrożenia technologii Cell Broadcast

Szanowny Panie Ministrze,

obowiązujący w Polsce system Alert RCB pozostaje oparty przede wszystkim na wiadomościach SMS przekazywanych przez operatorów telekomunikacyjnych osobom znajdującym się na obszarze zagrożenia.

Rozwiązanie to ma istotne ograniczenia. Wiadomości SMS są obsługiwane jako odrębne komunikaty kierowane do poszczególnych odbiorców. W przypadku konieczności ostrzeżenia setek tysięcy lub milionów osób operatorzy muszą przetworzyć bardzo dużą liczbę wiadomości, co może wpływać na czas ich dystrybucji, szczególnie w warunkach wzmożonego obciążenia sieci telekomunikacyjnych.

Alternatywą jest technologia Cell Broadcast, pozwalająca na jednoczesne nadanie komunikatu do wszystkich kompatybilnych urządzeń połączonych ze stacjami bazowymi na określonym obszarze. Czas transmisji takiego ostrzeżenia nie jest bezpośrednio uzależniony od liczby odbiorców. Technologia może także pozwalać na uruchamianie na urządzeniach mobilnych specjalnego komunikatu i sygnału alarmowego, wyraźnie odróżniającego ostrzeżenia od zwykłej wiadomości.

Cell Broadcast jest wykorzystywany w systemach ostrzegania ludności w wielu państwach europejskich, a także między innymi w Japonii i Stanach Zjednoczonych. Rozwiązanie to może funkcjonować bez konieczności instalowania przez odbiorcę dodatkowej aplikacji oraz bez aktywnego połączenia z Internetem.

Wdrożenie tej technologii w Polsce było przedmiotem wcześniejszych prac legislacyjnych. Ponadto w przyjętym uchwałą nr 72 Rady Ministrów z dnia 27 maja 2025 r. Programie Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025-2026 przewidziano rozwój systemów ostrzegania i alarmowania, w tym opracowanie ostrzeżenia publicznego wysyłanego w technologii szybkiej transmisji o charakterze Cell Broadcast.

Pomimo tego opinia publiczna nie otrzymała dotychczas jednoznacznej informacji o terminie uruchomienia systemu, harmonogramie prac, przeprowadzonych testach ani zobowiązaniach operatorów telekomunikacyjnych.

Sprawne ostrzeganie ludności ma szczególne znaczenie w związku z powtarzającymi się zagrożeniami militarnymi, przypadkami naruszania polskiej przestrzeni powietrznej, ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi, powodziami, pożarami, skażeniami oraz awariami infrastruktury krytycznej.

Rozwijanie powiadomień w aplikacji mObywatel należy uznać za użyteczne uzupełnienie systemu, jednak rozwiązanie wykorzystujące aplikację jako narzędzie nie powinno jednak zastępować kanału działającego niezależnie od jej posiadania oraz dostępu do transmisji danych. Państwowy system ostrzegania powinien wykorzystywać kilka wzajemnie uzupełniających się kanałów, w tym Cell Broadcast, SMS, syreny alarmowe, radio, telewizję oraz komunikaty internetowe.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji planuje wdrożenie w Polsce systemu ostrzegania ludności wykorzystującego technologię Cell Broadcast?
2. Jeżeli wdrożenie jest planowane, jaki jest jego obecny etap, harmonogram dalszych prac oraz przewidywany termin uruchomienia systemu w pełnej skali?
3. Jakie działania wykonano dotychczas w celu realizacji zapisów Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025-2026 dotyczących ostrzeżenia publicznego wysyłanego w technologii szybkiej transmisji o charakterze Cell Broadcast?
4. Czy na wdrożenie Cell Broadcast zabezpieczono środki finansowe? Jeżeli tak, w jakiej wysokości, z jakich źródeł oraz na jakie działania mają zostać przeznaczone?
5. Czy MSWiA, Rządowe Centrum Bezpieczeństwa, Urząd Komunikacji Elektronicznej lub inne organy administracji przeprowadziły konsultacje z operatorami Orange Polska, T-Mobile Polska, P4 oraz Polkomtel? Jeżeli tak, jakie były ich najważniejsze ustalenia?
6. Czy przeprowadzono pilotażowe, laboratoryjne lub terenowe testy Cell Broadcast w polskich sieciach komórkowych? Jeżeli tak, jakie były ich wyniki i jakie problemy techniczne zidentyfikowano?
7. Czy infrastruktura polskich operatorów telekomunikacyjnych jest obecnie technicznie zdolna do obsługi publicznych ostrzeżeń Cell Broadcast w sieciach 2G, 4G i 5G? Jeżeli nie, jakie elementy wymagają modernizacji?
8. Czy opracowano centralny system nadawczy, procedury autoryzacji komunikatów oraz interfejsy umożliwiające przekazywanie ostrzeżeń z RCB do operatorów telekomunikacyjnych?
9. Czy planowane jest wdrożenie rozwiązania zgodnego ze standardem EU-Alert oraz umożliwiającego odbieranie komunikatów również przez osoby korzystające z roamingu w Polsce?
10. Czy przeprowadzono analizę cyberbezpieczeństwa technologii Cell Broadcast? Jeżeli tak, jakie są jej jawne wnioski i czy wskazują one, że technologia ta jest mniej bezpieczna od obecnego systemu SMS?
11. Jaki jest obecnie średni i maksymalny czas liczony od zatwierdzenia Alertu RCB do przekazania wiadomości odbiorcom na terenie jednego powiatu, województwa oraz całego kraju?
12. Ile razy w latach 2023-2026 dystrybucja Alertu RCB trwała dłużej niż 15, 30 lub 60 minut oraz jaki był najdłuższy odnotowany czas dystrybucji?
13. Czy RCB otrzymuje od operatorów szczegółowe raporty dotyczące liczby wysłanych i dostarczonych wiadomości, czasu rozpoczęcia i zakończenia dystrybucji oraz liczby niedostarczonych alertów?
14. Czy rozwój powiadomień w aplikacji mObywatel jest traktowany przez ministerstwo jako rozwiązanie wyłącznie uzupełniające, czy jako alternatywa dla wdrożenia Cell Broadcast?
15. Jeżeli rząd odstąpił od wdrożenia Cell Broadcast, kiedy, przez jaki organ i na podstawie jakich analiz podjęto taką decyzję oraz w jaki sposób jest ona zgodna z Programem Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025-2026?

Z wyrazami szacunku

Krzysztof Tuduj
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej