Interpelacja w sprawie sprzecznych stanowisk organów państwa dotyczących finansowania odstrzału redukcyjnego dzików oraz paraliżu działań w Wodzisławiu Śląskim

Szanowni Państwo Ministrowie,

mieszkańcy Wodzisławia Śląskiego, w szczególności dzielnicy Radlin II oraz rejonu ulic: Letniej, Ustronnej, Bojowników, Radlińskich Chałupek i Osiedla XXX-lecia, od wielu miesięcy alarmują o rosnącym zagrożeniu powodowanym przez dziki.

Zwierzęta regularnie pojawiają się między zabudowaniami, wchodzą na prywatne posesje, niszczą ogrody, uprawy i infrastrukturę. Mieszkańcy informują również o przypadkach szarżowania dzików na ludzi. Problem nie ma już wyłącznie charakteru porządkowego lub materialnego, lecz dotyczy bezpośrednio bezpieczeństwa, zdrowia, a potencjalnie także życia mieszkańców.

Pomimo trwających od wielu miesięcy działań administracyjnych nadal nie przeprowadzono skutecznego odstrzału redukcyjnego. Przyczyną paraliżu nie jest brak rozpoznania zagrożenia, lecz zasadnicza rozbieżność między stanowiskami organów państwa dotycząca tego, kto powinien zorganizować i sfinansować wykonanie zadania.

Zgodnie ze stanowiskiem Ministerstwa Klimatu i Środowiska, przedstawionym publicznie przez podsekretarza stanu Mikołaja Dorożałę i opisanym przez Serwis Samorządowy PAP, odłów, odłów wraz z uśmierceniem oraz odstrzał redukcyjny zwierzyny należy kwalifikować jako zadanie własne powiatu wykonywane przez starostę. Resort wskazuje, że te działania mieszczą się w sferze zadań powiatu dotyczących porządku publicznego, bezpieczeństwa obywateli, ochrony mienia i infrastruktury.

Całkowicie odmienne stanowisko przedstawiła Regionalna Izba Obrachunkowa w Katowicach w piśmie z 10 lipca 2026 r., znak WA.5210.88.2026, skierowanym do starosty powiatu wodzisławskiego. RIO stwierdziła, że odstrzał redukcyjny zwierzyny nie jest zadaniem własnym powiatu, wobec czego powiat nie ma podstawy prawnej do ponoszenia wydatków na ten cel. Zdaniem izby zadanie wynikające z art. 45 ust. 3 ustawy – Prawo łowieckie jest zadaniem zleconym z zakresu administracji rządowej i powinno zostać sfinansowane ze środków dotacji celowej z budżetu państwa.

Regionalna Izba Obrachunkowa powołała się na:

- wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 2198/14;
- postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 października 2018 r., sygn. akt II OW 113/18;
- wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 czerwca 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 1133/14;
- postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 listopada 2020 r., sygn. akt II OW 90/20, w którym jako organ odpowiedzialny za sfinansowanie wykonania decyzji dotyczącej odstrzału redukcyjnego dzików wskazano wojewodę.

RIO stwierdziła również, że art. 7 ust. 1 pkt 14 ustawy o samorządzie gminnym, dotyczący porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli, nie stanowi samodzielnej podstawy prawnej do sfinansowania odstrzału przez gminę.

Wprawdzie izba zaznaczyła, że jej stanowisko nie ma charakteru prawnie wiążącego, jednak w praktyce powiat wodzisławski nie decyduje się na przeznaczenie środków własnych na odstrzał, obawiając się zakwestionowania legalności takiego wydatku oraz odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych.

W konsekwencji:

- Ministerstwo Klimatu i Środowiska uznaje odstrzał za zadanie własne powiatu;
- RIO w Katowicach uznaje go za zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej;
- powiat otrzymał stanowisko, zgodnie z którym nie może finansować zadania ze środków własnych;
- gmina nie ma samodzielnej podstawy prawnej do sfinansowania odstrzału;
- nie zostało jednoznacznie wskazane źródło finansowania z budżetu państwa;
- mieszkańcy nadal pozostają bez skutecznej ochrony.

Jak poinformowało 12 sierpnia 2026 r. Radio 90, starostwo powiatowe w Wodzisławiu Śląskim zwróciło się do wojewody śląskiego o wskazanie rozwiązania, które umożliwi wykonanie odstrzału bez wykorzystania środków własnych powiatu.

Jednym z rozważanych wariantów jest przeprowadzenie odstrzału przez uprawnionych myśliwych w zamian za możliwość zatrzymania pozyskanych tusz. Starostwo oczekuje jednak na stanowisko wojewody dotyczące dopuszczalności takiego rozwiązania, ponieważ dzika zwierzyna stanowi własność Skarbu Państwa.

Powstał więc stan faktycznego paraliżu. Każdy potencjalnie odpowiedzialny podmiot wskazuje, że nie ma wystarczającej podstawy prawnej do sfinansowania lub wykonania zadania. Konsekwencje tej sytuacji ponoszą mieszkańcy, których bezpieczeństwo powinno stanowić wartość nadrzędną.

Nie można oczekiwać od władz samorządowych, aby dokonywały wydatków publicznych w warunkach sprzecznych interpretacji prawa i ryzyka osobistej odpowiedzialności. Jednocześnie niedopuszczalne jest pozostawienie mieszkańców bez ochrony do czasu przeprowadzenia wielomiesięcznych lub wieloletnich prac legislacyjnych.

W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy realizacja decyzji wydawanej na podstawie art. 45 ust. 3 ustawy – Prawo łowieckie jest zadaniem własnym powiatu, czy zadaniem zleconym z zakresu administracji rządowej? Proszę o przedstawienie jednego, uzgodnionego stanowiska rządu.

2. Jeżeli jest to zadanie własne powiatu, proszę wskazać konkretny przepis ustawy ustanawiający materialnoprawną podstawę do ponoszenia przez powiat wydatków na organizację i wykonanie odstrzału redukcyjnego.

3. Czy określenie „zadanie własne starosty“ należy rozumieć jako zadanie własne powiatu? Czy obowiązujące prawo przewiduje kategorię „zadań własnych starosty“ odrębną od zadań własnych powiatu i zadań zleconych z zakresu administracji rządowej?

4. W jaki sposób Ministerstwo Klimatu i Środowiska odnosi się do orzeczeń przywołanych przez RIO w Katowicach, w szczególności wyroku NSA o sygn. II GSK 2198/14 oraz postanowienia NSA o sygn. II OW 90/20?

5. Czy zdaniem Ministerstwa Klimatu i Środowiska przywołane orzeczenia utraciły aktualność? Jeżeli tak, proszę wskazać zmianę przepisów albo późniejsze orzecznictwo uzasadniające odmienne stanowisko resortu.

6. Czy minister spraw wewnętrznych i administracji, sprawujący nadzór nad działalnością regionalnych izb obrachunkowych na podstawie kryterium zgodności z prawem, podziela stanowisko RIO w Katowicach wyrażone w piśmie WA.5210.88.2026?

7. Czy minister spraw wewnętrznych i administracji podejmie działania zmierzające do uzgodnienia jednolitego stanowiska regionalnych izb obrachunkowych w sprawie możliwości finansowania odstrzału redukcyjnego przez powiaty?

8. Czy minister finansów i gospodarki uznaje, że powiat może legalnie sfinansować odstrzał redukcyjny ze środków własnych? Jeżeli tak, proszę wskazać podstawę prawną ujęcia i dokonania takiego wydatku.

9. Czy sfinansowanie odstrzału ze środków własnych powiatu lub gminy może zostać zakwestionowane jako dokonanie wydatku bez podstawy prawnej albo stanowić naruszenie dyscypliny finansów publicznych?

10. Jeżeli odstrzał redukcyjny jest zadaniem zleconym z zakresu administracji rządowej, czy wojewoda śląski jest zobowiązany do przekazania powiatowi wodzisławskiemu dotacji celowej na wykonanie tego zadania?

11. Z jakiej części budżetu państwa, w jakim trybie, na czyj wniosek i w jakim terminie powinny zostać przekazane środki na sfinansowanie odstrzału redukcyjnego?

12. Czy wojewoda śląski otrzymał wystąpienie starosty wodzisławskiego dotyczące sfinansowania odstrzału albo zaakceptowania rozwiązania polegającego na odstrzale w zamian za pozyskane tusze? Na jakim etapie jest rozpatrywanie sprawy i kiedy zostanie udzielona odpowiedź?

13. Czy wykonanie odstrzału bez wynagrodzenia pieniężnego, w zamian za przekazanie wykonawcom pozyskanych tusz, jest zgodne z przepisami dotyczącymi gospodarki łowieckiej, finansów publicznych, gospodarowania mieniem Skarbu Państwa oraz bezpieczeństwa weterynaryjnego?

14. Kto jest właścicielem tusz dzików pozyskanych podczas odstrzału redukcyjnego na terenach niewchodzących w skład obwodu łowieckiego i w jakim trybie mogą one zostać przekazane wykonawcom odstrzału?

15. Który organ powinien wybrać podmiot wykonujący odstrzał oraz zawrzeć z nim umowę: starosta, zarząd powiatu, wojewoda czy prezydent miasta?

16. Czy decyzja starosty wydawana na podstawie art. 45 ust. 3 Prawa łowieckiego może przenosić na gminę obowiązek zorganizowania i sfinansowania odstrzału? Jeżeli tak, na jakiej podstawie prawnej?

17. Jaki podmiot powinien zostać wskazany w decyzji jako odpowiedzialny za jej wykonanie, aby decyzja była wykonalna?

18. Czy art. 45 ust. 3 Prawa łowieckiego może być stosowany, jeżeli dziki stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia ludzi, a nie tylko dla prawidłowego funkcjonowania obiektów produkcyjnych i użyteczności publicznej?

19. Jakie natychmiastowe działania mogą legalnie podjąć starosta, wojewoda, prezydent miasta, Policja lub inne właściwe służby w przypadku bezpośredniego zagrożenia mieszkańców przez dziki?

20. Czy rząd wyda, jeszcze przed dokonaniem ewentualnej nowelizacji Prawa łowieckiego, wspólne wytyczne dla wojewodów, starostów i regionalnych izb obrachunkowych, określające sposób finansowania i wykonywania odstrzałów redukcyjnych?

21. Czy trwają prace legislacyjne nad jednoznacznym uregulowaniem odpowiedzialności za organizację i finansowanie odstrzału redukcyjnego? Jeżeli tak, proszę wskazać numer projektu w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów oraz harmonogram dalszych prac.

22. Czy ministrowie podejmą pilną interwencję u wojewody śląskiego w celu wskazania zgodnego z prawem źródła finansowania i doprowadzenia do wykonania odstrzału redukcyjnego w Wodzisławiu Śląskim?

23. Czy zostanie zorganizowane spotkanie robocze z udziałem przedstawicieli właściwych ministerstw, wojewody śląskiego, RIO w Katowicach, starosty wodzisławskiego i prezydenta Wodzisławia Śląskiego w celu zakończenia istniejącego paraliżu?

Proszę o potraktowanie sprawy jako pilnej. Dalsze utrzymywanie sprzecznych interpretacji może doprowadzić nie tylko do kolejnych szkód materialnych, ale również do wypadku z udziałem mieszkańców.

Z poważaniem

Roman Fritz
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej