Interpelacja w sprawie wdrażania dyrektywy platformowej oraz wpływu nowych regulacji na elastyczne formy świadczenia pracy

Szanowna Pani Minister,

do mojego biura poselskiego zwrócili się przedstawiciele środowiska freelancerów i osób wykonujących pracę za pośrednictwem cyfrowych narzędzi, wyrażając obawy dotyczące kierunku wdrażania w Polsce dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/2831 z dnia 23 października 2024 r. w sprawie poprawy warunków pracy za pośrednictwem platform.

Intencją dyrektywy jest poprawa warunków pracy osób wykonujących pracę za pośrednictwem cyfrowych platform, w szczególności poprzez prawidłowe ustalanie statusu zatrudnienia oraz zwiększenie przejrzystości i kontroli nad algorytmicznym zarządzaniem pracą. Jednocześnie regulacja unijna przewiduje mechanizmy pozwalające odróżnić osoby faktycznie pozostające w stosunku podporządkowania od osób rzeczywiście samozatrudnionych. Komisja Europejska wskazuje przy tym, że osoby faktycznie samozatrudnione powinny zachować możliwość prowadzenia działalności w tej formule.

W Polsce równolegle wdrażane są istotne zmiany dotyczące Państwowej Inspekcji Pracy. Ustawa z dnia 11 marca 2026 r. weszła zasadniczo w życie 8 lipca 2026 r. i przyznała inspekcji nowe instrumenty w zakresie przeciwdziałania zastępowaniu stosunku pracy umowami cywilnoprawnymi. Z punktu widzenia rynku pracy szczególnie istotne jest jednak zachowanie właściwej proporcji pomiędzy skutecznym przeciwdziałaniem fikcyjnemu samozatrudnieniu a ochroną osób, które rzeczywiście prowadzą niezależną działalność gospodarczą i świadomie korzystają z elastycznych form współpracy. Dotyczy to między innymi osób wykonujących wysoko kwalifikowane usługi, takich jak programowanie, grafika, fotografia, tłumaczenia, tworzenie treści czy usługi konsultingowe. Dla części z nich możliwość realizowania pojedynczych zleceń dla wielu klientów, również za pośrednictwem narzędzi cyfrowych, jest świadomym wyborem modelu pracy, a nie próbą obejścia prawa pracy.

Dlatego istotne jest, aby przy implementacji dyrektywy nie doszło do sytuacji, w której wykorzystanie narzędzia cyfrowego do znalezienia klienta, zlecenia czy rozliczenia usługi samo w sobie prowadziło do zakwestionowania niezależnego charakteru działalności. Tym bardziej że unijne regulacje koncentrują się na rzeczywistych cechach relacji pomiędzy platformą a osobą wykonującą pracę, a nie na samym fakcie korzystania z technologii. Wątpliwości te nabierają szczególnego znaczenia w kontekście niedawnych zmian na rynku pracy. Przypadek Pyszne.pl, obejmujący zapowiadane zakończenie współpracy z około 5 tys. kurierów oraz działania kontrolne Państwowej Inspekcji Pracy, pokazał, że zmiany regulacyjne mogą mieć bezpośrednie konsekwencje dla sposobu organizacji pracy przez przedsiębiorstwa.

Nie kwestionując potrzeby ochrony osób, które faktycznie wykonują pracę w warunkach charakterystycznych dla stosunku pracy, zasadne jest jednocześnie zapewnienie, aby nowe przepisy nie ograniczały niepotrzebnie przedsiębiorczości osób, które świadomie wybierają samozatrudnienie i elastyczne modele współpracy.

W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:

1. Na jakim etapie znajdują się obecnie prace nad odrębną ustawą wdrażającą dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/2831?
2. Jakie rozwiązania dotyczące ustalania statusu zatrudnienia osoby wykonującej pracę za pośrednictwem platform cyfrowych planuje przyjąć rząd?
3. Czy ministerstwo zamierza wprowadzić rozwiązania jednoznacznie odróżniające cyfrowe platformy pracy od podmiotów, które jedynie pośredniczą w zawieraniu umów lub rozliczaniu usług świadczonych przez niezależnych przedsiębiorców?
4. Czy przy przygotowywaniu polskich przepisów ministerstwo analizowało ryzyko objęcia regulacjami osób faktycznie samozatrudnionych, które korzystają z cyfrowych narzędzi do pozyskiwania klientów lub zleceń, ale nie pozostają pod kierownictwem ani kontrolą platformy?
5. Czy w toku prac legislacyjnych przeprowadzono analizę wpływu projektowanych regulacji na liczbę miejsc pracy, samozatrudnienie oraz działalność polskich freelancerów i mikroprzedsiębiorców?
6. Czy ministerstwo oszacowało potencjalny wpływ projektowanych regulacji na dochody sektora finansów publicznych, w tym wpływy z PIT, CIT i VAT, w przypadku ograniczenia działalności części osób samozatrudnionych lub przeniesienia przez nie działalności na zagraniczne platformy?
7. Czy w ocenie skutków regulacji zostanie uwzględniony potencjalny wpływ nowych regulacji na liczbę osób, które mogą utracić dotychczasową formę współpracy w związku ze zmianą modelu zatrudnienia przez przedsiębiorstwa?
8. Czy ministerstwo prowadzi analizę doświadczeń innych państw członkowskich dotyczących implementacji dyrektywy 2024/2831, w szczególności pod kątem zachowania równowagi pomiędzy ochroną pracowników a możliwością prowadzenia rzeczywiście niezależnej działalności gospodarczej?
9. Czy przed przyjęciem ostatecznych rozwiązań legislacyjnych ministerstwo planuje przeprowadzenie dodatkowych konsultacji z organizacjami reprezentującymi zarówno pracowników platformowych, jak i freelancerów, osoby samozatrudnione oraz przedsiębiorców korzystających z takich modeli współpracy?
10. Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie wyraźnych gwarancji, że samo korzystanie z narzędzi cyfrowych, algorytmów lub platform służących wyłącznie do pośredniczenia w pozyskiwaniu zleceń nie będzie wystarczającą przesłanką do uznania, że pomiędzy stronami istnieje stosunek pracy?

Implementacja dyrektywy platformowej jest potrzebnym krokiem w kierunku zapewnienia odpowiedniej ochrony osobom, które faktycznie wykonują pracę w warunkach podporządkowania, jednak równie ważne jest zachowanie przestrzeni dla legalnej i rzeczywiście niezależnej przedsiębiorczości. Polska gospodarka potrzebuje zarówno skutecznej ochrony pracowników, jak i elastyczności pozwalającej rozwijać się freelancerom, mikroprzedsiębiorcom oraz nowym modelom świadczenia usług.

Dlatego istotne jest, aby wdrożenie dyrektywy 2024/2831 było możliwie precyzyjne, proporcjonalne i oparte na rzeczywistych warunkach wykonywania pracy, a nie wyłącznie na formie prawnej współpracy czy wykorzystaniu nowoczesnych narzędzi technologicznych.

Z wyrazami szacunku

Danuta Jazłowiecka