Interpelacja w sprawie wykorzystania w systemach ciepłowniczych ciepła odpadowego z przemysłu i centrów danych

Szanowny Panie Ministrze,

procedowany projekt nowelizacji Prawa energetycznego (UC121), dostosowujący polskie przepisy do dyrektywy 2023/1791 (EED), nakłada m.in. na centra przetwarzania danych o mocy powyżej 1 MW obowiązek odzysku i wykorzystania ciepła odpadowego, o ile jest to technicznie i ekonomicznie uzasadnione, oraz zobowiązuje ministra właściwego ds. energii do opracowania krajowej oceny potencjału wykorzystania OZE oraz ciepła i chłodu odpadowego.

Kierunek ten należy ocenić pozytywnie. Samo wprowadzenie obowiązków analitycznych i informacyjnych nie gwarantuje jednak powstania inwestycji – w praktyce barierą pozostają m.in.: odległość źródła od sieci, parametry temperaturowe, koszt pomp ciepła i infrastruktury przesyłowej, niepewność co do długoterminowej dostępności źródła oraz zasady rozliczeń między przedsiębiorstwem przemysłowym a ciepłowniczym. Dla regionów o rozwiniętym przemyśle, w tym Wielkopolski i aglomeracji poznańskiej, sprawne wykorzystanie ciepła odpadowego może być istotnym elementem lokalnego bezpieczeństwa energetycznego.

W związku z powyższym zwracam się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:

1. Kiedy jest planowane opracowanie krajowej oceny potencjału wykorzystania ciepła i chłodu odpadowego, przewidzianej w projekcie nowelizacji Prawa energetycznego, i czy obejmie ona podział na województwa oraz główne kategorie źródeł?
2. Ile zakładów przemysłowych, centrów danych i innych instalacji zostało już wstępnie zidentyfikowanych jako potencjalne źródła ciepła odpadowego możliwego do wprowadzenia do sieci ciepłowniczych?
3. Jakie bariery techniczne i ekonomiczne ministerstwo uznaje za najistotniejsze dla realizacji inwestycji w odzysk i dostarczanie ciepła odpadowego do sieci, poza samym obowiązkiem analitycznym wprowadzanym nowelizacją?
4. Czy są planowane dedykowane instrumenty finansowe dla inwestycji obejmujących odzysk ciepła, pompy ciepła, wymienniki i infrastrukturę przyłączeniową?
5. Czy są rozważane rozwiązania regulacyjne ułatwiające zawieranie długoterminowych umów między dostawcą ciepła odpadowego a przedsiębiorstwem ciepłowniczym, w tym zasady rozliczeń i podziału ryzyka inwestycyjnego?
6. Jaki jest wstępnie szacowany potencjał wykorzystania ciepła odpadowego w województwie wielkopolskim, w szczególności w aglomeracji poznańskiej?
7. Jakie mierzalne cele dotyczące udziału ciepła odpadowego w krajowym ciepłownictwie ministerstwo zamierza przyjąć do 2030 r. i 2040 r. oraz jak będzie monitorowana ich realizacja?

W mojej ocenie wykorzystanie ciepła odpadowego powinno być traktowane nie tylko jako element polityki klimatycznej, ale również jako instrument poprawy efektywności energetycznej i konkurencyjności polskiego przemysłu.

Materiały wykorzystane przy przygotowaniu interpelacji:

• Ministerstwo Energii, „Nowelizacja Prawa energetycznego w zakresie ciepłownictwa – konsultacje publiczne“, 2026 (projekt UC121).
• Urząd Regulacji Energetyki, informacje dotyczące kryteriów efektywnego systemu ciepłowniczego i udziału ciepła odpadowego.

Z poważaniem

Jacek Tomczak
Poseł na Sejm RP