Interpelacja w sprawie świadczenia wspierającego dla mieszkańców prywatnych placówek opieki

Szanowna Pani Minister,

problem wyłączenia z prawa do świadczenia wspierającego osób z niepełnosprawnościami przebywających w prywatnych placówkach zapewniających całodobową opiekę był już niejednokrotnie przedmiotem wystąpień parlamentarzystów. Zwracano w nich zgodnie uwagę, że osoby te oraz ich rodziny ponoszą pełne koszty pobytu w placówce bez dofinansowania ze środków publicznych, a mimo to sam fakt korzystania z tej formy opieki powoduje utratę prawa do świadczenia wspierającego.

W odpowiedziach na dotychczasowe wystąpienia Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wskazywało, że przygotowywane zmiany w ustawie o świadczeniu wspierającym pierwotnie nie obejmowały zmiany art. 5 w tym zakresie. Jednocześnie ministerstwo zadeklarowało, że postulat umożliwienia pobierania świadczenia osobom przebywającym w placówkach, których pobyt nie jest finansowany ze środków publicznych, zostanie ponownie przeanalizowany w toku prac nad nowelizacją ustawy.

Nową okolicznością, o której zostałam poinformowana, jest wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 2 czerwca 2026 r. (sygn. akt VI U 1800/25) w sprawie dotyczącej prawa do świadczenia wspierającego osoby przebywającej w prywatnej placówce całodobowej opieki. Sąd zmienił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i przyznał ubezpieczonej prawo do świadczenia wspierającego.

W uzasadnieniu sąd zwrócił uwagę, że pobyt ubezpieczonej w placówce był finansowany na zasadach komercyjnych, bez finansowania ze środków NFZ ani innych form wsparcia ze strony państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. W ocenie sądu w takiej sytuacji nie dochodzi do podwójnego finansowania kosztów opieki ze środków publicznych. Sąd wskazał również, że odmienne traktowanie osób korzystających z prywatnej całodobowej opieki w placówce oraz osób korzystających z prywatnie finansowanej opieki w miejscu zamieszkania prowadzi do wystąpienia nierówności w prawie do zabezpieczenia społecznego.

Orzeczenie to dodatkowo wzmacnia potrzebę jednoznacznego uregulowania sytuacji osób, które z powodu swojej niepełnosprawności wymagają całodobowej opieki, a koszty pobytu w prywatnej placówce ponoszą w całości samodzielnie lub przy pomocy rodziny. Obecny stan prawny powoduje bowiem, że miejsce i forma sprawowania opieki mogą decydować o utracie świadczenia, mimo że ze strony państwa nie występuje finansowanie kosztów pobytu takiej osoby.

W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Na jakim etapie znajduje się zapowiadana przez ministerstwo ponowna analiza dotycząca zmiany art. 5 ustawy o świadczeniu wspierającym i w jakim konkretnie terminie zostanie ona zakończona?
2. Czy w ramach tej analizy ministerstwo uwzględniło wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 2 czerwca 2026 r. (sygn. akt VI U 1800/25) oraz przedstawioną w jego uzasadnieniu argumentację dotyczącą braku podwójnego finansowania w przypadku prywatnych, pełnopłatnych placówek?
3. Czy ministerstwo podjęło już decyzję, czy projektowana nowelizacja ustawy będzie obejmowała zmianę art. 5 umożliwiającą pobieranie świadczenia wspierającego osobom przebywającym w placówkach całodobowej opieki, jeżeli ich pobyt jest w całości finansowany ze środków prywatnych?
4. Jeżeli taka zmiana jest planowana, kiedy konkretnie projekt zawierający odpowiednie przepisy zostanie przedstawiony Radzie Ministrów i skierowany do Sejmu RP?
5. Jeżeli ministerstwo nie planuje zmiany art. 5 w tym zakresie, jakie są konkretne przyczyny utrzymania obecnego wyłączenia wobec osób, których pobyt w placówce nie jest w żadnym zakresie finansowany ze środków publicznych?
6. Czy w związku z wyrokiem Sądu Okręgowego w Szczecinie ministerstwo prowadzi lub planuje rozmowy z ZUS dotyczące sposobu rozpatrywania analogicznych spraw do czasu ewentualnej zmiany przepisów?

Z wyrazami szacunku

Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP