Interpelacja w sprawie zabezpieczenia środków z rezerwy celowej budżetu państwa na sfinansowanie kosztów związanych z budową drogi dojazdowej do terminali intermodalnych w Sławkowie z drogi krajowej nr 94

Obecnie trwają prace projektowe dla inwestycji pn. „Budowa łącznika drogowego pomiędzy drogą krajową nr 94 a Euroterminalem Sławków i PKP LHS w Sławkowie dla rozwoju transportu intermodalnego”. Zadanie to ma kluczowe znaczenie dla funkcjonowania jednego z najważniejszych w Polsce węzłów transportu intermodalnego. Powstający układ drogowy zapewni właściwą obsługę Euroterminala Sławków oraz terminala PKP LHS, stanowiących element bazowej sieci TEN-T i istotne ogniwo międzynarodowych korytarzy transportowych. Bez realizacji tej inwestycji nie będzie możliwe pełne wykorzystanie potencjału infrastruktury logistycznej rozwijanej przez państwo i spółki Skarbu Państwa.

Miasto Sławków pozyskało środki na realizację tej inwestycji z Rządowego Funduszu Polski Ład: Programu Inwestycji Strategicznych. Środki z programu mogą zostać jednak przeznaczone wyłącznie na prace projektowe i roboty budowlane. Nie obejmują tym samym innych kosztów towarzyszących realizacji inwestycji.

Miasto Sławków podjęło się realizacji przedsięwzięcia wyłącznie dlatego, że pojawiła się możliwość pozyskania środków rządowych na jego budowę. Od początku wskazywano, również w zatwierdzonym wniosku o dofinansowanie, że wszystkie koszty nieobjęte programem Polski Ład będą wymagały finansowania zewnętrznego. Wynika to z faktu, że przedsięwzięcie ma charakter ponadlokalny i służy przede wszystkim realizacji celów państwa w zakresie rozwoju transportu intermodalnego.

Na obecnym etapie inwestycji konieczne jest zabezpieczenie środków na wypłatę odszkodowań za przejęcie nieruchomości pod nowy układ drogowy oraz pokrycie opłat administracyjnych związanych z wyłączeniem gruntów z produkcji rolnej i leśnej. Według aktualnych szacunków koszty te wyniosą około 37,4 mln zł i będą ponoszone w latach 2028-2029. Obecnie nie są one objęte żadnym mechanizmem wsparcia. Skala tych kosztów pozostaje niewspółmierna do możliwości finansowych niewielkiego samorządu. Dodatkowo od wielu lat dochody miasta Sławkowa są ograniczane przez obowiązujące zwolnienia podatkowe dotyczące infrastruktury kolejowej, z których korzystają publiczne spółki zarządzające terminalami intermodalnymi.

Na zasadność finansowania tych kosztów z budżetu państwa wskazuje również fakt, że zgodnie z pierwotnymi założeniami z lat 2009-2010 inwestycję miała realizować Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad, dla której opracowano dokumentację techniczną. W takim modelu wszystkie koszty realizacji przedsięwzięcia, w tym nabycia nieruchomości, byłyby finansowane przez Skarb Państwa. Zmiana podmiotu realizującego inwestycję nie zmieniła jednak ponadlokalnego charakteru inwestycji ani jej znaczenia dla krajowego systemu transportowego. Finansowanie tych wydatków z rezerwy celowej budżetu państwa znajduje również uzasadnienie w zasadach Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg, który dopuszcza finansowanie kosztów nabycia nieruchomości pod drogi dojazdowe do terminali intermodalnych.

Jednocześnie państwo, za pośrednictwem Agencji Rozwoju Przemysłu SA, realizuje rozbudowę Euroterminala Sławków o wartości przekraczającej 187 mln zł, współfinansowaną ze środków Unii Europejskiej. Efektem będzie niemal dwukrotny wzrost zdolności przeładunkowych terminala. Brak odpowiedniego układu drogowego ograniczy możliwość wykorzystania efektów tej inwestycji, co oznacza, że stosunkowo niewielkie w skali budżetu państwa nakłady na wypłatę odszkodowań za przejęcie nieruchomości i opłaty administracyjne warunkują pełne wykorzystanie wielokrotnie większych środków już zaangażowanych w rozwój infrastruktury logistycznej. Tym samym z punktu widzenia interesu Skarbu Państwa zabezpieczenie koniecznych środków stanowi jedynie dokończenie modelu finansowania inwestycji o strategicznym znaczeniu dla krajowego systemu transportowego, a nie wsparcie lokalnego zadania drogowego. Łącznik drogowy stanowi bowiem funkcjonalnie integralny element całego przedsięwzięcia logistycznego.

W związku z powyższym zwracam się z pytaniami:

Czy Ministerstwo Infrastruktury uwzględni koszty odszkodowań za przejęcie nieruchomości oraz opłat administracyjnych związanych z realizacją inwestycji pn. „Budowa łącznika drogowego pomiędzy drogą krajową nr 94 a Euroterminalem Sławków i PKP LHS w Sławkowie dla rozwoju transportu intermodalnego" w projekcie rezerwy celowej budżetu państwa na lata 2028-2029?

• Jeśli tak – w jakim terminie zostanie podjęta decyzja w tej sprawie, tak aby mogła zostać uwzględniona w harmonogramie realizacji inwestycji?
• Jeśli nie – jakie jest uzasadnienie odmowy finansowania inwestycji o znaczeniu ponadlokalnym i strategicznym dla krajowego systemu transportu intermodalnego?