Interpelacja w sprawie działalności botów w mediach społecznościowych oraz potrzeby wzmocnienia ochrony użytkowników przed zautomatyzowanymi kontami rozpowszechniającymi treści o charakterze bezprawnym

Szanowny Panie Ministrze,

media społecznościowe stały się jednym z podstawowych kanałów komunikacji społecznej oraz wymiany informacji. Coraz częściej jednak przestrzeń ta jest wykorzystywana przez zautomatyzowane konta, tzw. boty, które publikują lub masowo rozpowszechniają komentarze pod wpisami użytkowników, instytucji publicznych, mediów oraz osób pełniących funkcje publiczne. W wielu przypadkach ich aktywność nie służy prowadzeniu rzeczywistej dyskusji, lecz wzmacnianiu negatywnych emocji, eskalowaniu konfliktów, dezinformacji oraz sztucznemu kreowaniu nastrojów społecznych.

Pomimo tego, iż mogą one znajdować legalne zastosowanie w obsłudze klienta czy automatyzacji procesów, coraz większym problemem stają się konta wykorzystywane do publikowania obraźliwych, agresywnych i prowokacyjnych treści. Często generują one masowe komentarze zawierające wyzwiska, pomówienia, mowę nienawiści oraz treści naruszające dobra osobiste innych osób. Niejednokrotnie sprawiają również wrażenie szerokiego poparcia dla określonych poglądów lub nasilają falę hejtu wobec konkretnych osób i grup społecznych.

Szczególnie niepokojące są przypadki, w których zautomatyzowane konta rozpowszechniają treści mogące wypełniać znamiona czynów zabronionych, w tym groźby karalne, nawoływanie do przemocy, znieważanie, zniesławianie czy podżeganie do popełnienia przestępstw. Anonimowość oraz automatyzacja publikacji powodują, że identyfikacja sprawców jest utrudniona, a osoby pokrzywdzone często pozostają bez skutecznej ochrony.

Problem ten ma również wymiar społeczny. Powielanie agresywnych treści przez boty wpływa na jakość debaty publicznej, prowadzi do radykalizacji dyskusji, zniechęca obywateli do udziału w życiu publicznym oraz buduje przekonanie, że język nienawiści jest powszechnie akceptowany. W konsekwencji może dochodzić do pogłębiania podziałów społecznych i osłabiania zaufania do instytucji państwa oraz samych mediów społecznościowych.

Niezależnie od obowiązujących regulacji europejskich dotyczących usług cyfrowych oraz obowiązków nakładanych na największe platformy internetowe, nadal pojawiają się wątpliwości dotyczące skuteczności wykrywania i eliminowania zautomatyzowanych kont publikujących treści naruszające prawo lub zasady współżycia społecznego.

W związku z powyższym zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Cyfryzacji prowadzi analizy dotyczące skali występowania botów publikujących obraźliwe, dezinformujące lub bezprawne treści w mediach społecznościowych dostępnych w Polsce?
2. Czy są planowane działania legislacyjne lub organizacyjne mające na celu skuteczniejsze identyfikowanie i ograniczanie działalności zautomatyzowanych kont rozpowszechniających hejt, dezinformację oraz treści mogące stanowić przestępstwo, w tym groźby karalne?
3. Czy ministerstwo prowadzi współpracę z operatorami największych platform internetowych w zakresie szybszego wykrywania i usuwania botów naruszających prawo lub regulaminy serwisów oraz jakie są efekty tej współpracy?
4. Czy jest rozważane wprowadzenie rozwiązań zwiększających przejrzystość funkcjonowania kont wykorzystujących automatyzację, w tym obowiązku ich odpowiedniego oznaczania lub innych mechanizmów umożliwiających użytkownikom rozpoznanie, że mają do czynienia z kontem obsługiwanym automatycznie?

Mając na uwadze rosnącą skalę zjawiska oraz jego negatywny wpływ na bezpieczeństwo użytkowników, jakość debaty publicznej i poszanowanie prawa w przestrzeni cyfrowej, zwracam się do Pana Ministra z prośbą o odniesienie się do przedstawionych kwestii oraz udzielenie odpowiedzi na zadane pytania.

Z poważaniem

Karolina Pawliczak
Poseł na Sejm RP