Interpelacja w sprawie skutków planowanych zmian w organizacji zabezpieczenia świadczeń szpitalnych oraz wpływu Schematu Zabezpieczenia Opieki Szpitalnej na funkcjonowanie szpitali powiatowych

Szanowna Pani Minister,

zwracam się z prośbą o przedstawienie informacji dotyczących dalszego kierunku zmian w organizacji systemu opieki szpitalnej, w szczególności w związku z opublikowaniem przez Ministerstwo Zdrowia analiz systemowych oraz Schematu Zabezpieczenia Opieki Szpitalnej (SZOS).

Przedstawione dokumenty wzbudziły zainteresowanie, ale również liczne pytania i obawy wśród podmiotów leczniczych oraz jednostek samorządu terytorialnego, które są odpowiedzialne za funkcjonowanie wielu szpitali powiatowych. Zawarte w nich założenia mogą mieć istotny wpływ na przyszłą organizację świadczeń zdrowotnych, zakres działalności poszczególnych placówek oraz poziom finansowania świadczeń ze środków publicznych. Obecnie nie jest jednak jednoznaczne, czy opublikowane materiały należy traktować wyłącznie jako dokumenty analityczne i planistyczne, służące określeniu kierunków polityki zdrowotnej państwa, czy też będą one stanowiły podstawę do podejmowania konkretnych decyzji organizacyjnych oraz kontraktowych przez Narodowy Fundusz Zdrowia.

Kwestia ta ma szczególne znaczenie dla szpitali powiatowych, które zapewniają mieszkańcom dostęp do podstawowych i specjalistycznych świadczeń zdrowotnych, często stanowiąc najbliższe miejsce udzielania pomocy medycznej dla lokalnych społeczności. Przykładem jest Szpital Powiatowy w Wodzisławiu Śląskim, który w Schemacie Zabezpieczenia Opieki Szpitalnej w zakresie położnictwa i ginekologii oraz neonatologii został wskazany jako „miejsce udzielania świadczeń uzupełniające SZOS”. W związku z tym konieczne jest wyjaśnienie, jakie praktyczne konsekwencje będzie miało przypisanie takiego statusu. Istotne jest przede wszystkim ustalenie, czy placówki posiadające taką kwalifikację będą mogły nadal realizować świadczenia w dotychczasowym zakresie oraz czy będą miały możliwość zawierania i utrzymywania umów z Narodowym Funduszem Zdrowia.

Wyjaśnienia wymaga również kwestia planowanych zmian dotyczących finansowania świadczeń położniczych. Należy wskazać, czy możliwość uzyskania wyższej wyceny świadczeń będzie zależała od kategorii przypisanej w SZOS oraz czy wszystkie podmioty realizujące świadczenia położnicze, które spełniają wymagania jakościowe, będą mogły zostać objęte tym mechanizmem.

Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że Oddział Ginekologiczno-Położniczy Szpitala Powiatowego w Wodzisławiu Śląskim został wskazany jako jednostka „spełniająca warunki” w zakresie ginekologii – hospitalizacji planowej. Wymaga wyjaśnienia, czy taka kwalifikacja oznacza planowane utrzymanie lub rozwój tego zakresu świadczeń w ramach przyszłego kontraktowania przez Narodowy Fundusz Zdrowia.

Wątpliwości dotyczą również obszaru chirurgii ogólnej oraz ortopedii i traumatologii narządu ruchu. W opublikowanych materiałach wskazano możliwość przygotowania mapy ośrodków wiodących dla wybranych procedur zabiegowych, w tym między innymi zabiegów endoprotezoplastyki. Ewentualna koncentracja tych świadczeń w wybranych placówkach może wpłynąć na funkcjonowanie wielu szpitali powiatowych, dla których realizacja procedur zabiegowych stanowi ważny element działalności medycznej i źródło finansowania pozostałych zakresów świadczeń. Należy również zwrócić uwagę na problem ograniczania wykonywania zabiegów endoprotezoplastyki wynikający z niewystarczającego finansowania przez Narodowy Fundusz Zdrowia, w szczególności braku finansowania świadczeń wykonanych ponad wartość zawartych umów. Endoprotezoplastyka stawów biodrowych i kolanowych jest jednym z najważniejszych świadczeń przywracających pacjentom sprawność, samodzielność oraz możliwość powrotu do aktywności zawodowej.

Ograniczenie liczby wykonywanych zabiegów nie może być rozpatrywane wyłącznie jako problem finansowy podmiotów leczniczych, ale przede wszystkim jako zagadnienie dotyczące bezpieczeństwa zdrowotnego obywateli. Rosnące potrzeby zdrowotne społeczeństwa, związane między innymi ze starzeniem się populacji oraz wzrostem liczby osób cierpiących na choroby zwyrodnieniowe narządu ruchu, wymagają zapewnienia odpowiedniego poziomu finansowania tych świadczeń. Ograniczanie możliwości wykonywania endoprotezoplastyki przy jednoczesnym braku finansowania świadczeń ponadlimitowych może prowadzić do wydłużania kolejek oczekujących, pogorszenia stanu zdrowia pacjentów oraz wzrostu kosztów ponoszonych przez państwo w innych obszarach, takich jak rehabilitacja, świadczenia rentowe czy opieka długoterminowa.

W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:

1. Czy analizy systemowe oraz Schemat Zabezpieczenia Opieki Szpitalnej mają charakter wyłącznie analityczny i planistyczny, czy będą stanowiły podstawę podejmowania decyzji dotyczących organizacji systemu ochrony zdrowia oraz kontraktowania świadczeń przez Narodowy Fundusz Zdrowia?
2. Jakie znaczenie organizacyjne, finansowe i prawne mają statusy przypisane poszczególnym podmiotom leczniczym w Schemacie Zabezpieczenia Opieki Szpitalnej?
3. Czy placówki wskazane jako „miejsce udzielania świadczeń uzupełniające SZOS” będą mogły nadal realizować świadczenia w dotychczasowym zakresie oraz zawierać umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia?
4. Czy klasyfikacja zawarta w SZOS będzie miała wpływ na poziom finansowania świadczeń oraz możliwość korzystania z planowanych zmian w wycenach świadczeń medycznych?
5. Czy podmioty, które nie uzyskały statusu „spełniającego warunki”, będą miały ograniczone możliwości uzyskania dodatkowego finansowania w określonych zakresach świadczeń?
6. Czy wskazanie jednostki jako „spełniającej warunki” w zakresie ginekologii – hospitalizacji planowej oznacza, że ten zakres świadczeń będzie w przyszłości utrzymany lub rozwijany w ramach kontraktowania przez NFZ?
7. Czy planowane utworzenie map ośrodków wiodących dla wybranych procedur zabiegowych będzie skutkowało ograniczeniem możliwości wykonywania określonych świadczeń przez część szpitali?
8. Czy Ministerstwo Zdrowia przewiduje mechanizmy rekompensujące utratę przychodów przez szpitale, które w wyniku koncentracji świadczeń utracą możliwość wykonywania wybranych procedur, w szczególności endoprotezoplastyki?
9. Jakie rozwiązania finansowe lub organizacyjne zostaną zastosowane w celu zapewnienia stabilności funkcjonowania szpitali, które w wyniku zmian organizacyjnych utracą część obecnych źródeł przychodów?
10. Czy Ministerstwo Zdrowia analizowało wpływ planowanych zmian na sytuację finansową szpitali powiatowych, w szczególności w zakresie utraty przychodów z realizacji procedur endoprotezoplastyki?
11. Czy Ministerstwo Zdrowia dostrzega problem ograniczania liczby wykonywanych zabiegów endoprotezoplastyki wynikający z braku finansowania przez NFZ świadczeń wykonanych ponad wartość zawartych umów?
12. Jakie były przyczyny ograniczenia finansowania świadczeń ponadlimitowych w zakresie endoprotezoplastyki oraz jakie analizy poprzedziły podjęcie takiej decyzji?
13. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje zmianę zasad finansowania endoprotezoplastyki w taki sposób, aby liczba wykonywanych zabiegów odpowiadała rzeczywistym potrzebom zdrowotnym społeczeństwa?
14. W jaki sposób Ministerstwo Zdrowia zamierza zapewnić pacjentom dostęp do zabiegów endoprotezoplastyki w sytuacji ograniczania liczby świadczeniodawców oraz braku finansowania świadczeń ponadlimitowych?
15. Czy Ministerstwo Zdrowia posiada analizy dotyczące wpływu ograniczenia finansowania endoprotezoplastyki na czas oczekiwania pacjentów na zabieg oraz ich stan zdrowia?
16. Czy planowane jest zwiększenie finansowania świadczeń z zakresu endoprotezoplastyki z uwzględnieniem prognoz demograficznych oraz rosnącego zapotrzebowania na tego rodzaju leczenie?
17. Czy Ministerstwo Zdrowia przewiduje, że ograniczenie liczby ośrodków wykonujących endoprotezoplastykę może wpłynąć na dostępność świadczeń dla mieszkańców mniejszych miejscowości i powiatów?
18. Czy Ministerstwo Zdrowia bierze odpowiedzialność za ewentualne wydłużenie czasu oczekiwania na zabiegi endoprotezoplastyki wynikające z ograniczenia finansowania oraz zmian organizacyjnych? Jeżeli tak, jakie działania zostaną podjęte w celu przeciwdziałania temu zjawisku?
19. Jaki jest harmonogram dalszych prac nad wdrażaniem rozwiązań wynikających z analiz systemowych oraz Schematu Zabezpieczenia Opieki Szpitalnej?
20. Czy przed wprowadzeniem ostatecznych zmian przewidziane są konsultacje z jednostkami samorządu terytorialnego oraz przedstawicielami podmiotów leczniczych?

Przekazanie jednoznacznych informacji w powyższym zakresie jest niezwykle istotne dla samorządów, szpitali oraz przede wszystkim pacjentów. Jasne określenie skutków planowanych zmian pozwoli właściwie przygotować system ochrony zdrowia do nowych wyzwań, zapewniając jednocześnie ciągłość, dostępność i bezpieczeństwo udzielanych świadczeń zdrowotnych.

Z poważaniem

Michał Woś
Poseł na Sejm RP