Interpelacja w sprawie stanu technicznego zapór wodnych i bezpieczeństwa infrastruktury hydrotechnicznej w Polsce

Szanowny Panie Ministrze,

w przestrzeni publicznej pojawiły się niepokojące informacje dotyczące stanu technicznego infrastruktury hydrotechnicznej w Polsce. Z opublikowanego raportu organizacji ClientEarth wynika, że ponad 40 zapór wodnych przekroczyło tzw. wiek alarmowy, a około 21% obiektów znajduje się w złym stanie technicznym. Eksperci wskazują, że wiele zapór projektowano kilkadziesiąt lat temu, przy zupełnie innych założeniach hydrologicznych i klimatycznych niż obecnie.

Dodatkowym problemem jest postępujące zamulanie zbiorników retencyjnych. Według badań Uniwersytetu Śląskiego w 47 kluczowych zbiornikach zaporowych zgromadzonych jest blisko 200 mln ton osadów, co znacząco ogranicza ich pojemność retencyjną, zmniejsza skuteczność ochrony przeciwpowodziowej oraz generuje ogromne koszty odmulania. Przykładem jest zbiornik na Wisłoku, gdzie usunięcie około 720 tys. m³ osadów kosztowało ponad 70 mln zł.

W obliczu nasilających się zjawisk ekstremalnych (gwałtownych opadów, powodzi błyskawicznych oraz okresów suszy) sprawność techniczna zapór i zbiorników retencyjnych ma fundamentalne znaczenie dla bezpieczeństwa mieszkańców oraz ochrony infrastruktury krytycznej.

W związku z powyższym zwracamy się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Ile dużych zapór wodnych pozostaje obecnie pod nadzorem Skarbu Państwa oraz jaki jest ich aktualny stan techniczny?

2. Ile spośród tych obiektów jest eksploatowane przez ponad 50 lat oraz jaki harmonogram modernizacji został dla nich przygotowany?

3. Jakie środki finansowe zaplanowano na lata 2024–2027 na remonty, modernizacje i zabezpieczenie zapór wodnych?

4. Ile zbiorników retencyjnych wymaga pilnego odmulenia oraz jakie środki zostały zagwarantowano na ten cel?

5. Jakie działania prowadzi Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie w zakresie stałego monitorowania bezpieczeństwa zapór oraz jakie są wyniki ostatnich kontroli?

6. Czy ministerstwo przewiduje przygotowanie wieloletniego programu odbudowy i modernizacji infrastruktury hydrotechnicznej wraz z zapewnieniem stabilnego finansowania ze środków krajowych i europejskich?

Z poważaniem

Robert Warwas